Coronavaccin mogelijk dit jaar op de markt na succesvolle proef op mensen

Het Britse vaccin dat Nederlanders moet beschermen tegen het coronavirus is goed aangeslagen bij een eerste groep proefpersonen. Dat concluderen onderzoekers van de universiteit van Oxford maandag in het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet. Mogelijk komt het vaccin nog dit jaar op de markt. 

Een onderzoeker van de universiteit van Oxford aan het werk.Beeld AFP

De Nederlandse regering heeft vorige maand - samen met Duitsland, Frankrijk en Italië - alvast 300 miljoen doses van het in Oxford ontwikkelde vaccin besteld, zonder op dat moment te weten of het werkt en veilig is. De bevindingen in The Lancet zijn daarom goed nieuws voor het kabinet. De Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca is onlangs begonnen met de productie van het vaccin.

In mei van dit jaar zijn de Britse onderzoekers gestart met de eerste klinische testen op ruim 1.000 proefpersonen in de leeftijd van 18 tot en met 55 jaar. Een deel van hen kreeg het experimentele vaccin - inmiddels omgedoopt tot AZD1222-  toegediend, de controlegroep een placebo. Zo’n 90 procent van de groep die het vaccin kreeg toegediend ontwikkelde immuniteit tegen corona. De bijwerkingen bleven beperkt tot klachten als moeheid, hoofdpijn, spierpijn en in een enkel geval lichte griepklachten.   

Dubbele bescherming

Volgens de onderzoekers is de werking van het vaccin tweeledig. AZD122 is gemaakt van een onschuldig verkoudheidsvirus maar heeft de uiterlijke kenmerken van corona, zodat het lichaam daartegen antistoffen aanmaakt. Tegelijkertijd zorgt het vaccin van een toename van T-cellen in het bloed. Dat zijn immuuncellen die het coronavirus onschadelijk kunnen maken. Waarschijnlijk verdwijnen antistoffen na verloop van tijd uit het lichaam, terwijl T-cellen veel langer in het bloed blijven. Daarmee zou het vaccin mogelijk voor lange tijd bescherming kunnen bieden.

Hoewel de eerste resultaten hoopgevend zijn, is het nog te vroeg om te zeggen of het vaccin bij iedereen even goed werkt. Daarom zijn de onderzoekers uit Oxford en AstraZeneca inmiddels gestart met een grootschalige test, waarbij tienduizenden proefpersonen uit onder meer Brazilië en Zuid-Afrika zijn geïnjecteerd met het vaccin. Mogelijk volgt op korte termijn ook nog een zogeheten challenge trial, waarbij een kleine groep gezonde vrijwilligers in een lab wordt blootgesteld aan het coronavirus en het vaccin krijgt toegediend. 

Een vrijwilliger in Brazilië krijgt het experimentele vaccin toegediend.Beeld REUTERS

Meer dan 100 vaccins in de maak

Volgens Adrian Hill, directeur van het onderzoeksinstituut van de universiteit van Oxford, kan daarna pas de definitieve balans worden opgemaakt. Mogelijk is dat nog voor het einde van het jaar. AstraZeneca stelt op haar beurt al over enkele maanden het vaccin op grote schaal te kunnen leveren.

Uit cijfers van het WHO blijkt dat wereldwijd zo'n 100 vaccins tegen het coronavirus in de maak zijn. Enkele daarvan zijn inmiddels ook in een vergevorderd stadium. Zo wordt in China een experimenteel vaccin op grote schaal getest op militairen uit het Chinese leger. Vorige week meldde de Amerikaanse farmaceut Moderna dat een potentieel vaccin bij een kleine groep proefpersonen zorgde voor een ‘sterke en snelle afweer tegen corona'. De Amerikanen willen eind deze maand hun vaccin testen op zo’n 30.000 proefpersonen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden