PlusAchtergrond

De muziek hangt er een beetje bij in de Nederlandse campagne

 Bob Fosko op een congres van de SP in 2010. De vorig jaar overleden zanger maakte eigen muziek bij de partijcampagnes. Beeld GPD
Bob Fosko op een congres van de SP in 2010. De vorig jaar overleden zanger maakte eigen muziek bij de partijcampagnes.Beeld GPD

Anders dan in Engeland en in de VS speelt muziek hier in de verkiezings­campagne geen grote rol. Pas als de stemmen zijn geteld, wordt er een plaat opgezet.

Het gebruik van muziek is bewezen effectief in reclames. In spotjes voor politieke partijen is dat niet anders. Dat er in de Nederlandse politiek weinig gebruik van wordt gemaakt, heeft vooral financiële redenen, zegt communicatiewetenschapper Rens Dietz. “Een bestaand nummer gebruiken kost veel geld. In de Verenigde Staten hebben partijen en politici daar de budgetten voor, hier niet.”

Het gaat in Amerika soms wel mis. “Bekend is het voorbeeld van het gebruik van Born in the USA van Bruce Springsteen door Ronald Reagan. Afgezien van het feit dat het helemaal niet zo’n patriottistisch nummer is als de Republikeinen meenden, vond Springsteen het verschrikkelijk dat zijn muziek door Reagan werd gebruikt. Je hebt geen toestemming van een artiest nodig, maar als die zich tegen je keert, heb je wel een probleem, hoewel Donald Trump er niet mee zat. Artiesten van wie muziek in zijn campagnes werd gebruikt, buitelden over elkaar heen van verontwaardiging. Hij trok zich er niets van aan.”

Terughoudende artiesten

Veel goedkoper dan een bestaand nummer gebruiken, is het voor een partij om zelf muziek te laten maken. Bob Fosko, de vorig jaar overleden zanger van De Raggende Manne, maakte lang muziek voor de campagnes van de SP. “Dat werkte heel goed. Dat zoiets niet vaker gebeurt in Nederland komt doordat artiesten en BN’ers liever niet met een partij worden vereenzelvigd. Ali B maakte bij de lijsttrekkersverkiezing van het CDA een filmpje voor Hugo de Jonge. Daar heeft hij nu nog last van; mensen die het niet eens zijn met de coronamaatregelen vallen hem daarop aan. Bij de huidige verkiezingen heeft Henk Wijngaard, zanger van Met de vlam in de pijp, wel een liedje opgenomen waarin hij een CDA-kandidaat uit Hardenberg steunt.”

Pas als de uitslagen van de verkiezing bekend worden gemaakt, zetten partijen muziek vol in. “De partijen hebben eigen bijeenkomsten in horecagelegenheden waarvan de eigenaar, als het goed is, keurig zijn Buma-tarieven betaalt, dus dat kost ze niets. Muziek is op die avond een goede manier om hun identiteit te onderstrepen, maar de strijd is dan al gestreden.”

Behoorlijke missers

De tijd dat op verkiezingsbijeenkomsten van de VVD steevast dixielandmuziek klonk, ligt ver achter ons. Bij alle partijen schalt op de avond van de verkiezingen tegenwoordig popmuziek. Daarbij worden soms niet heel slimme keuzes gemaakt, vindt Rens Dietz. “Toen Rutte in 2012 de overwinning claimde, werd Viva la Vida van Coldplay gedraaid. Ik denk niet dat het campagneteam goed naar de tekst had geluisterd. Het is een revolutionair, anti-establishmentlied met de woorden: ‘(…) there was never, never an honest word, and that was when I ruled the world.’”

In 2017 vierde D66 het winnen van 19 zetels met Trumpets van rapper Sean Paul. Ook een behoorlijke misser, vindt Dietz: “Pechtold was al wat ouder, misschien dat ze de jongere D66-aanhang dachten aan te spreken met dit nummer, maar het gaat heel expliciet over seks en slaat daarbij een denigrerende toon tegen vrouwen aan.”

Dietz vindt het een gemiste kans dat de Nederlandse partijen bij de huidige verkiezing niet meer muziek hebben ingezet. “Ik heb alle spotjes aandachtig bekeken, maar er zat niks tussen. De SP hamert al jaren op de zorg. Nu met corona hadden ze daar goed op kunnen inspelen. Ik zie een spotje voor me met beelden van zorgpersoneel met daarbij de muziek van Heroes. Het origineel van David Bowie kan de SP niet betalen natuurlijk, maar ze hadden het wel kunnen laten coveren door een aankomende Nederlandse singer-songwriter.”

Dietz heeft een eigen website over muziek in verkiezingscampagnes: www.campagnemuziek.nl

Partijen pakken uit met online advertenties

De dertien grootste politieke partijen schroefden de uit- gaven aan onlineadvertenties op Facebook, Instagram en Google vorige week flink op naar bijna 316.000 euro. Het CDA gaf met bijna 131.000 euro met afstand het meest uit. D66 is tweede met zo’n 71.000 euro. Daarna volgen GroenLinks (27.000 euro) en de PvdA (23.000 euro). De in de peilingen veruit grootste partij, de VVD, steekt daar met 11.000 euro bescheiden bij af. Nummer twee, de PVV van Geert Wilders, gaf als gebrui- kelijk helemaal niets uit aan onlineadvertenties. (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden