PlusAchtergrond

Critici halen gelijk over ‘extreem sombere scenario’s RIVM’

Het scenario met code zwart op de intensive care door de Britse coronavariant lijkt van de baan. Een nieuwe prognose van het RIVM is veel gunstiger. Koren op de molen van critici die de rekenmeesters verweten doemscenario’s te hanteren.

Jaap van Dissel van het RIVM na afloop van een technische briefing in de Tweede Kamer over het coronavirus.  Beeld ANP
Jaap van Dissel van het RIVM na afloop van een technische briefing in de Tweede Kamer over het coronavirus.Beeld ANP

Uit een tijdens de paasdagen uitgelekte prognose van het RIVM blijkt dat de voorziene piek van de derde golf neerkomt op 800 bezette bedden, veel minder dan de 1500 waar een maand geleden nog mee werd gerekend.

Toen al stelde Louis Kroes, hoogleraar klinische virologie aan het LUMC, dat de voorspellingen – die voor de Tweede Kamer reden waren de lockdown inclusief avondklok te handhaven – te pessimistisch waren. In Het Parool van 8 maart zei Kroes dat het kabinet uitgaat van ‘extreem sombere scenario’s met grote onzekerheidsmarges’. “Het simpele idee is vervolgens: better safe than sorry: ga maar uit van het slechtste geval, dan kan het alleen maar meevallen.”

Aantal bezette IC-bedden Beeld Laura van der Bijl
Aantal bezette IC-beddenBeeld Laura van der Bijl

Daarmee schaadde het kabinet de belangen van miljoenen Nederlanders die werden geraakt door de te strenge lockdown; ondernemers, studenten, sporters en vele anderen, aldus Kroes.

Met de nieuwe prognose haalt Kroes nu volgens eigen zeggen ‘enigszins’ zijn gelijk. Hij behoort zeker niet tot degenen die het coronabeleid volledig verwerpen, zoals Forum voor Democratie. Hij zegt wel: “Het RIVM neemt behoorlijk wat gas terug in de nieuwe prognose, die realistischer is. Er wordt niet meer uitgegaan van worstcasescenario’s met extreme uitkomsten. Daar ben ik blij mee.”

Louis Kroes, hoogleraar klinische virologie aan het LUMC. Beeld LUMC
Louis Kroes, hoogleraar klinische virologie aan het LUMC.Beeld LUMC

Onzekerheidsmarge

Een woordvoerder van RIVM bestrijdt dat de oorspronkelijke prognoses te somber waren. De onzekerheidsmarge bij de voorspellingen was zo groot dat ook het huidige, gunstigere scenario daarbinnen valt. Dat het midden van de bandbreedte van de ic-bezetting – de mediaan – nu lager ligt dan eerder: was dat voorzien? Dat gebeurt nu eenmaal bij voorspellingen op basis van veel onzekere factoren, aldus het RIVM. “Een model is geen glazen bol.”

De reden van de bijstelling naar beneden schuilt volgens het RIVM in de goede mate waarin ‘Nederland’ zich aan de maatregelen houdt. Ook het seizoenseffect speelt waarschijnlijk een gunstigere rol dan het RIVM voorzag. De vaccinaties zijn volgens de woordvoerder geen factor van belang: de groep kwetsbare ouderen kreeg de prikken als eerste, maar die groep belandde toch al niet of nauwelijks op de ic. Daarvoor is de kans op overleven en herstel te slecht.

Dat het doemscenario een gunstig effect heeft gehad op het naleven van de maatregelen, waardoor het wordt afgewend, is eveneens een mogelijke verklaring, aldus de RIVM-voorlichter. “Maar het is een impressie, het is niet onderzocht.”

Slechter naleven

In de zomer van vorig jaar gebeurde het tegenovergestelde: positieve berichten over het geringe aantal besmettingen en ziekenhuisopnamen droegen mogelijk bij aan het slechter naleven van de maatregelen. Daarop stegen de besmettingen en de ziekenhuisbezetting. RIVM benadrukt dat het ook nu nog de verkeerde kant op kan gaan. De druk op de ic’s kan alsnog toenemen.

Kroes verwacht dat niet. “Ik heb er alle vertrouwen in dat het de goede kant op blijft gaan met de cijfers.”

Hij denkt dat de situatie nu gunstiger is dan in de donkere wintermaanden vanwege het seizoenseffect. “Sinds december en januari zie je een geleidelijke afname in de mate waarin het Sars-CoV-2-virus rondwaart. Dat zie je bij elk luchtwegvirus, dus ook bij dit luchtwegvirus.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden