Nieuws

Consumentenbond begint massaclaim tegen Facebook

Facebook moet zijn miljoenen Nederlandse gebruikers financieel compenseren voor het jarenlang schenden van hun privacy. Dat eisen de Consumentenbond en de Data Privacy Stichting (DPS), die een claimzaak beginnen tegen Facebook en mensen oproepen zich daarbij aan te sluiten.

Beeld AP

De Consumentenbond en de Data Privacy Stichting (DPS) krijgen bij hun zaak steun van het Amerikaanse advocatenkantoor Lieff Cabraser Heimann & Bernstein uit San Francisco, dat in de VS sinds 1972 gespecialiseerd is in massa- en individuele claims. 

Volgens de Consumentenbond en DPS draait de Nederlandse zaak om privacyschendingen tussen 2010 en 1 januari 2020. “Facebook verzamelde op grote schaal gegevens van gebruikers die zij als privé mochten beschouwen,” verklaart Consumentenbonddirecteur Sandra Molenaar. “Zij wisten niet dat Facebook die info doorspeelde aan adverteerders en appmakers. Het privacybeleid van Facebook was hierover onvoldoende duidelijk, inconsistent en onnodig moeilijk.”

De belangenclubs eisen allereerst financiële compensatie voor iedere gebruiker die aan de claimzaak meedoet. Het sociale medium moet verder zijn gedrag beteren en ook transparanter opereren. “Er moet een einde komen aan dit soort privacyschendingen. Facebook moet verder glashelder zijn in zijn communicatie naar gebruikers. Die moeten de volledige controle over hun gegevens hebben.” Mensen die mee willen doen hoeven geen lid van de Consumentenbond te zijn en kunnen zich via deze link gratis melden voor de claimactie.

Privacyschandalen

In een nadere toelichting wijst de Consumentenbond op de ‘ongebreidelde datahonger’ van Facebook. Jarenlang verzamelde de Amerikaanse techgigant tal van privégegevens van gebruikers: niet alleen geslacht, leeftijd, woonplaats, maar ook de info die zij met Facebookvrienden deelden. Het sociale medium registreerde verder informatie over de apps die gebruikers op hun smartphone hadden staan en volgde hun online surfgedrag buiten het sociale netwerk om.

De Consumentenbond beklemtoont dat Facebook zijn gebruikers altijd heeft misleid door te beloven dat het sociale netwerk gratis zou zijn. “In feite betaalden gebruikers echter met hun privégegevens.” De Consumentenbond meent een sterke zaak te hebben. Facebook kwam afgelopen jaren wereldwijd in opspraak door een reeks privacyschandalen.

Beruchtste was die rond Cambridge Analytica: medewerkers van dit campagnebureau bezaten ongeoorloofd toegang tot de profielen van miljoenen Facebookgebruikers. Die gegevens werden gebruikt voor de verkiezingscampagne van Donald Trump in 2016. Na onderzoek van de Amerikaans Federal Trade Commission schikte Facebook vorig jaar voor 5 miljard dollar.

In Nederland oordeelde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in mei 2017 dat Facebook in strijd met de Nederlandse privacywetgeving handelde. “Facebook overtreedt onder meer de wet door gebruikers onvolledig te informeren over het gebruik van persoonsgegevens,” oordeelde de privacywaakhond toen. Ook stelde de AP vast dat Facebook gegevens van gevoelige aard gebruikt zonder uitdrukkelijke toestemming. “Zo verwerkte Facebook gegevens over seksuele geaardheid om op basis hiervan gerichte advertenties te tonen.”

Hoeveel euro de Consumentenbond en de Data Privacy Stichting daadwerkelijk eisen houden de twee nog even geheim. “Het moet gaan om een vergoeding die recht doet aan de begane overtredingen,” laat Gerard Spierenburg van de Consumentenbond weten. “We zullen ons niet met een kluitje in het riet laten sturen.” Begin dit jaar telde Facebook liefst 10,4 miljoen gebruikers in Nederland. Tien jaar terug, aan het begin van de periode waarover de zaak loopt, waren dat er echter ‘slechts’ 3,5 miljoen.

De Consumentenbond hoopt dat een flink deel van de huidige 10,4 miljoen Nederlandse Facebookgebruikers zich aansluit. Als slechts een procent dat zou doen, gaat het al om 100.000 mensen. Het zou dan wel eens de grootste massaclaim uit de Nederlandse historie kunnen zijn. Ter vergelijking: in de beruchte woekerpolisaffaire sloten circa 150.000 Nederlanders zich aan bij claimclubs als Stichting Verliespolis.

Facebook kan een rechtszaak overigens voorkomen door te schikken met Consumentenbond en de Data Privacy Stichting, laat de Consumentenbond weten.

Facebook: ‘Volop ingezet voor privacy’

Facebook laat in een reactie weten zijn verplichtingen aan gebruikers heel serieus te nemen. “We hebben ons volop ingezet om te voldoen aan de eisen van de GDPR (de nieuwe Europese privacyregels, red). We hebben bijvoorbeeld ons beleid duidelijker gemaakt en ervoor gezorgd dat onze privacy-instellingen makkelijker te vinden zijn. Ook hebben we tijdens deze voorbereidingen gesproken met privacydeskundigen en input ontvangen van toezichthouders in heel Europa.”

Volgens Facebook is er in het Cambridge Analytica schandaal geen enkele aanwijzing dat er gegevens van Nederlandse of Europese gebruikers zijn gebruikt. Het sociale netwerk is het erover eens dat gebruikers controle moeten hebben over hun data en ook dat Facebook daar transparant over hoort te zijn. Facebook wijst op de vele mogelijkheden die gebruikers hebben om hun privédata te beheren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden