PlusAchtergrond

Deze experts adviseren het kabinet in deze crisistijd

Jan Kluytmans, arts-microbioloog in Breda.Beeld Amphia Ziekenhuis

Het Outbreak Management Team dat het kabinet adviseert, bepaalt hoe ons leven er nu uitziet. Premier Mark Rutte noemt de adviezen ‘heilig’.

Op maandagochtend loggen dertig virologen, epidemiologen en artsen in op Zoom voor het wekelijkse overleg van het Outbreak Management Team (OMT).

De 1,5 meter afstand, dat was hun voorstel. Thuiswerken, het sluiten van de horeca: allemaal voorgesteld door het OMT. De adviezen die het produceert gaan naar het kabinet, dat er beleid mee maakt. Deze week nog stelde het OMT de voorwaarden – testen bijvoorbeeld – waaraan moet worden voldaan om coronamaatregelen te kunnen afschalen. “Die adviezen zijn heilig,” zei Mark Rutte deze week. De wetenschappers zijn het kompas waarop hij vaart.

Het is het crisisteam dat je nooit hoopt nodig te hebben. Sinds de Mexicaanse griep in 2009 kwam het niet meer bijeen, maar op 24 januari dit jaar moest het door het corona­virus nieuw leven worden ingeblazen.

Vaste gezichten

Die dag riep Jaap van Dissel als directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (Cib) van het RIVM de troepen bijeen. Toen nog fysiek, op het ministerie van Volksgezondheid. Van Dissel fungeert er meestal als voorzitter, te midden van een keur aan collega’s. Wie er precies allemaal aanschuiven is nooit bekendgemaakt, dat is vertrouwelijk, aldus een woordvoerder. Maar een aantal vaste gezichten is wel bekend.

Ann Vossen, Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie.

Zo is viroloog Ann Vossen van de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie er steevast bij, net als arts-microbioloog Jan Kluytmans uit Breda. En ook Annelies Verbon, hoogleraar infectieziekten bij Erasmus MC, en haar collega, viroloog Marion Koopmans. Uiteraard ook Aura Timen van het RIVM, als hoofd van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding. En hoewel hij als ic-arts eigenlijk een vreemde eend in de bijt is, logt ook Diederik Gommers in, als voorzitter van de landelijke vereniging voor ic-artsen. “Het is vooral het terrein van epidemiologen, virologen, infectiologen,” zegt Gommers. De druk op ic’s is echter uiteraard een belangrijk aspect.

De spelregels: het overleg is vertrouwelijk, alleen de conclusies gaan naar het kabinet. De laatste ontwikkelingen in en buiten Nederland moeten worden gedeeld, maar vooral ook vrijuit worden bediscussieerd. “Het kan soms flink knetteren,” zegt een ingewijde. “Soms zijn er meningsverschillen, ook over hoe data moeten worden geïnterpreteerd, dan moet iedereen vrijuit kunnen spreken.”

Niet doen en wel doen

Uiteindelijk wordt een compromis bereikt over de adviezen en dat wordt elke week wél geopenbaard. Het is aan Van Dissel om, onder meer in de Tweede Kamer, de uitkomsten toe te lichten. En te verdedigen.

Het team adviseert ook weleens iets niet te doen, zoals het hanteren van mondkapjes door burgers op straat of het screenen van reizigers. Het OMT adviseerde om scholen niet te sluiten, maar dat deed het kabinet uiteindelijk toch, door onrust onder leraren en ouders.

Aura Timen, hoofd Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding.

Minstens zo verstrekkend zijn de adviezen over wat er wél moet gebeuren. Zo kwam het kabinet deze week met een controversieel plan om apps mogelijk verplicht te stellen, zodat via bluetooth kan worden vastgesteld of burgers in contact zijn geweest met besmette personen. In het OMT-­advies van 30 maart schemerde die wens al door. ‘Verkennen mogelijk­heden om de mobiliteit van Nederlandse mobieletelefoongebruikers in kaart te brengen,’ adviseerde het OMT.

Hoe dan ook zal worden onderzocht of het kabinet en het OMT alert genoeg reageerden. Zo schreef de ­inmiddels teruggetreden minister Bruno Bruins (Volksgezondheid) twee dagen voordat het team voor het eerst bijeenkwam, nog dat ‘de kans dat corona naar Europa komt klein is’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden