Plus

De Mos en Plasman beginnen politieke beweging: ‘Iedereen moet meepraten’

Een corruptieverdachte en zijn advocaat gaan samen de politiek in. Dat klinkt als het begin van een maffiaroman, maar het plan van raadslid Richard de Mos en raadsman Peter Plasman is serieus. Ze willen de Tweede Kamer in.

Raadslid Richard de Mos.Beeld ANP

Als geheugensteuntje heeft Richard de Mos een A4’tje met talloze steekwoorden voor zich liggen, op tafel in de steriele fractiekamer van het Haagse stadhuis. De term ombudspolitiek zal er prominent op staan, ‘burger-inspraak’ ongetwijfeld, politiek van onderop, het bindende referendum: zo veel mogelijk directe democratie is het heilige doel van de nieuwe partij. “We willen mensen echt een stem geven, laten meebeslissen, niet in de loopgraven blijven hangen,” vertelt de ex-wethouder die vorig jaar zijn baan verloor toen de Rijksrecherche binnenviel in zijn huis en op zijn werkkamer (zie kader onderaan de tekst). 

“Mensen worden nu toch totaal niet meegenomen? Neem de boeren rond de stikstof, nu met corona weer, of de miljardensteun aan Europese landen: waar was al die tijd de s van samenleving?” Naast De Mos knikt Peter Plasman instemmend. De bekende Amsterdamse advocaat verdedigt de politicus in de corruptiezaak en het afgelopen jaar groeide het idee voor een politieke samenwerking, een avontuur waar Plasman met zijn Partij voor Niet-Stemmers al eerder ludiek mee flirtte, maar ditmaal is het menens: met een landelijke ombudsbeweging willen De Mos en de advocaat de Tweede Kamer in. Maandag wordt de beweging gepresenteerd.

Is dit niet een ordinaire verdedigingsstunt van een corruptieverdachte en diens advocaat?

Plasmans ogen twinkelen: “Dat zou nog eens creatief zijn. Ik heb veel over voor cliënten, maar een Kamerlidmaatschap gaat wel erg ver. Nee: ik heb tientallen jaren ervaring in het strafrecht en maak me zorgen over de rechtsstaat, dat is een belangrijke drijfveer. Ik ben 68, ik kan natuurlijk rustig freewheelen richting mijn pensioen, maar dat vind ik zonde.”

“De rechtsstaat bestaat bij de gratie van vertrouwen en daar wordt te weinig aan gewerkt. Mensen hebben slecht toegang tot het recht, er lopen tig veroordeelden rond die nog een celstraf moeten uitzitten, doorlooptijden van strafzaken zijn veel te lang, rechters zijn bezig met allerlei randzaken als personeelsmanagement. Mensen moeten meer doen waar ze goed in zijn. En ik vind dat mensen te weinig meebeslissen over grote dingen, zoals nu de coronacrisis.”

De Mos: “Onderzoek van Maurice de Hond wijst uit dat 46 procent van de kiezers vindt dat er ruimte is voor een nieuwe ombudspartij. Een beweging die met allerlei lokale partijen samenwerkt, mensen directe inspraak geeft bij grote besluiten of kleine keuzes, via burgerjury’s, referenda.”

Waar staat de partij zelf voor?

De Mos: “Wij bepleiten oplossingsgerichte ombudspolitiek, voorbij het traditionele links-rechts. Gezond verstand moet zegevieren. We hebben plannen voor democratische vernieuwing, binnenkort komen we met onze agenda die echt van onderop is opgesteld. Elk punt zal worden uitgewerkt door mensen met kennis van zaken. Peter is bijvoorbeeld de motor achter de agenda Justitie en Veiligheid. Hij kan met autoriteit en gezag plannen maken, zo hebben we meer vakspecialisten en benutten we de kennis vanuit de samenleving.”

Zijn jullie het daar al over eens? De Mos komt van de PVV, een partij met vurige pleidooien voor streng straffen en harde repressie, Plasman pleitte eerder juist voor het tegenovergestelde.

Plasman: “Ik ben voor ‘anders straffen’. Stop iemand na een straatroof meteen in de cel, korter, voor een jaar. En niet voor drie jaar na een trage rechtsgang. Pak onverklaarbaar vermogen af, zo maak je criminaliteit niet langer rendabel. Het fijne aan Richard is: hij heeft last van voortschrijdend inzicht, op een prettige manier, hij is bereid zijn standpunt te veranderen als iemand een goede inbreng heeft.”

De Mos waait met alle winden mee, zou je ook kunnen zeggen.

Plasman: “Nee, hij is geen windvaan, hij is onorthodox. Dat heeft hij in Den Haag bewezen. Dat ging niet zonder kleerscheuren, maar hij denkt in oplossingen. Richard heeft laten zien dat je op onorthodoxe wijze heel goede politiek van onderop kunt bedrijven. Hij heeft enorm veel potentie, maar is niet altijd even handig, hij schiet soms door. Dan stuur ik bij.”

Over dat onorthodoxe hebben we het zo nog. Nog even over jullie nieuwe beweging: ik hoor kritiek op de corona-aanpak, wat stellen jullie voor?

Plasman: “Niemand heeft de antwoorden, deze crisis was niet voorzien. Dit is een uitstekend voorbeeld waar je juist de kennis vanuit allerlei achtergronden nodig hebt.”

De Mos: “Maar neem de horeca: hier in Den Haag moesten plotseling de cafés weer dicht, ze waren er nooit over geïnformeerd. Het gaat over mensen, zonder de mensen zelf. Wij willen in gesprek, een luisterend oor bieden, alle geluiden meenemen.”

Uiteindelijk moet de politiek toch een knoop doorhakken? Zeker rond corona wisselen sentimenten snel, waar staan jullie?

Plasman: “Als het zoals nu snel oploopt, moet je ingrijpen. Maar de Coronawet die nu wordt voorgesteld zet de Kamer en de samenleving buitenspel. Dat leidt tot de polarisatie die we nu zien.”

De Mos: “Besef wel dat veel mensen nu economisch pijn lijden, zonder iets erover te zeggen te hebben. Er had al lang een corona-burgertop gehouden moeten worden. Maar we gaan nu niet vooruitlopen op onze koers rond het virus, we zijn nog niet begonnen hè.”

De verhoren in de corruptiezaak zijn wel begonnen. Hoe geloofwaardig kun je zijn in de Tweede Kamer met zo’n forse verdenking aan je adres?

Plasman: “Ik ga resoluut uit van de onschuldpresumptie: een verdachte is onschuldig tot het tegendeel bewezen is en er een veroordeling ligt. En ik kan verklappen: in het hele dossier is geen spoortje persoonlijk voordeel te bespeuren. O wel, er is één voorbeeld volgens het OM. Richard is een keertje uitgenodigd voor een boottochtje op het IJsselmeer, in de zomer door een ondernemer. Dat hebben ze dan allemaal genoteerd: het was op een bootje van 750.000 euro, daarna is er geluncht voor een waarde van 120 euro. Nou, jongens...”

De Mos: “Precies: ik wens ze een prettige wedstrijd.”

Was er genoeg afstand tot uw bevriende ondernemers? U kreeg een kerstdiner cadeau in het zalencentrum van partijdonateur Atilla Akyol, u kreeg een campagnebus te leen van een andere ondernemer, de baas van De Uithof. En wie betaalde de reclame langs de A12?

De Mos: “Dat kerstdiner was toch niet voor ons? Dat was voor duizend arme Hagenaars, zij kregen dat cadeau, wij zaten daar toevallig als organisator tussen. Dat heb ik het OM ook uitgelegd.”

Plasman: “Die verhoren gaan heel relaxed, hoor. Als zwijgen verdacht is, dan kun je stellen dat Richard niks te verbergen heeft. Hij praat honderduit.”

De Mos: “En over die paal heb ik toch allang verteld? Dat had De Uithof geregeld, als barter-deal. Ze hadden reclame ingekocht en stonden dat tijdelijk af aan ons.”

Dat was nog onbekend. Al met al tellen die giften toch wel op?

Plasman: “Dat is een basisfout, niks telt op. Maar ik stel voor dat we hier nu niet de hele strafzaak gaan doornemen, hè. Dat is nogal complex.”

Wat opvalt aan uw reacties, meneer De Mos: u bent fel, spreekt over een heksenjacht en suggereert een complot, maar inhoudelijk gaat u op veel vragen niet in.

De Mos: “Dat is onzin, ik heb in praatprogramma’s gezeten en sta media te woord. Ik wil echt wel open kaart spelen, maar wel op het moment dat ik daar zelf voor kies. Ik word nu verhoord, daar ben ik een open boek. Ik hoop dat al dat gebabbel bij het OM leidt tot een heroverweging van de beschuldigingen. Rond kerst breng ik mijn boek uit over de zaak, daarin weerleg ik alle valse beschuldigingen. Er komt ook een hoofdstuk met de titel ‘de spiegel’, daarin benoem ik wat ik zelf fout heb gedaan, zo eerlijk ben ik ook.”

Tot slot: wie doet straks de financiën bij de nieuwe partij?

De Mos: “Wij niet, daar hebben we netjes een bestuur voor, en een stichting die fondsen werft. Peter en ik moeten ook gewoon door de integriteitscheck bij de nieuwe beweging. En over donaties zijn we straks heel transparant, ik heb geleerd van mijn zaak, waar onterecht een zweem van negativiteit hangt rond donaties. Die schijn willen we nu vermijden. Daar is ons verhaal veel te mooi voor.”

Verhoren in zaak-De Mos begonnen

Het OM verdenkt politici Richard de Mos, twee partijgenoten en vijf bevriende Haagse ondernemers van de vorming van twee criminele organisaties, van meineed, lekken, corruptie en omkoping.

Volgens justitie spanden ze samen en kregen deze ondernemers voordeel en voorrang bij vergunningen en projecten in ruil voor giften aan Groep de Mos/Hart voor Den Haag. Diverse ondernemers schoven aan bij een ‘klankbordgroep’ waar mogelijk geheime informatie is doorgespeeld.

Vorig jaar oktober viel de Rijksrecherche de woningen en werkkamers binnen van De Mos en Guernaoui, het college met Groep de Mos viel daarna snel. De verhoren zijn begonnen, de strafzaak volgt in 2021.

“In het onderzoek komt een beeld naar voren van geldstortingen, betalingen voor het maken van een site, een verkiezingscampagne en etentjes,” schreef het OM in juli, “en het lekken van vertrouwelijke informatie, voorkeursbehandelingen, omkoping en het verstrekken van vergunningen.” Alle betrokkenen ontkennen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden