China wint na staalfusieflop

Europa steekt een stokje voor de staalfusie tussen Thyssen Krupp en Tata Steel, eigenaar van het voormalige Hoogovens. China is de lachende derde.

De opslaghal voor rollen staal op de site van staalproducent Tata Steel. Beeld ANP

Weliswaar niet openlijk, maar in Velsen-Noord zal gistermiddag toch zachtjes zijn geapplaudisseerd. Het voormalige Hoogovens, dat nog altijd een zelfstandige positie heeft binnen staalgigant Tata Steel, was nooit voorstander van de megafusie met het Duitse Thyssen Krupp.

In de beginmaanden na de fusieaankondiging dreigden ondernemingsraad en commissarissen zelfs met stappen tegen het moederbedrijf, omdat dit hen niet had betrokken bij het plan om met Thyssen Krupp te fuseren.

Vorige maand nog klom de Nederlandse or in de pen, toen uitlekte dat een Belgisch onderdeel vanwege kartelbezwaren zou worden afgesplitst, terwijl die activiteit belangrijk is als toeleverancier voor de activiteiten in de IJmond.

Het is zulke overlap die de dolksteek vormt voor de plannen om het grootste staalbedrijf van Duitsland met de nummer twee van Europa te fuseren. Gisterochtend meldde de Europese kartelcommissaris Margrethe Vestager dat de door de twee voorgestelde stappen om overlap te voorkomen onvoldoende waren. Vestager is bang voor een duopolie waarin het nieuwe fusiebedrijf met de nummer één van Europa, ArcelorMittal, de staalprijzen bepaalt.

Nog meer bedrijfsonderdelen afstoten, zou beider staalactiviteiten hebben doen wankelen – en bovendien zouden die onderdelen wel eens in handen kunnen vallen van diezelfde Chinese concurrentie die de samenwerking juist beoogde te dwarsbomen.

Ogen sluiten voor China

Topman Guido Kerkhoff van Thyssen Krupp verwijt Brussel de ogen te sluiten en de deuren nu wijd te openen voor goedkoop Chinees staal. “We betreuren dit besluit en delen deze beoordeling niet.”

“Deze fusie zou geen bedreiging zijn geweest voor de Europese concurrentie, omdat overcapaciteit en hoge importdruk uit Azië moeilijke marktomstandigheden veroorzaken. Consolidatie is nodig in de Europese staalindustrie. Maar beter geen fusie dan een onbeholpen compromis.”

Het niet doorgaan van de fusie is dan ook goed nieuws voor de Chinese staalbedrijven, zeker nu die nog harder worden getroffen door handelsmaatregelen van Donald Trump.

Omdat de Amerikaanse markt daardoor deels wegvalt, zetten de Chinezen hun staal massaal in de rest van de wereld af. Dat leidt tot steeds verder dalende staalprijzen. Volgens ABN Amro werd ruwstaal vorig jaar 9 procent goedkoper.

Europese staalbedrijven kunnen daar maar moeilijk weerwerk aan bieden; Tata Steel in het bijzonder, omdat zijn Europese activiteiten een hutspot zijn van moderne, goed draaiende fabrieken – zoals het voormalige Hoogovens – en volstrekt verouderde dochters.

Hoogste prijs

Met name het Verenigd Koninkrijk moet zich nu zorgen gaan maken. De zes locaties van Tata daar zouden – met ook nog eens de brexit in zicht – wel eens de hoogste prijs kunnen betalen voor de afgeketste fusie.

De onmiddellijke gevolgen voor ‘IJmuiden’, waar tienduizend mensen werken, zijn volgens de ondernemingsraad en vakbond FNV klein. “Dat de fusie niet doorgaat, heeft geen directe gevolgen voor de werkgelegenheid in Nederland,” aldus bestuurder Aad in ’t Veld.

Tata houdt zijn kruit vooralsnog droog. Het bedrijf zegt alle opties te overwegen. “De reden voor de fusie was om onze Europese staalactiviteiten te versterken,” zegt een woordvoerder. “Dat willen we nog steeds, dus we gaan onderzoeken welke andere opties er zijn.”

In Duitsland laat de fusieflop zich direct al voelen. Thyssen Krupp gaat volgens Kerkhoff onverkort door met saneren. Naast de vierduizend banen die al zouden vervallen na de fusie, komen daar nu nog eens tweeduizend arbeidsplaatsen bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.