PlusAchtergrond

De Amsterdam Wetlands: ineens is daar 12.000 hectare groen

Provincie en kabinet trekken 9 miljoen euro uit voor de Amsterdam Wetlands. Niet om toeristen te trekken, maar om zeearend, otter en purperreiger over te halen zich in het gebied ten noorden van de stad te vestigen.

De provincie Noord-Holland trekt 4 miljoen euro uit voor de ontwikkeling van de Amsterdam Wetlands, de rijksoverheid doet daar nog eens hetzelfde bedrag bij.Beeld Hollandse Hoogte / Marco van Middelkoop luchtfotografie

Amsterdam Wetlands klinkt als een toeristenlokkertje, zoals het Muiderslot door de regio werd uitgevent als Amsterdam Castle en Zandvoort als Amsterdam Beach. Op Airbnb worden al vakantiewoningen aangeboden in de Amsterdam Wetlands. 

Het gaat dan om onder­komens in Katwoude, Monnickendam en andere plaatsjes in Waterland. En ook voor de Amsterdam Wetlands is hardop gedacht aan ‘melkschuitroutes’, ‘treinpanorama’s’ en het landschap van de Gouden Eeuw: ‘Wat in het Rijksmuseum hangt, is ook in het echt nog te beleven!’

Maar dat de natuur tussen Amsterdam, Purmerend en Alkmaar één pakkende naam heeft gekregen is niet om toeristen te trekken. ”Op wereldschaal zijn wetlands belangrijke gebieden voor het in stand houden van de biodiversiteit,” zegt Saline Verhoeven van Landschap Noord-Holland. “Maar in het Nederlands hebben we daar geen goede term voor. Moeras, ­waterland, natte veengebieden… Dit gebied is een palet van dat alles en daarom hebben we voor die Engelse term gekozen.”

Niet alleen natuurbeheer

Die versnippering was reden voor organisaties als Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Landschap Noord-Holland om het groen dat ze ­beheren, samen te smelten tot één groot ­natuurgebied van 12.000 hectare. “Het zijn allemaal kleine poldertjes,” zegt Verhoeven. “Elk op ons eigen terrein hielden we de natuur in stand, maar het was te versnipperd, voor zowel de vegetatie als voor het beheer.”

Een groter gebied kan meer biodiversiteit herbergen. Het begin is er. “Er worden zeearenden gezien en de otter komt ook al in de buurt.”

Maar groen moet tegenwoordig meer doelen dienen, alleen dan blijft natuurbeheer betaalbaar. De wetlands krijgen ook een rol bij het voorkomen van bodemdaling. Dat veen in stand wordt gehouden, of zelfs aangroeit, dempt de uitstoot van broeikasgassen. En natuur moet zorgen voor ‘beleving’. Amsterdam en Zaanstad groeien snel en daarmee groeit ook de behoefte aan recreatie.

Deze week werd bekend dat gedeputeerde ­Esther Rommel (Natuur en Bodemdaling) 4 miljoen euro uittrekt voor de Amsterdam Wetlands. Minister Carola Schouten (Natuur) doet daar een vergelijkbaar bedrag bovenop. Dat gaat naar natuur, maar ook bijvoorbeeld naar een proef met kanotochten die aansluiten op fietsroutes of bushaltes. “Het is zó dicht bij de stad en toch zijn er nog zo veel mensen die het niet kennen,” zegt Verhoeven. Ook daar helpt een pakkende naam. “Bekend maakt bemind.”

Het roept wel de vraag op of natuur op de eerste plaats komt in de Amsterdam Wetlands. Ook boerenorganisatie LTO is nauw betrokken. Dat is verrassend omdat juist de veehouderij nogal eens als boosdoener wordt aangewezen voor de schrale natuur in Waterland. Bij de waterschappen dringen de boeren van oudsher aan op een laag grondwaterpeil zodat hun koeien niet wegzakken in drassige grond. Het gevolg is dat het veen oxideert waardoor enorme hoeveelheden broeikasgassen de lucht ingaan en de bodem daalt.

Hoge waterstand

Uit het persbericht van de provincie blijkt dat er nog geen eensgezindheid is over de vraag hoe nat de wetlands mogen uitvallen. Verhoeven verwacht daar wel uit te komen met de boeren.

Op sommige plekken krijgt het veen ruim baan. In het Ilperveld, net buiten Amsterdam-Noord, wordt al gewerkt met een lichter rundvee­ras dat niet wegzakt in het veen en minder aangewezen is op klimaatonvriendelijk krachtvoer – de angus. De waterstand wordt vrij hoog gehouden en hier komen experimenten om veen te laten aangroeien, iets wat in een ­laboratoriumsetting al een succes is gebleken. Verhoeven: “Er zijn plekken waar melkvee­bedrijven niet verenigbaar zijn met natuur, maar er zijn ook gebieden waar dat wel kan.”

Rond Zunderdorp blijven melkveehouderijen voorlopig de eerste viool spelen. “In de grote droogmakerijen zoals de Beemster en de Schermer is daar ook wat meer ruimte voor. Er komt ontzettend veel op boeren af, maar ook in de landbouw wordt het belang gezien van bio­diversiteit en het voorkomen van bodemdaling. Deze discussie is echt niet makkelijk, maar over tachtig procent zijn we het eens.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden