PlusInterview

ChristenUnie-voorman Segers haalt hard uit naar Hoekstra: ‘Het CDA is verder van ons af komen te staan’

Voor Gert-Jan Segers is deelnemen aan Rutte III ‘hard werken’ en voor zijn coalitiepartners was het ook ‘niet altijd plezierig’. Toch was het ’t waard, zegt de ChristenUnie-lijsttrekker. “Als onze idealen Rutte in de weg staan, dan wens ik hem veel succes bij het vormen van een ander kabinet.”

Gert-Jan Segers (ChristenUnie): “Als we nog een keer aan de formatietafel worden uitgenodigd, zijn we niet tevreden met de status quo.’’ Beeld ANP
Gert-Jan Segers (ChristenUnie): “Als we nog een keer aan de formatietafel worden uitgenodigd, zijn we niet tevreden met de status quo.’’Beeld ANP

Toen Gert-Jan Segers (51) vorige week bij Nieuwsuur het ‘formatiespel’ moest spelen, noemde de ChristenUnie-leider als eerste ‘zijn christelijke vrienden’ van CDA en SGP. Maar inmiddels maakt hij zich ‘steeds meer zorgen’ over de ontwikkelingen bij de christendemocraten. “Het CDA is verder van ons af komen te staan”, oordeelt Segers. Oorzaak: lijsttrekker Wopke Hoekstra.

Segers zag met verbazing dat Hoekstra bij zijn aantreden ‘een paar jokers’ inzette in het CDA-verkiezingsprogramma. Zo zijn de christendemocraten plots minder stellig over onderwijsvrijheid, willen zij minimumloon niet per se verhogen en hoeven medisch specialisten niet meer in loondienst. Ook maakte Hoekstra donderdag bij het AD bekend dat hij de WW van twee naar één jaar wil terugbrengen. “Toen Hugo de Jonge nog lijsttrekker was, stond het CDA dichter bij ons. Het is nu minder sociaal en minder christelijk-sociaal.”

Heeft u daar een verklaring voor?
“Nee, anders dan dat hij dit écht vindt. Vorig najaar maakte CDA-Kamerlid Anne Kuik in jullie krant bekend dat het CDA een verbod wil op betaalde seks. Een Zweeds model, waarin niet de prostituee, maar de klant strafbaar is. Dat willen wij al heel lang. In de mensenhandel en gedwongen prostitutie vallen duizenden slachtoffers per jaar, dat is echt een groot onrecht. Het CDA leek een bondgenoot. Maar Hoekstra heeft dat met één handomdraai teruggedraaid. Ik vind dat een enorme teleurstelling.”

De ChristenUnie zit nu wél met het CDA in de regeringscoalitie, samen met VVD en D66. Het was van begin af aan een verstandshuwelijk. Zelf omschreef Segers het in een congresspeech als een aflevering uit De Gevaarlijkste Wegen van de Wereld: een rit in een gammele bus langs een bochtige bergpas.

U wilt volgende kabinetsperiode dus in de oppositie?
“Als je een rustiger leven wil, moet je dat doen. In een coalitie is het hard werken. Dat zal – los van de samenstelling – in elke coalitie zo zijn. Ik maak me niet de illusie dat dat niet óók een spannende tocht langs een bergpas is, al is de bus misschien minder gammel. Maar het is ook echt de moeite waard, want we hebben wel veel bereikt. We hebben een miljard vrijgemaakt voor gezinnen, we hebben een klimaatakkoord… Maar als we nog een keer aan de formatietafel worden uitgenodigd, zijn we niet tevreden met de status quo. Dan willen we méér bereiken en gaat de prijs omhoog.”

Voor u is voltooid leven, de D66-wet waarvan werd afgesproken dat Rutte III die niet ging invoeren, opnieuw een breekpunt. Zet u zichzelf daarmee buitenspel?
“Ik ben bezig met de inhoud. Alle adviezen en alle deskundigen, artsen ook, zeggen: begin er niet aan. Er is geen scenario waarin de ChristenUnie deze wet gaat uitvoeren. Ik doe een dringende oproep aan D66 om nog eens heel indringend naar de eigen wet te kijken. Dit is een heilloze weg.”

U wilt D66 buitenspel zetten?
“Dit onderwerp is te beladen en te teer om aan te wenden voor een politiek spel. Als mensen zich eenzaam of overbodig voelen dan is een zelfdodingspil niet het antwoord. Goede zorg en hulp is het enige humane antwoord.”

Zo’n doodswens los je niet op met een keer per week een kop koffie drinken tegen de eenzaamheid.
“Wij zeggen: we gaan je de helpende hand bieden. En als één kopje koffie niet werkt, dan moeten er misschien wel drie kopjes koffie worden gedronken. Dan moeten we op een structurele manier jongeren en ouderen met elkaar verbinden. Door ouderenhofjes, waar jongeren en ouderen samen wonen. De omstandigheden doen ertoe, blijkt uit onderzoek. Is het dan de taak van artsen of de overheid om een spuit in een gezond lichaam te zetten?”

Het vluchtelingenbeleid was en is voor de ChristenUnie een pijnpunt gebleven. U wilt meer vluchtelingen opvangen. De VVD wil een strikt migratiebeleid. De VVD zal hoogstwaarschijnlijk ook in de volgende coalitie zitten. Valt dat te combineren?
“Ik heb goede hoop dat er wel een weg voorwaarts is. Ik vind het kwalijk en ook een gemiste kans dat het afgelopen jaren vooral over incidenten ging: het kinderpardon dat uiteindelijk tóch werd verruimd, de situatie op Lesbos, de brand in het vluchtelingenkamp Moria. Dat heeft veel emotie teweeg gebracht en daar zijn we enorm druk mee geweest. Maar de coalitie is nauwelijks druk geweest met een Europees migratiebeleid: menswaardige opvang aan de buitengrenzen van het continent en snelle selectie van vluchtelingen die je toegang wilt geven tot Nederland: een christen uit Iran, een homo uit Saoedi-Arabië. En strenger zijn voor mensen uit veilige landen als Marokko, Nigeria of Algerije die hier niks te zoeken hebben. Aan die plannen uit het regeerakkoord zijn we nooit toegekomen. Daar zie ik rechts en links wel degelijk ruimte.”

Denkt u dat de VVD nog een keer met de uw partij in een kabinet wil? In de partij klonk wel eens gemor over de principiële standpunten van de ChristenUnie.
“Mark Rutte heeft daar tegen mij nooit iets over gezegd. We zijn een partij met idealen, het is niet altijd makkelijk of plezierig om met ons samen te werken. Rutte zei in De Telegraaf dat hij op het gebied van medische ethiek niet stond te trappelen om opnieuw met de ChristenUnie in zee te gaan. Voor mij is dat een compliment. Wij maken dus het verschil. Als onze idealen Rutte in de weg staan, dan wens ik hem veel succes bij het vormen van een ander kabinet.”

Eén van de dingen die de ChristenUnie niet voor elkaar wist te krijgen in Rutte III was de terugkeer van de basisbeurs. “Wij zaten in 2017 aan tafel met VVD en D66 die toen erg aan het leenstelsel hechten.” Nu is de politieke realiteit anders: alleen de VVD is nog voorstander van het leenstelsel. De ChristenUnie wil studenten van de leenstelselgeneratie compenseren met een kwijtschelding van 4000 euro van hun schuld of met ‘vouchers’ om verder te studeren.

Is dat niet een beetje karig?
“Het is niet niks. Het is een fors bedrag voor iedere student. We trekken er 4 miljard euro voor uit.”

Volgens het CPB hebben de meeste studenten straks een schuld van 20.000 euro. Die schulden noemde u eerder ‘een molensteen’. Wat gaat u daaraan doen?
“De partijen die vóór het leenstelsel waren, zullen zich hier rekenschap van moeten geven. We willen jongeren met problematische schulden helpen. Het is nog steeds een vorm van onrecht, en dat treft ook twee van mijn eigen dochters. Ik kan ze ook niet verlossen van al hun schuld.”

Segers is een familiemens. Hij verheugt zich er vooral op om weer te kunnen samenkomen met familie. Maandag werd zijn moeder 80 jaar. Het werd een feestje-in-etappes: zijn moeder ging een paar dagen lang telkens bij een ander kind op visite. ‘Behelpen’, noemt Segers dat. “Allemaal tegelijk bij elkaar, elkaar weer een hug en een kus kunnen geven… Dat zou ik écht fantastisch vinden.”

De verjaardag komt eerder dan de inenting tegen covid-19. Als 80-plusser heeft Segers’ moeder de oproep al in huis. “Ze ziet er naar uit.” Ook Segers gaat ‘zeker’ de vaccinatie laten zetten als hij aan de beurt is. Voor hem geldt niet zo’n prik vanwege zijn geloof omstreden is. “Mijn vader was bollenboer. Die bollen werden ingeënt met allerlei gewasbeschermingsmiddelen. Mijn vader zei toen tegen zijn vader en broer: ‘we zorgen beter voor onze bollen dan voor onze kinderen. Dat begrijp ik niet’. Mijn ouders kozen er toen voor om ons wel in te enten. Zij kwamen in vrijheid tot hun keuze. Dat is beter dan wanneer de overheid het oplegt.”

Toch zegt de Gezondheidsraad dat instellingen en bedrijven een vaccinatiebewijs mogen vragen, waardoor mensen die de spuit in de bovenarm hebben gehad meer vrijheid krijgen.
“Ik wil geen tweedeling in de samenleving. Dat mensen de toegang geweigerd wordt in winkels en op school omdat ze niet zijn gevaccineerd. Dat is niet het Nederland dat ik wil. De samenleving moet open zijn voor iedereen. Ik hoop dat iedereen zich laat vaccineren. We zien de eerste tekenen dat het écht werkt. En ik zie mensen in de rij staan, dus ik maak me niet heel veel zorgen. Ik denk dat we naar een hoge vaccinatiegraad gaan. Maar we hebben ook een goed alternatief: met een negatieve testuitslag kunnen we mensen ook toegang geven tot een festival of een theatervoorstelling.”

Elke dag een wattenstaafje hoog in de neus?
“Nee, dat is een heel belastend. Bij elk winkelbezoek is dat ondoenlijk. Maar er zijn ook alternatieve sneltesten: een ademtest bijvoorbeeld. Als je dat zo nu en dan laat doen, dan zijn de risico’s voor de rest van de samenleving te overzien.”

Er wordt in de EU ook gesproken over een Europees vaccinatiebewijs. Mogelijk gaan luchtvaartmaatschappijen, hotels of campings dat straks vragen. Veel Nederlanders zullen ook op vakantie willen.
“Ik ga niet over het buitenland, zoals ik ook niet wil dat het buitenland over ons gaat. Maar dat is de consequentie die iemand die niet is ingeënt dan moet dragen.”

Serie

Voor de verkiezingen publiceert Het Parool gesprekken met lijsttrekkers van toonaan­gevende politieke partijen.

De reeks is terug te lezen op parool.nl/verkiezingen2021.

Doe de kieswijzer van Het Parool:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden