PlusAchtergrond

CPB ziet economie opveren: laat dat herstelplan dus maar zitten

De partijen die meepraten in de kabinetsformatie hebben de mond vol van een herstelplan, maar de werkelijkheid haalt hen in. Het herstel krijgt al steeds meer vaart, toont ook het CPB vandaag.

Nederlandse huishoudens hebben in april van dit jaar 9,4 procent meer hebben besteed dan in diezelfde maand in 2020: het gaat om de sterkste groei sinds de Tweede Wereldoorlog. Beeld ANP
Nederlandse huishoudens hebben in april van dit jaar 9,4 procent meer hebben besteed dan in diezelfde maand in 2020: het gaat om de sterkste groei sinds de Tweede Wereldoorlog.Beeld ANP

De economie lijkt niet te wachten op de kabinetsformatie, waarin de partijen het te pas en te onpas over een ‘herstelplan’ hebben. Vandaag kwam ook het Centraal Planbureau met rooskleurige prognoses: de rekenmeesters van het kabinet verwachten dat de economie in 2021 en 2022 met zo’n 3 procent per jaar groeit. Experts twijfelen dan ook of een apart herstelplan nog wel nut heeft.

“Het laatste wat nodig is, is een herstelplan,” zegt hoogleraar economie Arnoud Boot aan de Universiteit van Amsterdam. “Daarvan raakt de economie alleen maar oververhit.”

De Nederlandsche Bank (DNB) constateerde vorige week al dat de Nederlandse economie zich sneller dan verwacht herstelt van de coronacrisis. Daags later bleek dat de werkloosheid in mei 2021 lager uitviel dan een maand daarvoor. De werkloosheid is daarmee bijna op het niveau van voor corona.

Niet voor Sinterklaas spelen

Olaf Sleijpen, directeur monetaire zaken van DNB, zei eerder: “We hebben structureel de gevolgen van de pandemie voor de economie overschat.” Hij raadt het nieuwe kabinet dan ook aan om ‘niet voor Sinterklaas te gaan spelen’. Geld moet slim worden ingezet, vindt hij, zoals voor de klimaatproblemen, arbeidsmarkt of woningmarkt.

Dat beaamt hoogleraar economie Lex Hoogduin van de Rijksuniversiteit Groningen. Een onnodig herstelplan kan volgens hem ertoe leiden dat de economie oververhit raakt. Ook loopt de overheidsschuld onnodig op.

Positieve verwachtingen

Het overheidstekort piekt dit jaar met bijna 6 procent van het bbp, denkt het CPB, dat vandaag ook met positieve verwachtingen over de economie kwam. Volgend jaar moet het financieringstekort alweer zijn teruggelopen tot 1,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) , doordat steunmaatregelen aflopen en de belastinginkomsten zullen toenemen.

Naar verwachting groeit het bbp dit jaar met 3,2 procent, aldus het CPB, terwijl de verwachting in maart nog 2,2 procent groei luidde. Vorige week ging DNB uit van een percentage van

3 procent voor dit jaar en 3,7 procent voor 2022. Dat gaat veel sneller dan in andere Europese landen, zoals Frankrijk of Duitsland.

Zwakke financiële positie

Volgens het CPB kan de economische groei nog hoger uitvallen als consumenten hun spaargeld gaan uitgeven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte, eveneens vandaag, bekend dat Nederlandse huishoudens in april dit jaar 9,4 procent meer hebben besteed dan in diezelfde maand in 2020: het gaat om de sterkste groei sinds de Tweede Wereldoorlog. Ook zijn de investeringen van bedrijven in april voor de tweede maand op rij toegenomen.

Het CPB gaat verder uit van een daling van de werkloosheid in 2021. Volgend jaar loopt die nog op naar 4,1 procent van de beroepsbevolking, maar dat is het gemiddelde niveau van de werkloosheid in de jaren voor de crisis.

Minder goed nieuws is dat loonstijgingen volgens het planbureau in nieuwe cao’s er tot volgend jaar niet in zitten, omdat sommige bedrijven nog een ‘zwakke financiële positie’ kennen. De loonstijging zou kunnen achterblijven bij de prijsstijging; daardoor dreigt de koopkracht volgend jaar met 0,3 procent te dalen.

Het opveren van de economie is deels te danken aan het kabinet, dat sinds maart 2020 ruim 67 miljard euro aan steunpakketten uitgaf. Opvallend is wel dat het CPB het ‘nut’ van het Europese herstelfonds van ruim 700 miljard ‘beperkt’ noemt: Nederland heeft nog geen plan gemaakt voor de besteding van ‘zijn’ 6 miljard.

Het CPB ziet dan ook ‘geen noodzaak van extra vraagstimulering op de korte termijn’ op basis van de huidige vooruitzichten voor 2022.

Hoogleraar Hoogduin denkt dat het praten over herstelplannen ook een Haags spel is. “Een pot geld dat je een herstelplan noemt, is een smeermiddel voor onderhandelingen.”

Dat blijkt ook uit de plannen van de partijen, die toch vooral in hun bekende stokpaardjes willen investeren: zo wil D66 dat er geld gaat naar het onderwijs, maar de VVD ziet dat juist liever naar het bedrijfsleven stromen.

Hoogduin: “Ik zou adviseren: maak keuzes voor de komende jaren en steek het geld daarin. Nu een plens olie op het vuurtje van de economie gooien heeft geen zin.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden