Plus

De economie groeit, maar een hoger salaris zit er niet in

De economie draait als een tierelier en het bedrijfsleven schreeuwt om personeel: normaliter een goed recept voor forse loonsverhogingen. Maar die blijven uit, de inflatie is zelfs hoger. Hoe kan dat?

Zowel de economie als de belastingplannen van Rutte III zouden de gewone burger een flinke duw in de rug geven Beeld ANP

We zouden er wat op vooruit gaan. Zowel de economie als de belastingplannen van Rutte III zouden de gewone burger een flinke duw in de rug geven. Door al die aankopen die we ons konden veroorloven, zouden economie en bedrijfsleven nog verder worden opgestuwd.

Maar het wil niet gebeuren: ondanks de economische bloei van de afgelopen jaren, stijgen de lonen minder hard dan de inflatie.

In het eerste kwartaal gingen de salarissen gemiddeld 2,2 procent omhoog ten opzichte van dezelfde periode in 2018. Maar de geldontwaarding nam 2,5 procent toe, zodat we er per saldo gemiddeld 0,3 procent op achteruit gingen. En het ziet er naar uit dat die kloof groter wordt. In april gingen de cao-lonen op jaarbasis 2,3 procent omhoog, de prijzen 2,9 procent.

Het Centraal Planbureau laat doorschemeren dat het volgende maand zijn prognoses voor dit jaar en 2020 gaat bijstellen. De rekenaars voorspelden tot nu een koopkrachtstijging van 1,6 procent, maar die lijkt er met vier maanden daling niet langer in te zitten.

Dat heeft te maken met de belastingmaatregelen van het kabinet: vooral de btw-verhoging en hogere energiebelasting. Weliswaar beloofde premier Rutte de extra kosten voor burgers te compenseren, maar zo werkt de consument niet. Die ziet hogere prijzen, leest over hogere kosten en past zijn koopgedrag daarop aan.

Spaarrente en pensioenen

Ook andere zaken, zoals de pensioencrisis, met fondsen die al jaren niet meer indexeren en zelfs dreigen te moeten korten, spelen daarin een rol. Het onvermogen van politiek en sociale partners daar een oplossing voor te vinden – laat staan eentje die de burger ontziet – maakt vooral de oudere consument voorzichtig. Ook de psychologische en financiële impact van de lage spaarrente, het matige beursklimaat en de overspannen huizenmarkt spelen een rol.

Die terughoudendheid kon al worden afgeleid uit het consumentenvertrouwen. Die staat sinds februari in het rood met als waarschijnlijk gevolg dat we met z’n allen de hand op de knip houden, wat de economische groei tempert.

Dat onze lonen zo matig stijgen in tijden van economische hoogconjunctuur is opvallend. Gisteren werd duidelijk dat het aantal vacatures tot recordniveau is gestegen en het aantal openstaande banen de animo bij werkenden om van baan te veranderen steeds verder overtreft. Bedrijven zouden dat kunnen beïnvloeden door simpelweg meer loon te bieden aan overstappers en nieuwkomers.

Waar zijn de vakbonden?

Maar de maatschappij is wat dat betreft aan het veranderen: loon en status zijn niet zoals voorheen de belangrijkste drijfveer om van baan te veranderen. Twintigers en dertigers laten, de techbranche voorop, steeds vaker andere zaken meetellen. Zoals het bedrijfsbeleid, de vestigingsplek, de werksfeer, balans tussen werk en vrije tijd, de secundaire arbeidsvoorwaarden. Veel traditionele bedrijven zijn zich daar niet goed van bewust en missen daardoor de slag op de arbeidsmarkt.

Bovendien lukt het de vakbonden met hun ­tanende achterban steeds minder goed om loonsverhogingen in lijn te houden met winststijgingen bij bedrijven. Ook de politiek, met de middenrechtse signatuur van de afgelopen kabinetten speelt daar een terughoudende rol in.

Die ontwikkeling is omineus, omdat er sterke signalen zijn dat we op de volgende crisis afstevenen. Dan zullen veel bedrijven financieel niet eens in staat zijn werknemers meer te bieden en zullen consumenten er alleen maar verder op achteruitgaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden