Plus

Covidpatiënten in ziekenhuis steeds jonger, zieke minder vaak uit risicogroep

De coronabedden in de ziekenhuizen worden in toenemende mate bezet door mensen die niet bij een risicogroep horen. Patiënten zijn jonger en hebben minder vaak bijkomende ziektes, blijkt uit nieuwe cijfers.

Gemiddeld zijn patiënten op de verpleegafdelingen nu tussen de 63 en 64 jaar oud, vijf jaar jonger dan tijdens de afgelopen wintermaanden. Beeld Marc Driessen
Gemiddeld zijn patiënten op de verpleegafdelingen nu tussen de 63 en 64 jaar oud, vijf jaar jonger dan tijdens de afgelopen wintermaanden.Beeld Marc Driessen

Marion Koopmans, viroloog aan het Erasmus MC en lid van het Outbreak Management Team (OMT), heeft dat team verzocht dit onderwerp op de agenda te plaatsen voor verder onderzoek. Een scenario dat sommigen vrezen, is dat de Britse variant van het coronavirus relatief meer slachtoffers zou maken onder mensen van pakweg dertig tot vijftig jaar. Maar daar is geen harde onderbouwing voor, stelt Koopmans, een lezing waarin zij gesteund wordt door topexpert virologie Chantal Reusken van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Een mogelijke andere verklaring is dat de vaccinatiegraad bij deze groepen nog relatief gering is. Onder oudere Nederlanders zijn juist steeds meer mensen beschermd tegen het virus – ook tegen de Britse variant, die inmiddels 95 procent van de besmettingen voor zijn rekening neemt. Er zijn echter ook aanwijzingen uit het buitenland dat de Britse mutant vaker tot klachten leidt bij jongere mensen en kinderen, zegt Koopmans. “Wellicht geeft dat iets meer infecties in de leeftijdsgroep van hun ouders.”

Gemiddeld zijn patiënten op de verpleegafdelingen nu tussen de 63 en 64 jaar oud, vijf jaar jonger dan tijdens de afgelopen wintermaanden, blijkt uit cijfers van Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie (Nice). Op de intensive care, waar de gemiddelde patiënt ongeveer 62 is, is de daling wat kleiner.

Hoe kan het dat patiënten jonger zijn?
Aan de ene kant is er natuurlijk het effect van vaccinatie. Hoe hoger de leeftijd, hoe meer prikken er al gezet zijn, en hoe meer mensen dus beschermd zijn. Vooral bij 80-plussers is goed te zien dat het aantal ziekenhuisopnames is gekelderd. Het aandeel zeventigers in de ziekenhuizen is stabiel gebleven, bij de leeftijdsgroepen daaronder is een groei zichtbaar.

De vraag is of dat alleen door het verschil in vaccinatiegraad verklaard kan worden, of dat er ook nog iets anders met de Britse variant aan de hand is. De mutant is volgens het RIVM zo’n 33 procent besmettelijker dan de ‘klassieke’ coronavariant. Het bleek de afgelopen maanden erg moeilijk de Britse mutant te beteugelen. Zelfs met een zware lockdown, inclusief avondklok, lukte het amper.

Maar lopen jongeren ook meer risico om ziek te worden van de Britse variant? Het aantal besmettingen groeide de afgelopen maanden in elk geval veel harder bij jongere Nederlanders dan bij oudere. Is dat omdat zij minder vaak antistoffen hebben? Door de heropening van de scholen? Of door een specifieke eigenschap van de Britse variant? Wetenschappers kunnen daar nog geen eenduidig antwoord op geven. Koopmans heeft het OMT daarom verzocht hier nader onderzoek naar te gaan doen.

Zijn de patiënten in aanleg ook gezonder dan voorheen?
“Het zijn gezonde jonge mensen die nu hartstikke ziek in het ziekenhuis liggen,” zei een internist uit het Erasmus MC afgelopen weekend in Trouw over zijn jongere patiëntenpopulatie. Ook andere artsen lieten recent zo’n geluid horen. Maar dat jonge coronapatiënten in de ziekenhuizen voor het merendeel geen bijkomende ziektes hebben, is eigenlijk al de gehele coronacrisis zo, blijkt uit gegevens van stichting Nice. Van de twintigers, dertigers en veertigers op de ic heeft ongeveer driekwart geen ‘comorbiditeit’ zoals COPD, nierziekte of diabetes. Bij 65-plussers is dat maar de helft.

De afgelopen maanden is het aantal mensen met bijkomende aandoeningen dat op de ic’s terechtkomt stevig gekrompen: van ongeveer 50 procent van de patiënten naar 35 procent nu. Een mogelijke oorzaak is dat risicogroepen voor een deel geprikt zijn. Ook kan het een rol spelen dat de gemiddelde patiënt nu wat jonger is dan voorheen.

Een andere opvallende ontwikkeling is dat de gemiddelde ic-patiënt nu wat zwaarder is dan eerder: het gemiddelde BMI van de ic-patiënten is toegnomen van 29,3 in het najaar naar 30,4 nu. Een duidelijke verklaring daarvoor is er niet. Volgens het Voedingscentrum is 30 de ondergrens voor ernstig overgewicht.

Wat betekent dit alles voor de sterftecijfers?
De coronasterftecijfers zijn de laatste maanden al sterk gedaald, vooral door vaccinatie. Het RIVM rapporteert er gemiddeld 18 per dag, begin dit jaar waren dat er nog 100. Dave Dongelmans van stichting Nice verwacht dat deze trend in de ziekenhuizen zal doorzetten, nu de mensen die er liggen jonger zijn en minder vaak een bijkomende ziekte hebben. “Dit gaat invloed hebben op de sterftecijfers.”

Jongeren sterven in het ziekenhuis veel minder vaak dan ouderen. De kans te overlijden bij een opname is voor mensen boven de 70 meer dan tien keer zo groot. Ook mensen met een bijkomende ziekte lopen meer risico. Iemand met nierproblemen heeft ruim drie keer meer kans te sterven dan iemand met goed functionerende nieren, mensen met COPD en ademhalingsproblemen lopen 70 procent meer risico op overlijden. Een hoger BMI vergroot de kans om te sterven niet, blijkt uit de analyses van Nice.

Ook voor de artsen is het een opluchting als er minder mensen doodgaan op de ic, zegt intensivist Dongelmans. “Het is natuurlijk de aard van de afdeling dat er mensen dood kunnen gaan, maar het is zwaar als je een groot deel van je tijd besteedt aan patiënten die sterven en hun families. Uiteindelijk wil je toch van zo veel mogelijk mensen het leven redden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden