Update

De rem kan er nog niet helemaal af: dit zijn de nieuwe maatregelen

Het kabinet zet dinsdag de een-na-laatste stap van het versoepelingsplan. Op 25 september eindigt de 1,5-metersamenleving, maar voor deelname aan veel zaken in het openbare leven is straks een coronatoegangsbewijs nodig.

Nachtclub Bitterzoet in Amsterdam opende eind juni na ongeveer 1,5 jaar gesloten te zijn weer de deuren.  Beeld Joris van Gennip
Nachtclub Bitterzoet in Amsterdam opende eind juni na ongeveer 1,5 jaar gesloten te zijn weer de deuren.Beeld Joris van Gennip

Mondkapjes hoeven alleen nog op in de trein en het vliegtuig, maar het nachtleven blijft grotendeels op slot. En bij grote concerten binnen mag de zaal voor driekwart gevuld worden.

“De anderhalvemetersamenleving is een begrip geworden. We zijn er aan gewend, maar toch ook niet. Juist op momenten dat je een arm om je schouder nodig had, zat de regel ons in de weg. Juist op momenten dat mensen verdriet hadden. Daarom ben ik blij dat we die regel kunnen afschaffen,” zei demissionair premier Mark Rutte tijdens een persconferentie

Toch wordt de dag van versoepelingen, op 25 september, niet de dag dat alle maatregelen tot het verleden horen. “Daarvoor zijn de onzekerheden richting het najaar te groot.”

Nachtleven

De regel om 1,5 meter afstand te houden wordt dus afgeschaft en mondkapjes blijven alleen in het openbaar vervoer verplicht. Het nachtleven moet nog wel dicht tussen 00.00 en 06.00 uur, ondanks kritiek van de burgemeesters van het Veiligheidsberaad. Discotheken mogen ‘s avonds open, maar moeten dan al om middernacht weer sluiten.

Bij evenementen, in de horeca, bij profsportwedstrijden of in theaters en de bioscoop wordt het coronatoegangsbewijs verplicht voor iedereen vanaf 13 jaar. Een volledige vaccinatie, negatieve test of herstelbewijs biedt dan een ticket naar binnen. Dat geldt voor een concertzaal als Ahoy, maar ook voor het koffietentje om de hoek of de sportkantine, zegt een bron.

“We zien in landen rondom ons al hoe dat werkt,” aldus Rutte. “We hoopten eerder dat het bewijs pas bij grotere groepen mensen nodig zou zijn, maar de risico’s blijken toch te groot.”

Veilig gevoel

Dat de horeca en gemeenten nu moeten controleren is lastig, erkent Rutte. “Daarom komt er extra geld voor gemeenten voor toezicht en handhaving.” Maar de gedachte is: “We willen het voor zo veel mogelijk mensen mogelijk maken dat ze naar buiten kunnen, met een veilig gevoel.”

Rutte had nog een sussend advies: “Gún elkaar wat. Als iemand een mondkapje wil dragen of afstand wil houden, gun diegene dat dan.”

Het kabinet ziet af van de verplichte eigen bijdrage voor de coronatest, ook na kritiek uit de Tweede Kamer.

Geen gejubel

Volgens betrokkenen is het Outbreak Management Team (OMT) huiverig voor al te veel gejubel, omdat nog 1,8 miljoen Nederlanders niet zijn beschermd tegen het virus. “Deze besluiten zijn weinig politiek,” aldus een ingewijde. “Ze liggen heel strak tegen het OMT-advies aan.”

Evenementen en festivals, ook zonder vaste zitplek, kunnen weer doorgaan. Die vallen straks onder hetzelfde regime als de horeca, theaters, bioscopen en sportwedstrijden. De binnenevenementen mogen tot 75 procent van het totaal aantal plekken verkopen. Buitenfestivals mogen op volledige grootte door, als ze meerdaags zijn, moet er wel frequent getest worden.

Het thuiswerkadvies wordt ‘milder’: werk thuis als het kan, ga naar je werk als het moet, zo luidt het nieuwe credo. Vanaf maandag hoeft bovendien bij een coronabesmetting van een basisschoolleerling niet meer de hele schoolklas naar huis.

Centrale norm

De verplichte 1,5 meter afstand wordt dus losgelaten, maar het kabinet doet nog wel een ‘dringend advies om afstand te houden’. “Het blijft verstandig om elkaar de ruimte te geven en dan blijft 1,5 meter de veilige afstand.”

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) noemt het ‘een grote stap vooruit’. “Deze stap gaat gepaard met grote dilemma’s. We zullen rekening met elkaar moeten blijven houden.”

De Jonge herhaalde dat bedrijven niet van werknemers kunnen eisen dat ze gevaccineerd zijn. Wel wil hij ‘bekijken’ of er in de zorg gewerkt kan gaan worden met het coronatoegangsbewijs. De Jonge wil zien ‘of er wetgeving’ nodig is. In de zorg wordt het wél toegestaan voor werkgevers om vast te leggen of personeel is gevaccineerd tegen het coronavirus, maar De Jonge benadrukt dat het niet om een plicht gaat.

In andere sectoren mag dit niet worden geregistreerd, maar wel gevraagd. Werknemers hoeven dan geen antwoord te geven.

Geen drang of dwang

Protest tegen met name het coronatoegangsbewijs klinkt al weken luid. Vooral de horeca vreest teruglopende aantallen bezoekers (net als in Frankrijk en Italië), nog los van de chaos of het gedoe bij het checken van de bewijzen.

De Jonge: “De belangrijkste reden is de verspreiding van het virus af te remmen. De kans als iemand ergens met het bewijs binnenkomt wordt niet nul, maar het verkleint de kans aanzienlijk. En dan is er nog een deel van de Nederlanders bij wie vaccinatie niet werkt, de verwachting is dat dit 5 procent van de gevaccineerden is, en er zijn mensen die niet gevaccineerd kunnen worden. Maar de vrijheid om je niet te laten vaccineren, mag de vrijheid van de ander niet beperken.”

Van drang of dwang wil De Jonge niet spreken: “Je kunt je laten testen.” En dat het middel misschien alsnog mensen beweegt tot een vaccinatie. “Dat is mooi meegenomen.”

Aan de bak

De Jonge: “Mensen vinden het moeilijk te bevatten dat met een vaccinatiegraad van 85 procent nog steeds maatregelen nodig zijn, maar met de deltavariant blijft dit helaas wel zo.”

Minister De Jonge zal ook in de Tweede Kamer aan de bak moeten om steun te vergaren. Een eerder voorstel om mensen een eigen bijdrage van 7,50 euro per test te laten betalen, wees hij af, omdat daar veel weerstand tegen rees.

Toch is de verwachting dat voldoende partijen de versoepelingsstap zullen steunen.

De besluiten van het kabinet op rij:

- Einde van de 1,5-meterregel

- Coronatoegangsbewijs wordt verplicht (vanaf 13 jaar) in horeca, theaters, bioscopen, profsportwedstrijden

- Evenementen en festivals buiten kunnen weer starten, ook met bovenstaande voorwaarde

- Binnenconcerten en evenementen worden nog beperkt in capaciteit

- Mondkapjes blijven in het openbaar vervoer gehandhaafd, of bij kwetsbare groepen;

- Het nachtleven mag vanaf 25 september weer open tot middernacht.

- Het thuiswerkadvies wordt ‘milder’: in principe wordt werken op kantoor weer de norm, tenzij thuiswerken kan.

-Bij een coronabesmetting van een basisschoolleerling hoeft straks niet meer de hele schoolklas naar huis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden