PlusAchtergrond

De vaccins komen, maar te laat voor snelle versoepeling

De Britse variant van het coronavirus verspreidt zich zo rap dat avondklokken en gebiedsverboden op ons af dreigen te komen. Inussen gaat het vaccineren gestaag door, maar gaat dat ook op tijd helpen? ‘Vaccineren zit nog niet in de rekenmodellen.’

 IC-Verpleegkundige van Erasmus MC Tom Burggraaf geeft een vaccin aan afdelingshoofd IC Diederik Gommers. Beeld ANP
IC-Verpleegkundige van Erasmus MC Tom Burggraaf geeft een vaccin aan afdelingshoofd IC Diederik Gommers.Beeld ANP

Hoewel het aantal coronabesmettingen is gezakt tot het laagste punt sinds 1 december, worden de rampscenario’s wel steeds heftiger. Het Outbreak Management Team (OMT) vreest voor een nieuwe golf in maart. IC-arts Diederik Gommers waarschuwde er dit weekend voor dat Nederland mogelijk zelfs tot de zomer in lockdown zal moeten. De Britse variant van het coronavirus lijkt 30 procent besmettelijker. Dat kan – als je doorrekent – over drie maanden zomaar vijf tot zes keer meer besmettingen opleveren. Oftewel: nu 5000 per dag, half april richting de 30.000. Het zal de ziekenhuiszorg verpletteren.

Ongekende aantallen die het Outbreak Management Team (OMT) dwingen nog strengere maatregelen te adviseren: de avondklok (binnen blijven tussen 20.00 tot 04.00 uur) vreest iedereen al, reis- en bezoekverboden dreigen ook.

Niet meegerekend

Maar is dat dan écht nodig, nu er driftig wordt gevaccineerd? “De vaccinaties kunnen de aantallen in die scenario’s halveren, dát is de bedoeling,” zegt Diederik Gommers. “Maar in de rekenmodellen is de invloed van het vaccin nog niet meegerekend.” 

Dat is niet zo onlogisch als het klinkt. Het OMT kijkt vooral naar wat er de komende weken moet gebeuren. “We kijken daarbij nog niet naar de invloed van vaccinaties,” zegt arts-microbioloog en OMT-lid Jan Kluytmans. “Want die invloed is de komende twee maanden nog minimaal.”

Volgens  Hans Heesterbeek, hoogleraar theoretische epidemiologie aan de Universiteit Utrecht, is het grote probleem met dit virus dat de meeste mensen het nog niet hebben gehad.  “Of het nou de besmettelijkere Britse variant is of de ‘oude’. En voorlopig gaat het vaccineren nog traag.” 

De race tegen corona maakt eens te meer duidelijk dat Nederland laat is begonnen met prikken. In een land als Israël, dat wél al een kwart van de bevolking heeft ingeënt, merken ze nu ‘de eerste bemoedigende resultaten’.

Dat geeft hoop. Vóór afgelopen weekend zei Diederik Gommers nog dat als de ongeveer vier miljoen kwetsbaren in Nederland zijn gevaccineerd, de druk van de zorg afgaat en we dan ook in Nederland het ergste hebben gehad. Het zou in principe eind april al zo ver kunnen zijn.

Net als Gommers meent Heesterbeek dat als alle kwetsbare groepen goed zijn beschermd, de coronamaatregelen kunnen worden versoepeld. “Dan neem je voor lief dat nog steeds veel andere mensen besmet raken én dat sommige niet-kwetsbare mensen toch in het ziekenhuis belanden. Maar die ziekenhuizen kunnen de situatie dan weer aan. Het is dus de vraag wanneer alle ouderen, mensen met onderliggende problematiek en zorgmedewerkers zijn gevaccineerd.’’

Omvangrijk

Op die vraag is nog geen exact antwoord te geven, stelt een woordvoerder van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid). “Dat hangt af van de daadwerkelijke leveringen van de vaccins. We beginnen nu met vaccineren in verpleeghuizen en in de gehandicaptenzorg, half februari beginnen we met thuiswonende ouderen.’’

Dat is echter een nogal omvangrijke groep: 4,3 miljoen thuiswonende 60-plussers. Die allemaal inenten gaat tot de herfst duren, blijkt uit het schema van het kabinet. Volgens het ministerie zullen alle 75-plussers in het eerste kwartaal van dit jaar wel al gevaccineerd zijn. Het kabinet verwacht eind maart ‘een heel eind’ te zijn met het vaccineren van kwetsbare groepen, stelt de woordvoerder.

Want zo staan we er nu voor: tot maandag hadden in Nederland zo’n 75.000 mensen hun eerste prik met het Pfizervaccin gekregen. Naar verwachting loopt dat aantal aan het eind van de week op richting de 150.000 (135.000 zorgmedewerkers plus 15.000 bewoners van zorginstellingen). Met deze aantallen bevindt Nederland zich nog altijd in de Europese achterhoede.

In het eerste kwartaal worden zo’n 2,7 miljoen doses van het Pfizervaccin verwacht. Van het vaccin van Moderna krijgt Nederland er in de eerste drie maanden 400.000. Als AstraZeneca eind deze maand ook een Europese vergunning krijgt, komen daar dit kwartaal nog eens 4,5 miljoen doses bij. Van die vaccins zijn twee prikken nodig per persoon, dus op papier kunnen eind april 3,8 miljoen mensen ‘volledig’ beschermd zijn.

Dat komt aardig in de buurt bij de pakweg vier miljoen kwetsbare mensen die volgens Diederik Gommers beschermd moeten zijn om de teugels te kunnen laten vieren. De lockdown nu al (deels) loslaten zou ook vanwege de Britse variant olie op het vuur zijn. Dan staan de ambulances in Nederland eind maart, begin april net als eerder in Londen in de file voor de ziekenhuizen. De vaccins komen wat dat betreft nét te laat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden