PlusAchtergrond

Derde steunpakket wordt soberder: ‘Het kabinet neemt een risico’

Het derde steunpakket voor bedrijven die door de coronacrisis in problemen zijn gekomen, zal minder royaal zijn dan de vorige twee. En daar is lang niet iedereen het mee eens.

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) en werkgeversvoorman Hans de Boer voorafgaand aan een overleg over het derde economische steunpakket dat eerdaags wordt gepresenteerd.Beeld ANP

Het kabinet roept al maanden tegen wie het horen wil dat het alles doet om zo veel mogelijk bedrijven en daarmee banen te redden. Maar dat de mogelijkheden niet eindeloos zijn. Vorige week nog waarschuwde minister Eric Wiebes (Economische Zaken): “De overheid gaat niet alles kunnen oplossen. Dat kan gewoon niet.’’

Het derde steunpakket waar nu aan wordt gewerkt en dat naar verwachting volgende week wordt gepresenteerd, zal langer doorlopen dan de vorige steunpakketten: tot de zomer van volgend jaar. Zo weten bedrijven waar ze aan toe zijn. Wel wordt de regeling minder royaal. Zoals het er nu naar uitziet, wordt de loonsteun voor bedrijven (NOW) strenger en wordt de vergoeding stapsgewijs afgebouwd. De steun moet zich meer toespitsen op bedrijven die het écht nodig hebben.

De stekker eruit

Heel verstandig, vindt emeritus hoogleraar economie Sylvester Eijffinger. “De overheid kan niet met belastinggeld bedrijven overeind blijven houden die geen levensvatbaar verdienmodel hebben.’’ Als voorbeeld noemt hij vliegmaatschappijen die spotgoedkope tickets aanbieden. Ook zet hij vraagtekens bij de enorme hausse aan horecagelegenheden en festivals van de laatste jaren.

“De coronacrisis is een uitzonderlijke dreun voor de economie. Volkomen terecht dat het kabinet bedrijven helpt daar doorheen te komen. Aan het begin van de crisis was de steun heel ruimhartig. Nadeel daarvan is dat bedrijven niet worden gedwongen naar hun verdienmodel te kijken. En dat kan soms heel goed: veel restaurants proberen nu geld te verdienen door thuis te bezorgen. Bedrijven die zo’n aanpassing niet maken en die niet levensvatbaar blijken, daar kan beter de stekker uit.’’

Geld door het putje

Daar denkt niet iedereen zo over. Werkgeversorganisaties zeggen bang te zijn dat als er ‘te hard aan knoppen wordt gedraaid’, veel bedrijven – na alle steun die ze gehad hebben – alsnog omvallen. Dat is volgens hen ‘geld door het putje spoelen’.

Deze zomer bleek dat 2,6 miljoen werknemers mede dankzij de NOW-regeling nog aan het werk waren. Voor het eerste steunpakket hebben ruim 148.000 bedrijven zich ingeschreven, wat zo’n 8 miljard euro kostte. Het tweede steunpakket (dat loopt tot 1 oktober) is tot dusver door veel minder bedrijven aangevraagd, ook omdat het hier en daar weer beter gaat.

Risico

“Maar dat is niet overal zo,” waarschuwt Marieke Blom, hoofdeconoom van ING. Afbouwen van de steun is een risico, waarschuwt ze. Ze wijst erop dat de coronacrisis zoals het er nu naar uitziet nog steeds een tijdelijke crisis is. Als er een vaccin komt of we vinden betere manieren om een uitbraak vroeg in te dammen, kan de economie zo weer opveren.

Vorige week adviseerde het Centraal Planbureau (CPB) om de NOW strenger te maken en af te bouwen. Werknemers moeten eerder een baan zoeken in sectoren waar nu een tekort is aan personeel, zoals de zorg. Het CPB vreest dat bijvoorbeeld de detailhandel en het personenvervoer permanent getroffen zullen worden door de coronacrisis.

Probleem

Maar Blom is daar niet zo zeker van. “Het is heel lastig te voorspellen welke bedrijven het zullen overleven. Pas als het stof na de coronacrisis is neergedaald, zullen we zien welke sectoren écht een probleem hebben.’’ Het is immers nog maar de vraag of de wereld er ná corona heel anders uit zal gaan zien.

“Voortzetten van de steun is wel duur, maar dat zijn uitkeringen bij massawerkloosheid ook,” stelt Blom. “Voortzetten van steun is dat mensen hun baan behouden en werkgevers eerder zullen durven te investeren. Dat betaalt zich op langere termijn uit. Het kabinet legt nu de nadruk op zuinigheid. Maar juist als we nu veel schade oplopen, konden de kosten op de lange termijn wel eens veel hoger zijn: we maken dan een economische achteruitgang mee die we niet meer zullen inhalen.’’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden