Plus

Corona duwt NS diep in het rood: 2,5 miljard verlies

De coronacrisis treft NS nog véél zwaarder dan gedacht. De vervoerder heeft donderdag een verlies van circa 2,5 miljard euro over afgelopen jaar bekendgemaakt. Om de dienstregeling dit en volgend jaar te kunnen blijven rijden, is nieuwe overheidssteun nodig.

Ook op station Amsterdam CS is het aantal reizigers enorm teruggelopen. Beeld ANP
Ook op station Amsterdam CS is het aantal reizigers enorm teruggelopen.Beeld ANP

Het verlies ligt aanzienlijk hoger dan NS eerder voorspelde. In augustus ging de vervoerder nog uit van ruim een miljard euro, in het najaar liep dat op naar 1,5 miljard. Oorzaak van de rode cijfers is uiteraard de ruime halvering van het aantal reizigers door de lockdowns en alle beperkende maatregelen. Vervoerde NS in 2019 nog een recordaantal van 1,3 miljoen reizigers per dag, vorig jaar waren dat er slechts 580.000. Ook de omzet uit de stationswinkels en horeca kelderde.

Minstens zo onheilspellend is de reizigersverwachting voor de komende jaren. NS verwacht op zijn vroegst in 2025 terug te zijn op het niveau van 2019, toen het een record aantal van 1,3 miljoen reizigers per dag vervoerde. Tot die tijd blijft het hoofdrailnet zwaar verlieslatend. Gevolg is dat NS volgens de boekhoudkundige regels de hoofdrailnetconcessie met ruim 1,5 miljard euro moet afwaarderen.

Eigen vermogen

Het zijn met name deze ingrepen die voor het leeuwendeel van het verlies zorgen. In de dagelijkse bedrijfsvoering heeft de vervoerder door miljardensteun vanuit de Nederlandse en de Britse overheid (NS is ook in Groot-Brittannië actief) de schade nog binnen de perken weten te houden.

Door de rode cijfers is het eigen vermogen van NS flink gekelderd. De vraag is voor hoe lang NS voldoende financieringsmogelijkheden heeft. Voor nu is er nog voldoende in kas om het tot eind 2021 uit te zingen. Zo ontvangt NS tot september de beschikbaarheidsvergoeding van het kabinet om gedurende de coronacrisis een zo normaal mogelijke dienstregeling te rijden.

In totaal krijgen de gezamenlijke vervoerders 1,1 miljard euro, waar NS een flink deel van opstrijkt. Daarna ontbreken financiële afspraken. De ov-sector riep het kabinet al eerder op om vervoerders ruimhartig door de coronapandemie heen te helpen. NS-topvrouw Marjan Rintel zal die smeekbede donderdag herhalen.

2300 banen op de tocht

Ook met verdere overheidssteun zal NS echter fors moeten snijden. De directie kondigde vorig jaar al een besparingsprogramma aan van 1,4 miljard euro tot en met 2024. Zo verdwijnen er volgens de plannen 2300 banen en wordt het investeringsniveau met bijna een derde verlaagd. Er is verder een nieuwe cao afgesproken met een werkgarantie tot 2025: het is de bedoeling alleen arbeidsplaatsen te schrappen van mensen die weggaan. Zij worden niet meer vervangen.

Rintel beklemtoont dat NS ook ruimte moet houden om fors te investeren. De verwachting is dat de meeste reizigers weer terugkeren als de coronamaatregelen worden afgebouwd. Voor de komende twintig jaar wordt een forse groei van het ov verwacht, nu veel steden autoluw worden en het aantal inwoners van Nederland nog steeds groeit. In precoronaprognoses groeit het aantal treinpassagiers tot wel 45 procent.

Klanttevredenheid

Er kleven ondertussen ook voordelen aan de crisis: de percentages voor reizigerspunctualiteit en zitplaatskans, normen die de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat gebruikt om de bedrijfsprestaties te beoordelen, zijn uitstekend uitgevallen. Zo lag de kans op een zitplek in de spits vorig jaar met 97,3 procent een stuk hoger dan in 2019. Logisch, omdat zo weinig mensen met de trein reisden. De klanttevredenheid over 2020 blijft onbekend, volgens NS waren er vorig jaar te weinig reizigers voor een evenwichtig oordeel. Wel peilden NS en ProRail de tevredenheid van reizigers over hun station. Het aantal reizigers dat hun station het cijfer 7 of hoger gaf steeg naar 79 procent, twee procent hoger dan in 2019.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden