Deeltijdontslag van werknemers moet flexwerk terugdringen

Werkgevers moeten de mogelijkheid krijgen om vast personeel tijdelijk minder te laten werken als er minder opdrachten zijn. Werknemers krijgen in die periode minder loon uitbetaald.

Beeld ANP

De invoering van deeltijdontslag is een van de voorstellen die de commissie Regulering van werk doet om de doorgeschoten flexibilisering van de arbeidsmarkt terug te dringen. Zij concludeert dat flexwerk nu te goedkoop is en werknemers met een tijdelijk contract te weinig beschermd zijn tegen baanverlies, ziekte of kennisveroudering. “De zwakste schouders dragen daardoor nu de zwaarste lasten,” stelt commissie-voorzitter Hans Borstlap.

De inhuur van flexibele krachten moet in de eerste plaats duurder worden, bijvoorbeeld door hogere premies te heffen, het minimumloon voor flexwerkers te verhogen of door de invoering van een flextoeslag boven op hun salaris. Omdat bedrijven blijvend behoefte hebben aan flexibiliteit, stelt de commissie daarnaast voor de wet zo te wijzigen dat zij met hun vaste personeel sneller in kunnen spelen op veranderingen in de markt.

Behalve werknemers minder uren te laten werken zouden zij ook op andere locaties of voor andere taken ingezet moeten kunnen worden. Bij tegenwind kunnen gedwongen ontslagen op die manier voorkomen worden, denkt Borstlap. Bovendien zullen werkgevers door een ‘grotere interne wendbaarheid’ eerder geneigd zijn om personeel een vast contract aan te bieden, verwacht hij.

Zelfstandigenaftrek afschaffen

In het rapport, dat donderdag wordt overhandigd aan het kabinet, worden flink wat heilige huisjes omver getrapt. Zo pleit de commissie er ook voor om fiscale voordelen voor zelfstandigen, zoals de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling, volledig af te schaffen. Iedereen die werkt moet op dezelfde manier over de inkomsten uit arbeid worden belast.

Hierdoor verdwijnt volgens Borstlap de financiële prikkel waardoor regulier werk steeds vaker door zelfstandigen wordt gedaan. Mensen die eerder in loondienst waren, zoals pakketbezorgers, beginnen (al dan niet daartoe gedwongen) voor zichzelf, terwijl hun werk hetzelfde is gebleven. Vervolgens lopen zij meer risico, doordat ze zich vaak niet hebben verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en geen pensioen opbouwen.

Borstlap stelt verder voor het arbeidsrecht zo aan te passen dat niet langer de contractvorm maar de feitelijke werkzaamheden bepalen of iemand als werknemer in een dienstverband of als zelfstandig ondernemer moet worden gezien. Daarnaast moet er voor iedereen die werkt een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering worden opgetuigd en krijgt iedereen bij de geboorte de beschikking over een gelijk, persoonlijk ontwikkelbudget dat gedurende de gehele loopbaan kan worden gebruikt om bij te blijven of op tijd om te scholen. 

Vakbonden blij met erkenning

Vakbond FNV onderschrijft de conclusie van de commissie Borstlap. “Wij zijn blij dat de commissie tot dezelfde conclusie komt als wij, namelijk dat de doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt aangepakt moet worden,” zegt FNV-bestuurder Zakaria Boufangacha. Net als de commissie vindt FNV dat er een einde moet komen aan de ‘wildgroei’ van contracten.

De vakbond is het echter niet op alle punten met de commissie eens. Als kritiekpunt merkt FNV op dat er in het onderzoek weinig oog is voor de rol die werkgevers gespeeld hebben in de flexibilisering van de afgelopen tijd. In het rapport lijkt het alsof werkgevers de huidige situatie is overkomen, terwijl zij hier volgens FNV zelf ‘jarenlang op hebben aangestuurd’. Ook zou er weinig aandacht zijn voor kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt, zoals mensen met een arbeidshandicap en gaat de commissie in de ogen van FNV te ver met het voorstellen voor het terugschroeven van de ontslagbescherming.

Volgens vakbond CNV is het goed dat de commissie de verstoorde verhoudingen op de arbeidsmarkt erkent. “De problemen van veel flexwerkers zijn schrijnend. Ze verdienen minder, hebben nauwelijks zekerheid, zijn vaak niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en lopen meer risico op een bedrijfsongeval en op uitbuiting,” zegt CNV-voorman Piet Fortuin. De bond roept ook op tempo te maken met de hervormingen op de arbeidsmarkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden