PlusAchtergrond

De formatie is nu een totale puinhoop

De formatie is een totale puinhoop geworden. Woensdag steggelde de Tweede Kamer de hele dag over openbaarmaking van gespreksverslagen. Het ziet er niet naar uit dat de ­formatiegesprekken snel kunnen worden hervat; het vertrouwen is verder weg dan ooit.

De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) staan de pers te woord op het Binnenhof. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) staan de pers te woord op het Binnenhof.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het had de dag moeten worden waarop de formatie van een nieuw kabinet werd vlotgetrokken. In plaats daarvan is een nieuw kabinet alleen maar verder uit beeld geraakt.

Vorige week kwam de formatie stil te liggen, nadat ­verkenner Kajsa Ollongren werd gefotografeerd met een vertrouwelijk formatiedocument. Gisteren had tijdens een debat antwoord moeten komen op de vraag wie ervoor heeft gezorgd dat de tekst ‘Omtzigt: positie ­elders’ in die notitie terechtkwam. Alsof er achter ­gesloten deuren al een andere functie voor het populaire CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt werd bedacht.

Partijen eisten gisteren dat alle – ‘met een streep onder álle’ – stukken van verkennersduo Ollongren (D66) en Annemarie Jorritsma (VVD) naar de Kamer werden gestuurd. De Kamer kreeg vervolgens de volledige uitgelekte notitie, een overzicht van inhoudelijke standpunten en een samenvatting van nieuwsberichten over de formatie. Maar de Kamer wilde óók de verslagen van alle vertrouwelijke gesprekken tussen de zeventien partijleiders en de verkenners, alle sms- en app­verkeer en telefoonverslagen. Die stukken kwamen zo laat dat het debat is verschoven naar donderdag.

‘Treintje van de rails’

VVD-leider Mark Rutte vreest dat openbaarmaking de formatie alleen maar verder zal bemoeilijken. Zijn gespreksverslag kon wel openbaar worden, zei hij, maar verder wilde hij dat alleen stukken zouden worden gedeeld waarin de naam van Pieter Omtzigt voorkomt. “Want daar gaat het om.”

Rutte vreest dat de partij­leiders in hun vertrouwelijke gesprekken met de verkenners mogelijk lelijke dingen over hun collega’s hebben gezegd. Dat zou volgens hem tot ‘allerlei emoties’ kunnen leiden. “Dan zijn we eindeloos bezig de persoonlijke verhoudingen te repareren. We moeten ook ooit een ­missionair kabinet hebben.”

Een Kamermeerderheid zag niks in Ruttes voorstel. ­Sommigen beschuldigden hem ervan dingen te willen toedekken, al vreest ook GroenLinksleider Jesse Klaver dat het moeilijker wordt om partijen straks nog met elkaar om de tafel te krijgen. “Dit treintje is ­totaal van de rails gereden,” vatte CDA-leider Wopke Hoekstra de afgelopen week bondig samen. “Dit is totaal, maar dan ook totaal mis­gegaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden