PlusAchtergrond

De werkvloer na corona: schoon, koud en halfleeg

Beeld Rein Janssen

Hoe ziet de werkvloer eruit als we straks weer beginnen? Bij de eerste Amsterdamse kantoren wordt de 1,5 metereconomie al zichtbaar: pijlen op de vloer, spatschermen – en de koffie wordt persoonlijk geserveerd.

Wen maar vast aan een vochtige, koude terugkeer naar de werkplek, in de economie na corona. Als de temperatuur laag is en de luchtvochtigheid hoog, grijpt het virus volgens deskundigen veel minder snel om zich heen. Dus staat in de vestiging van Tribes aan de Amsterdamse Zuid­as de airco laag en draait de bevochtiger op volle toeren.

Temperatuur wordt toch al een dingetje. Iedereen die bij de flexwerkplekverhuurder binnenloopt, wordt eerst getemperatuurd. “We hebben warmtecamera’s neergezet,” zegt oprichter Eduard Schaepman. “Ben je te warm, dan vragen we je om naar huis te gaan.” Privacybestendig, vindt hij. “We slaan die gegevens niet op. Je ziet een poppetje met een temperatuur.”

Coronabescherming gaat volgens hem verder dan alleen de bureaus wat uit elkaar zetten. “Het hele bedrijf moet anders. Je kunt niet meer verzamelen bij de koffiemachines, dus komen we koffie serveren, net als in de jaren vijftig.”

In de verkoopmachines zitten mondkapjes, handschoenen, vitamines en paracetamol. Allemaal tegen kostprijs, contactloos afrekenen. Een van de vergaderzalen is een virtuele fitnessruimte met een interactieve sportspiegel om tegen te schaduwboksen. Een andere meeting­room hangt vol camera’s voor videovergaderen.

Even verderop aan de Zuidas wordt al stevig gewerkt op de ‘anderhalvemeterverdieping’ van vastgoedadviseur Cushman & Wakefield. Bureaus staan in tweetjes en viertjes bij elkaar, met tussenin een spatscherm. In een vergaderzaal voor 24 mensen passen nu acht deelnemers, met vier extra in de hoeken.

Eenrichtingsverkeer

“Wij zijn altijd gewend geweest aan persoonlijke ruimte van een halve meter,” zegt Jeroen Lokerse van Cushman. “Nu doe je een stap naar achter, dan wordt het anderhalve meter. Dat is ook helemaal niet ingewikkeld.” Grote cirkels geven de nieuwe persoonlijke ruimte aan. Bordjes en pijlen wijzen de weg: alles is eenrichtingsverkeer, met de klok mee.

Met sensoren en door het volgen van mobiele telefoons worden kantoor en gebruikers in de gaten gehouden, zodat duidelijk is hoeveel mensen ergens zijn – en wanneer dat er te veel zijn. “Dat doen we op vrijwillige basis. We zien alleen de mensenstromen, niet de personen.”

Dat postcorona 80 procent van de werkplekken door alle maatregelen verloren gaat, is volgens Lokerse niet zo. “Bij ons, op een heel doorsnee kantoorverdieping, gaat het om 30 procent minder. We rekenden toch altijd met een bezetting van 70 procent.” De kosten vallen mee: minder dan een maand huur.

Er moet in het coronabestendige bedrijf over veel meer dingen dan alleen inrichting worden nagedacht: gaat de airconditioning virussen filteren? Hoe jaagt de cateraar straks het lunch­uurtje erdoorheen? Gaan we straks zelf onze werkplek beter schoonmaken?

Als topman John van Hoof van schoonmaakbedrijf CSU dan toch een lichtpuntje moet aanwijzen in de coronaschemering, dan is het wel de heropgeleefde aandacht voor hygiëne op de werkvloer. “Nu begrijpt iedereen plots dat schoonmaak veel meer is dan netjes maken.”

De hele branche is volgens Van Hoof bezig met de nieuwe werkelijkheid in schoonmaakland. “Het coronavirus wordt ook overgedragen via oppervlaktes – balies en tafels – of aanraakpunten: trapleuningen, lichtknopjes, deurklinken, koffieautomaat, liften. Goede schoonmaak is essentieel om die verspreiding verder te voorkomen.” De werknemer, vervolgt hij, speelt een belangrijke rol. “Als je zelf schoon en hygiënisch aan een bureau gaat zitten, blijft je werkplek ook schoner en hygiënischer.” Dus: ook handen schoonmaken bij het betreden van een ruimte. Eén tegelijk naar de wc – de handen wassen bij binnenkomst.

Rouleerschema’s

“Ook de schoonmaker zelf moet veilig en goed kunnen werken. En genoeg ruimte krijgen, hij zal ook overdag vaker langskomen en dan zijn werkgebied afzetten. Soms moeten mensen dan eventjes weg.”

Hoe dan ook zullen we in het vervolg veel minder op het werk aanwezig zijn. “Veel bedrijven zien nu dat we best goed kunnen thuiswerken,” zegt Schaepman van Tribes. “Grotere bedrijven die bij ons zijn gevestigd hebben al rouleerschema’s: jij werkt die dag hier, de volgende dag thuis. Of je werkt een dag tien uur en een volgende dag niet. Om dat te overbruggen hebben we slaapstoelen neergezet waar je even in kunt liggen voor een dutje of een meditatie.”

Van Hoof van CSU roept op tot meer verandering. “Moet je niet minder gaan flexwerken en vaste werkplekken weer vaster toewijzen, zeker op dagbasis. We hoeven niet terug naar het heel oude model, maar die trend dat er helemaal geen vaste bureaus meer zijn, moet worden teruggedraaid. Anders moet je werkplekken steeds weer schoonmaken als er iemand anders gaat zitten. Ook om onrust en zorgen bij werknemers te voorkomen.”

Lokerse vindt het een dilemma. “We willen graag dat mensen op kantoor wíllen zijn. Voor de afwisseling en de contacten is het toch ook fijn dat je elkaar in de ogen kunt kijken.” 

Zonder aanraken

Het coronawerken brengt ook heel nieuwe hulpstukken met zich mee, zoals de hygiënehaak: een alleskunnertje aan een trektouwtje waarmee we straks zonder aanraken deuren kunnen opendoen, lichtknopjes indrukken, de koffieautomaat bedienen en – bonus – een bierflesje openen. Schoonmaker CSU levert hem uit de 3D-printer. Wie er duizend bestelt, betaalt 18 euro per stuk.

Of neem de Ophenr, ‘een alledaags draaginstrument’ van koper – daarop zouden virussen zich minder willen nestelen – dat à 16 euro aanraakvrij op deurhendels past of tegen knopjes kan worden gedrukt. Er is ook nog de plastic ‘ellebooghendel’ voor 12,50 euro die op elke deurkruk past, zodat deze niet met de hand, maar met de elleboog kan worden geopend. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden