PlusAchtergrond

Britse variant heeft eerste tik gehad, maar is nog niet knock-out

Het RIVM vreest nog steeds dat de Britse variant voor een derde golf gaat zorgen, al stemmen de laatste ontwikkelingen hoopvol. Ook deze mutant blijkt namelijk niet ongevoelig voor de maatregelen. En het strenge winterweer helpt ons bovendien nog een handje. ‘Als we drie weken binnen gaan zitten, is het virus zo weg.’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Na veel onheilspellende coronaberichten, die inmiddels geresulteerd hebben in een verlenging van de avondklok met liefst drie weken, viel er maandag eindelijk weer een positief geluid te noteren. (Ook) de groei van de gevreesde Britse variant van het coronavirus lijkt namelijk geremd te worden door de geldende maatregelen.

Dat is in elk geval het beeld van het RIVM. “Je ziet gewoon dat de maatregelen werken,” zegt hoofd-epidemiologie Susan van den Hof. “En dat geldt zowel voor de oude als voor de Britse variant.”

Nu we te maken hebben met verschillende virusvarianten en de dagelijkse besmettingscijfers door het winterweer tijdelijk een stuk minder informatie bieden – de teststraten waren zondag zelfs de hele dag dicht – zijn we voor informatie over de stand van de pandemie meer dan voorheen afhankelijk van de berekeningen van het RIVM.

Dat kwam dinsdag met een nieuwe inschatting van het reproductiegetal. Per 22 januari, de meest recente datum waarvoor een betrouwbare schatting te maken is, staat dat op 0,91. Dat betekent dat 100 besmette mensen het virus toen doorgaven aan 91 anderen, en dat de pandemie dus kromp. Dit was de stand van zaken twee dagen na de invoering van de strengere bezoekregeling (maximaal één persoon over de vloer) en een dag vóór de invoering van de avondklok. Een week eerder (op 15 januari) stond de R nog op 0,98.

Britse variant

Toch is het nog te vroeg om opgelucht adem te halen. Dat heeft er alles mee te maken dat de klassieke variant van het coronavirus zich nog steeds anders gedraagt dan de Britse. Voor de oude variant is de R nu op 0,8 berekend (was 0,86), voor de Britse daalde datzelfde getal van 1,28 naar ongeveer 1,13.

Dat betekent dat het aantal besmettingen met de nieuwe variant, ondanks de strenge maatregelen die op 22 januari al van kracht waren, nog steeds groeide. Als dat doorzet, stelt het RIVM, zal ook het totaal aantal besmettingen weer gaan stijgen. Inmiddels wordt naar verwachting ongeveer twee derde van de besmettingen veroorzaakt door de Britse variant. Hoe groter dat aandeel is, hoe groter de invloed is op de ontwikkeling van de pandemie. Van den Hof: “We hadden eind januari in Nederland meer dan 100.000 besmettingen. Als dat telkens met 10 of 13 procent toeneemt, gaat dat toch best weer hard.”

De berekeningen van het RIVM dateren zoals gezegd van de dag vóórdat de avondklok inging. En dus is de grote vraag: heeft die maatregel het reproductiegetal van de Britse variant verder richting de 1 geduwd? “Heel veel mensen willen dat weten,” zegt Van den Hof. “Maar het is nog te vroeg om dat te zeggen. Er lopen nu heel veel dingen door elkaar: de Britse variant, de bezoekregeling, de avondklok. Het kost daarom meer tijd om te kunnen zeggen welk effect die laatste maatregel heeft. Daar moeten we echt meer data voor hebben.”

Ziekenhuizen

De afgelopen weken is de situatie in de ziekenhuizen fors beter geworden. De instroom daalt al sinds de jaarwisseling en zeker de laatste twee weken gaat dat redelijk snel. Het aantal nieuwe opnames op verpleegafdelingen is vergeleken met begin januari bijna gehalveerd. Het aantal bezette bedden daalde van bijna 3000 begin januari naar ruim 2000 nu. Van den Hof zegt dat het van groot belang is dat die ontwikkeling zich nog even doorzet. “Het is belangrijk om zo laag mogelijk uit te komen, voor we onder invloed van de Britse variant mogelijk weer omhoog gaan.”

Een factor die zeker meehelpt in het onder controle houden van het virus, is het koude weer. Door de sneeuw zijn de wegen slecht begaanbaar. “Als dat ervoor zorgt dat mensen het aantal bezoekjes aan elkaar beperken, heeft dat een remmende invloed. Maar het is moeilijk om te zeggen hoe groot dat effect is,” aldus Van den Hof.

Epidemioloog Frits Rosendaal (LUMC) denkt dat het ‘best veel’ kan helpen, maar durft er geen getal op te plakken. “Aan de andere kant gaan veel mensen nu ook weer naar buiten om te schaatsen, dat heeft misschien ook weer invloed. Een ding is zeker: als we allemaal drie weken binnen gaan zitten, is het virus weg,” besluit hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden