Criminaliteit in Amsterdam neemt niet meer af: aantal misdrijven schommelt rond 88.400 per jaar

Hoofdcommissaris van de politie Frank Paauw, burgemeester Femke Halsema en waarnemend hoofdofficier van Justitie John Lucas geven een toelichting op de Amsterdamse veiligheidscijfers over 2019.Beeld ANP

De bestrijding van nieuwe misdaadtrends vergt innovaties en vele ingrepen, maar politie en justitie kampen met capaciteitsgebrek. Dat zei burgemeester Femke Halsema maandag namens de veiligheidsdriehoek van burgemeester, politie en Openbaar Ministerie.

De tijd is voorbij dat de burgemeester, de hoofdofficier van justitie en de politiechef op hun jaarlijkse persbijeenkomst een afname van de criminaliteit in Amsterdam konden melden. De neerwaartse trend is gestokt en de cijfers in de regio Amsterdam blijven min of meer stabiel op 88.403 misdrijven, rijp en groen door elkaar. Dat is overigens nog heel wat minder dan in eerdere decennia.

Het áántal misdrijven op zichzelf is nog niet zo zorgelijk. Vooral de verschuiving van zichtbare criminaliteit naar veel moeilijker grijpbare misdrijven bezorgt de bestrijding hoofdbrekens. Cybercrime bijvoorbeeld, variërend van financiële fraude tot afpersing van kwetsbare meisjes met pikante foto’s (sextortion).

Door deze betrekkelijk nieuwe fenomenen zijn bij politie en justitie veranderingen nodig. Die verlopen moeizaam. Amsterdam wil kop­loper worden in de strijd tegen de computercriminaliteit, maar het is al een helse klus eerst eens meer inzicht in het fenomeen te krijgen.

Messenverbod

Ook andere ontwikkelingen baren zorgen, zoals jongeren die vaker met messen lopen én die gebruiken. In drie gebieden in Amsterdam is een messenverbod afgekondigd (in delen van Oost, Zuidoost en de binnenstad); de politie helpt scholen bij controles van kluisjes, jassen en scooters en test een gerichtere manier van preventief fouilleren.

Een ander fenomeen legt intussen óók een groot beslag op de politiecapaciteit: in een mondiger, steeds sneller ontevreden maatschappij groeide het aantal demonstraties van 240 in 2014 naar 1446 (!) vorig jaar. Tegelijkertijd blijft Amsterdam de draaischijf van internationale drugshandel en wordt het in die niche gepleegde geweld almaar excessiever, met jongere daders bovendien. Het staat buiten kijf dat de overheid veel indringender de wijken in moet om eerder te kunnen ingrijpen.

Zo raken we de kern van de problemen waarvoor ‘de driehoek’ van burgemeester Femke Halsema, politiechef Frank Paauw en hoofd­officier van justitie John Lucas zich gesteld zien: tal van nieuwe, heel verschillende fenomenen vergen even nieuwe en verschillende maatregelen, terwijl het gebrek aan capaciteit knelt.

In Amsterdam groeide het aantal demonstraties van 240 in 2014 naar 1446 in 2019. Dat legt een groot beslag op de politie.Beeld Shutterstock

Zoals Halsema het maandag formuleerde op het jaarlijkse perspraatje: “In de driehoek bestaat een collectieve zorg over de uitvoerbaarheid van alle plannen, omdat die niet los kan worden gezien van de beschikbare capaciteit.”

In een mondiger en jegens hulpverleners geweld­dadiger samenleving is het zo voortdurend sjacheren en naar ‘innovatie’ zoeken om bij te kunnen blijven.

Vreselijk onheil

Het besef dat gemeente, politie en justitie de ontluikende problemen vroeg zullen moeten zien, was een rode draad in Halsema’s rede. Tot welk vreselijk onheil het kan leiden als de overheid de opkomst van bijvoorbeeld een misdaadgroep níet doorziet, heeft de uiterst gewelddadige groepering van Ridouan Taghi laten zien. Die was ongezien doorgegroeid tot hij vrijwel onaantastbaar was. Vrijwel, want ook Taghi en medeverdachten zitten vast.

Halsema bezorgd over zwijgcultuur jongeren met messen

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema maakt zich er grote zorgen over dat in haar stad steeds meer jongeren rondlopen met een mes. “Er lijkt haast sprake te zijn van een wapenwedloop.” Het probleem is volgens Halsema en de politie vooral lastig op te lossen vanwege de zwijgcultuur onder jongeren in kansarme wijken.

Zowel de gemeente als de politie kon maandag op een persbijeenkomst geen harde cijfers overleggen over het aantal jongeren met een wapen op zak. “Ondanks dat harde cijfers nog ontbreken, schrik ik enorm van de anekdotes die ik in de wijken hoor”, zegt de burgemeester.

Halsema en de Amsterdamse politiechef Frank Paauw merken dat de aanpak wordt bemoeilijkt door een zwijgcultuur. Over het verlinken van anderen zegt hij: “Snitchen, doe je niet’, lijkt steeds vaker het motto.”

Volgens Paauw zien vooral jongerenwerkers en wijkagenten dat. “Als ik een jeugdwerker spreek en hem of haar vraag jongeren naar ons door te verwijzen, zijn ze steeds vaker huiverig om hun vertrouwensband met de jongeren op het spel te zetten.”

De gemeente is onder de naam ‘Amsterdam ontwapent’ een campagne begonnen tegen wapenbezit.

88.403 misdrijven

De 88.403 misdrijven in 2019 in de regio (voor zover bekend) vallen in vele categorieën uiteen. Een greep:

- Diefstal of inbraak woning: 3871
- Diefstal uit auto’s: 7075
- Diefstal van auto’s: 1977
- Diefstal van (brom)fietsen: 12.100
- Zakkenrollerij: 4519
- Zedenmisdrijven: 618
- Poging tot moord/doodslag: 286
- Moord/doodslag: 20
- Geweldsmisdrijven (totaal): 7629
- Bedreiging: 3047
- Mishandeling: 4308
- Openlijk geweld tegen persoon: 274
- Straatroof: 1328
- Overval: 241
- Brand/ontploffing (plofkraken): 274
- Vernieling: 5152
- Winkeldiefstal: 5614
- Diefstal uit bedrijven: 2975
- Drugshandel: 1479
- Onder invloed in het verkeer: 1737
- Fraude: 6762

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden