PlusNieuws

De Jonge snapt vaccinweigeraars niet en krijgt kritiek: ‘Nu gaan hakken verder in het zand’

Niet eerder was het kabinet zo duidelijk in het oordeel over vaccinatieweigeraars als dinsdagavond. ‘Dit werkt totaal averechts,’ waarschuwt hoogleraar gezondheidscommunicatie Bas van den Putte.

Demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA):
Demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA): "Wat ik iets te veel merk is dat vaccinatie een vrije keuze wordt."Beeld ANP

Hugo de Jonge zei het net niet met zoveel woorden dinsdagavond, maar hij bedoelde het wel: de groep die geen vaccin wil, gijzelt de rest van de samenleving en gedraagt zich asociaal.

“Wat ik iets te veel merk is dat vaccinatie een vrije keuze wordt: je moet zelf maar weten wat je doet. Maar ieder voor zich is natuurlijk geen samenleving (..) En ik ben minister van Volksgezondheid. Ik ben niet minister van kijk maar wat je doet.”

De vrijheid van een kleine groep beperkt simpelweg de vrijheid van een veel grotere groep, aldus De Jonge. “Er worden heel grote woorden voor gebruikt. Een hele beperking van de vrijheden enzo voor mensen die zich niet hebben laten vaccineren. Daar wil ik niet aan. Het is een kleine moeite. Maar die valt echt in het niet bij de beperkingen die we ons als samenleving moeten getroosten omwille van die kleine groep die zich niet wil laten vaccineren.”

Hij antwoordde ontkennend op de vraag of hij mensen die het vaccin weigeren, snapt. “Eerlijk gezegd snap ik het niet (..) Het is zo’n prachtkans. Je leeft in een land waarin je de luxe hebt om binnen zo’n korte tijd na zo’n verschrikkelijke pandemie jezelf te laten vaccineren, jezelf te beschermen.”

Confrontatie

Daarmee kiest De Jonge voor de confrontatie met de 15 procent Nederlanders die nog niet is ingeënt. Om de zorg voor niet-gevaccineerde coronapatiënten en andere hulpbehoevenden toegankelijk te houden krijgen gevaccineerden de komende maanden mogelijk opnieuw te maken met beperkende maatregelen, aldus De Jonge. En dat stoort hem.

“Vrijheid is nooit onbegrensd, komt nooit zonder de verantwoordelijkheid om verstandig met die vrijheid om te gaan (..) De prijs van die vrijheid om je niet te laten vaccineren is dat de toegang tot zorg onder druk staat en dat we ook na anderhalf jaar nog steeds niet zonder beperkende maatregelen kunnen. Vrijheid mag dus nooit een vrijbrief voor vrijblijvendheid zijn.”

Het is de vraag of de minister met deze toon de twijfelaars over de streep trekt. “Dit werkt totaal averechts,” zegt hoogleraar gezondheidscommunicatie Bas van den Putte (Universiteit van Amsterdam).

“Ook al heeft De Jonge gelijk, hij moet naar mijn idee niet communiceren om z’n eigen gelijk te halen. Het doel van z’n communicatie zou moeten zijn om vaccinatieweigeraars te overtuigen. Nu valt hij ze aan, waarna ze in het defensief gaan en hun gedrag waarschijnlijk niet veranderen. Zijn opmerking dat een hogere vaccinatiegraad een bijeffect is van de invoering van de coronapas wordt door een deel van de weigeraars simpelweg vertaald als dwang, waardoor de hakken verder in het zand gaan.”

Koren op de molen

Ook Danielle Timmermans, hoogleraar risicocommunicatie en volksgezondheid (Amsterdam UMC), zegt dat de woorden van De Jonge ‘koren op de molen’ zijn van principiële vaccinatieweigeraars. De minister zet die keuze harder dan ooit tegenover de principiële bescherming van de kwetsbaren, stelt Timmermans. Of daarmee het streven naar een hogere vaccinatiegraad van de bijna 86 procent in het gevaar komt, weet zij echter niet. “De principiële weigeraars zijn toch niet of nauwelijks te overtuigen, maar een groep twijfelaars wel. Ik verwacht dat een vaccinatiegraad van meer dan 90 procent van de 18-plussers haalbaar is.”

Van den Putte denkt eveneens dat nog een paar procent over de streep te trekken is. Hij verwijst naar RIVM-onderzoek van eind augustus dat een vaccinatiebereidheid van 91 procent vaststelde. Met een andere toon zou dat mogelijk hoger uitkomen, al waagt Van den Putte zich niet aan voorspellingen.

“Als in de herfst en winter nog meer ongevaccineerden in de ziekenhuizen komen, gaat een deel wel overstag,” aldus Van den Putte. “En hoe langer het vaccin in gebruik is, hoe meer zal blijken dat de gevreesde bijwerkingen uitblijven. Ook dat stuwt de vaccinatiegraad op. Al zijn de mensen die geloven dat de vaccins een chip in het lichaam plaatsen toch niet te overtuigen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden