‘De hamvraag is: waar blijft al dat geld uit de foute taxibedrijven? Wie wordt rijk?’

Plus

Daklicht als dekmantel voor drugsritjes

‘De hamvraag is: waar blijft al dat geld uit de foute taxibedrijven? Wie wordt rijk?’ Beeld Suzanne Ranzijn

De overheid gaat de strijd aan tegen ‘ondermijning’ – de onderwereld die zich invreet in de bovenwereld. Dat klinkt vaag, maar speelt zich af midden in de stad, in de straat. Taxi’s bezorgen grammetjes cocaïne – de ‘kabouterpost’ – tot tassen vol. Dat is nog maar één misstand.

Drugshandel, groot en klein. Wapenhandel. Witwassen. Fraude en oplichting in vele vormen. Heling. Belastingontduiking. Nee, de paragraaf van het gemeentelijke programma De Weerbare Stad waarin allerhande ondermijning van Amsterdam staat opgesomd, gaat niet over een no-goarea in een obscure achterbuurt.

Het gaat hier over de hoofdstedelijke taximarkt. Een markt waarnaar politie, justitie, gemeente en Belastingdienst al volop onderzoek deden, maar waarmee de instanties nog intensiever aan de slag gaan met geld uit ‘het ondermijningsfonds’, waaruit Amsterdam 8 miljoen euro krijgt.

Natuurlijk rijdt op de duizenden taxi’s een overvloed aan goedwillende, hardwerkende chauffeurs, maar er is ook een donkere kant, een veelkoppig monster waartegen het lastig strijden is. Vandaar dat taxi’s het hebben geschopt tot een van de vijf hoofdthema’s voor de bestrijders van de ondermijning, naast vastgoed, horeca, detailhandel en prostitutie.

Een actuele casus bewijst wat er allemaal mis kan zijn als het daklicht wordt gebruikt als dekmantel voor drugshandel.

Grote geldbedragen
Een 51-jarige taxichauffeur van Albanese origine stond op velerlei manieren in de politiesystemen. Hij was gecontroleerd terwijl hij heel grote geldbedragen bij zich had; had een auto op zijn naam waarin een verborgen ruimte was ingebouwd en was gezien met criminelen.

De Dienst Infrastructuur van de Amsterdamse recherche begon vorig jaar een onderzoek. De man bleek een wirwar aan contacten met Albanezen te onderhouden waarin lastig inzicht was te krijgen. Afgeluisterde telefoons werden steeds gewisseld, in gesprekken werden geen namen genoemd.

Hij leek allerlei diensten te verlenen aan een internationaal netwerk van Albanese criminelen, al was het nog lastig steeds te bewijzen wat hij op welk moment voor zijn contacten ondernam. Regulier chauffeurswerk was het in elk geval meestal niet. Stap voor stap vielen puzzelstukjes in elkaar.

Op een nacht sjouwde hij vuilniszakken uit zijn taxi naar een loods in Breda, waarin een drugslab zat waar heroïne werd bewerkt. Later werd hij gebeld om iemand op te pikken. Die zette een sporttas uit een auto in de taxi. De recherche trof vijftien kilo cocaïne in de tas.

Ruim een ton boetes

Tijdens het onderzoek kwam een link met Dene­marken aan het licht, waar de opsporingsdiensten een Albanees netwerk van cocaïnehandelaren in beeld hadden. Op een gezamenlijke ‘klapdag’ verrichtten de Amsterdamse en de Deense recherche een reeks arrestaties.

De chauffeur wordt in Nederland vervolgd voor het vervoeren van die drugs, betrokkenheid bij het drugslab, het witwassen van tonnen aan contanten plus hypotheekfraude, ook voor tonnen. De strafzaak moet nog dienen. “We hebben tal van vergelijkbare casussen in onderzoek,” zegt rechercheur Ronald.

In 2017 kreeg een Amsterdamse taxichauffeur 3,5 jaar gevangenisstraf voor zijn ‘ondersteunende diensten’ aan Albanese drugshandelaars. Zo vervoerde hij 30 kilo cocaïne in grote, open boodschappentassen die een ‘klant’ in zijn taxi had gezet, om vervolgens uit te stappen, waarna de chauffeur de tassen had moeten bezorgen.

Toch gaat het lang niet alleen om de zware drugscriminaliteit. ‘Alle lagen van de handel’ verlopen via taxi’s. De politie ziet chauffeurs grammetjes bezorgen – de bekende ‘kabouterpost’ – tot kilo’s voor criminelen. Chauffeurs brengen toeristen van Schiphol rechtstreeks naar dealers.

“Dan zijn ze al gebeld uit Engeland: ‘Je weet wat ik nodig heb.’ Het gaat vooral om cocaïne, maar ze verkopen geen ‘nee’ als je een pilletje, speed of heroïne wilt hebben,” zegt rechercheur Petra.

Als gezegd is de drugshandel maar één misstand in de branche. De rechercheurs en controleurs zien een bont palet aan misdrijven.

Illegale taxi’s
Zo haalden vier teams van de politie, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de Belastingdienst en justitie vorig najaar in een gezamenlijke actie illegale taxi’s van de weg in Amsterdam en rond Schiphol. Bij zeker twintig bedrijven met steeds tientallen tot honderd taxi’s werd op allerlei manieren gefraudeerd.

De papieren werkelijkheid bleek een façade.

“We komen voortdurend taxibedrijven tegen waarvan de tientallen chauffeurs voor meer dan een ton aan boetes hebben open staan, plus forse belastingschulden,” zegt rechercheur Ronald. “Zo’n bedrijf sterft ineens een stille dood en alle taxi’s gaan over op een nieuw bedrijf. Het oude blijkt op naam te staan van een katvanger bij wie niets is te halen, dus de overheid vist achter het net.”

Zo bleek een Fries meisje van 19 op papier ‘de feitelijke bestuurder’ van zo’n taxibedrijf. Vaker zijn het onwetende verslaafden die een habbekrats hebben gekregen om het bedrijf hun gegevens te lenen.

Petra: “Ooit kostte het 18.000 gulden om een bv te starten. Nu heb je voor tussen de 1 en 1,20 euro een bv op je naam, exclusief notariskosten.” Een uitzendbureau had ineens dertien taxi’s rijden, wat uiteraard raar is, maar was wel gewoon geregistreerd in de systemen.

De politie ziet geregeld dezelfde notarissen opduiken in onderzoeken naar ‘plof-bv’s’ of taxibedrijven die de malafide eigenaars laten doodbloeden. Daar komt onderzoek naar. Dat de Kamer van Koophandel weinig controleert alvorens een bedrijf in te schrijven, is een oude klacht.

De fraudevehikels waarmee de chauffeurs in Amsterdam en omgeving rijden, staan opmerkelijk vaak geregistreerd op postbusadressen ver buiten de stad, zoals in Eindhoven, Heerhugowaard en Almere. Petra: “De gedachte zal zijn dat het in buitengebieden niet zo’n vaart loopt met de controles. Als we onderzoek doen, ontbreekt het aan administratie. Tijdens een inval vonden we eens twee vuilniszakken ongeopende post.”

Chauffeurs van de malafide bedrijven krijgen in kroegen contant betaald. De contracten of werkgeversverklaringen die ze kregen, blijken vals. Er zijn geen sociale lasten afgedragen, zoals ze dachten.

Barrière

Ronald: “Weet de chauffeur van niets of wil hij makkelijk zwart verdienen? Het zal van allebei zijn. Soms hebben ze zelf de boetes cash betaald aan hun zogenaamde werkgever, maar heeft die het geld niet afgedragen aan het Centraal Justitieel Incassobureau. Ik zou chauffeurs willen waarschuwen hun boetes rechtstreeks te betalen.”

Dat veel taxi’s onverzekerd rondrijden, is ook een zorg, zeker omdat roekeloze chauffeurs veel ongelukken veroorzaken. De controlerende diensten zijn druk doende uit te zoeken of barrières zijn op te werpen tegen deze vormen van fraude.

De problemen op de taximarkt worden in kaart gebracht in een plan van aanpak tegen de ‘ondermijning’. Via een convenant moeten de ILT en de Belastingdienst beter gaan samenwerken, ook met de politie, justitie en het stadhuis. Toezichthouders moeten informatie beter kunnen delen – het langs elkaar heen werken is een grote frustratie van de controleurs op straat. Door slimmer op te treden, moeten de organisaties met hun weinige mensen steviger ingrijpen.

Ronald: “De hamvraag is: waar blijft al dat geld uit de foute taxibedrijven? Wie wordt rijk? Verdwijnt het in nieuwe criminele praktijken zoals de cokehandel, of slaat het neer in onroerend goed? Verdienen een heleboel mensen een beetje of worden enkelen steenrijk? Vragen te over.”

Zomerserie

Wat is ondermijning? Criminelen die zich de reguliere samenleving in vreten en die ontwrichten. Vaak sluipenderwijs en eerst onzichtbaar, maar uiteindelijk met grote impact. Het zwartgeldcircuit, met vele verschijningsvormen, loopt in Nederland minstens in de miljarden. Van de 100 miljoen euro die de regering heeft uitgetrokken om de ondermijning in te dammen, krijgt Amsterdam ongeveer 8 miljoen.

1.Het gevaar van aannemen van cash
2.Malafide dienstverleners: onmisbare schakels
3.De donkere kant van de taxibranche
4.Witwassen: waar slaat het drugsgeld neer in de stad?
5.Criminele verzamelplaatsen
6.Hoe winkelstraten of buurten te heroveren op criminele invloeden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden