Plus

De SP likt de wonden en ploetert voort

De Socialistische Partij is de grootste verliezer van de afgelopen verkiezingen. Ondanks de enorme teruggang in zetels denken prominente SP'ers dat de partij moet blijven doen waar ze goed in is: actie tegen de multinationals.

Lilian Marijnissen van de SP geeft een reactie op de resultaten na de Provinciale Statenverkiezingen en Waterschapsverkiezingen. Beeld anp

Het forse verlies van de socialisten bij de Provinciale Statenverkiezingen doet ook in Den Haag pijn; vertaald naar senaatszetels gaat de SP waarschijnlijk terug van negen naar vier.

"Het waren niet onze verkiezingen," vatte partijleider Lilian Marijnissen de uitslag eerder deze week samen. "Wij zijn er niet in geslaagd onze thema's tot onderwerp van de verkiezingen te maken."

Partijvoorzitter Ron Meyer vindt dat de SP altijd kritisch naar zichzelf moet kijken, zonder zelfmedelijden. Ook nu. "Bij deze verkiezingen waren de twee polen belangrijk: alles voor het klimaat of fuck het klimaat. Wij strijden altijd tegen de kwalijke rol van multinationals, in dit geval bij klimaatverandering."

Die boodschap verloor het van de eenvoudige keuze tussen voor of tegen.

"De keuze was simpel voor mensen," ziet ook SP-oudgediende Paul Ulenbelt. Hij staat vijfde op de kieslijst voor de Eerste Kamer en loopt waarschijnlijk net een zetel mis.

"De meest extreme partijen in de klimaatdiscussie hebben de stemmen gekregen: GroenLinks en Forum. Achteraf was ons genuanceerde standpunt over klimaatrechtvaardigheid wellicht te moeilijk voor de kiezer. Maar dat is achteraf."

Hardste dreun
Daarnaast is vooral Thierry Baudet er volgens voorzitter Meyer goed in geslaagd om de verkiezingen over hem en Forum voor Democratie te laten gaan. "Het was Baudet, Baudet, Baudet. Ondertussen klopte onze analyse over de problemen en zorgen van gewone mensen wel degelijk, maar veel kiezers hebben hun stem gegeven aan de partij die naar hun mening de hardste dreun kan geven aan de gevestigde orde."

Partij-ideoloog en Kamerlid Ronald van Raak constateert dat het de SP blijkbaar niet is gelukt om potentiële kiezers te mobiliseren met de gebruikelijke thema's als minder ongelijkheid, betere zorg en hogere lonen.

Dat heeft ook te maken met de aanslag in Utrecht. Kiezers hadden wel andere zaken aan hun hoofd."

Hoogleraar vaderlandse geschiedenis Henk te Velde (als historicus gespecialiseerd in populisten) denkt dat de val van de SP niet komt door falend leiderschap. "Lilian Marijnissen weet zich goed te weren en geeft gezicht aan de partij."

Grote graaiers
Bij deze verkiezingen werd zichtbaar dat het duidelijke profiel van de SP - we willen dat het anders gaat in dit land - inmiddels vooral aan de rechterkant wordt uitgebuit, aldus Te Velde.

"En de thema's van de SP - tegen de grote graaiers in het bedrijfsleven - waren niet aan de orde. Bovendien, daarvoor kun je inmiddels ook bij een andere partij terecht."

SP'ers Ulenbelt en Van Raak vinden dat de SP 'koers moet houden' en richting de volgende verkiezingen gewoon de vertrouwde thema's moet agenderen.

Voorzitter Meyer vindt het te vroeg om al te zeggen of de koers gewijzigd moet worden.

"Maar ik weet wel: voor vooruitgang moet je stem van de woede zijn over hoe het nu gaat én de hoop bieden om dat te kunnen veranderen. Die tweeslag, daar gaan we aan werken. En ons verhaal blijft dat 80 procent van de klimaatschade wordt veroorzaakt door de Shells van deze wereld. Dat zijn nu eenmaal onze idealen," aldus de SP-voorzitter.

Historicus Te Velde verwacht daar geen grote opleving van bij volgende verkiezingen.

"Over het algemeen zit links niet erg in de lift. Sterker: per saldo gaat links steeds verder onderuit. De SP zal niet helemaal verdwijnen. Maar als de partij werkelijk een poging wil wagen groot te worden, dan moet ze toch nadrukkelijker de populistische kaart gaan trekken. Als de socialisten dat gaan doen, raken ze misschien hun trouwe achterban kwijt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden