PlusNieuws

‘Boze’ ChristenUnieleden al gekalmeerd bij begin asielcongres: ‘Ik zie mensen met goede intenties’

Boze ChristenUnieleden dwongen een extra congres af over de omstreden asieldeal die de coalitie sloot. Maar op het congres bleken de gemoederen al grotendeels bedaard. ‘Ik zie mensen met goede intenties.’

Hanneke Keultjes
Op een buitengewoon congres van de ChristenUnie werd in Ede gesproken over de asieldeal.  Beeld ANP/Ramon van Flymen
Op een buitengewoon congres van de ChristenUnie werd in Ede gesproken over de asieldeal.Beeld ANP/Ramon van Flymen

Cora Otter, fractievoorzitter van de ChristenUnie in Ede, is geen activist. “Ik sta liever niet op een podium, ik ga liever in overleg.” Maar toen ze over de asieldeal hoorde die de coalitie eind augustus sloot, dacht ze: ik kan dit niet meer uitleggen. “De situatie in Ter Apel is tenhemelschreiend. Ik kon niet anders dan opstaan.”

Dus staat ze vandaag op het podium van congrescentrum De Reehorst in haar woonplaats, naast haar partijleider Gert-Jan Segers. Otter was één van de initiatiefnemers van dit extra congres. In een voor ChristenUniebegrippen pittige brief werden afspraken uit de deal gekwalificeerd als ‘juridisch en moreel failliete beslissingen’. “De brief was hard,” erkent Otter. “Maar de deal was ook keihard.”

Gezinshereniging

In die deal werd afgesproken dat asielzoekers eerlijker verspreid worden over gemeenten, dat weigerachtige gemeenten tot opvang kunnen worden gedwongen en dat mensen met een verblijfsvergunning sneller moeten doorstromen naar tijdelijke of flexwoningen. Maar deze zogeheten statushouders mogen hun gezin pas naar Nederland halen als zij een eigen dak boven het hoofd hebben. Gezinshereniging wordt dus tijdelijk uitgesteld en kan maximaal vijftien maanden duren. Voor een deel van de ChristenUnie-achterban is dat onverteerbaar en in strijd met de wet.

Toch zou Otter, zegt ze op het podium, de brief achteraf anders hebben ingeleid. “Ik heb vertrouwen in de fractie, en heb nooit getwijfeld aan intenties van mensen.” Zaterdag is ze ‘al blij met het open en eerlijke gesprek’.

Dat gesprek duurde zo’n tweeënhalf uur, zonder moties en zonder stemmingen; die moeten om statutaire redenen wachten tot het reguliere congres van eind volgende maand. Ook zonder stemverheffingen of grote woede. Gespreksleider Wouter Beekers had vooraf al wel als voorwaarde gesteld dat ‘elkaars goede bedoelingen niet in twijfel getrokken mochten worden’. Partijleider Segers noemde de massaal toegestroomde pers grappend ‘ramptoeristen’. “Die hopen dat wij elkaar hier een bloedneus slaan. Gaan we niet doen.”

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder, die de deal als asielwoordvoerder namens de fractie moest verdedigen, kreeg geen klappen, ook niet verbaal. Ook hij vond de situatie in Ter Apel ‘verschrikkelijk’. Hij vertelt over zijn achtergrond, dat hij opgegroeid is in de Bijlmer, te midden van vluchtelingen en andere kwetsbaren. “Dat dit in Nederland, nota bene een van de meest welvarende landen in de geschiedenis, kon gebeuren…”

Buikpijn

Toch gaat hij pal voor de deal staan, al heeft hij ‘buikpijn’ van de rem die op gezinshereniging wordt geplaatst. “Alles afwegende is dit een stap vooruit. De pijnlijkste maatregelen zijn tijdelijk.” Volgens Ceder brengen de gemaakte afspraken ‘rust’. “We zaten in een neerwaartse spiraal in het asielbeleid. We bleven hangen in crisismanagement, pleisters plakken. Nu moeten we een weg voorwaarts vinden.”

Antonie Fountain, partijlid en ook een van de initiatiefnemers van het ingelaste congres, sprak Ceder aan op de rechtsstatelijke kant van de deal. Het uitstel van gezinshereniging is volgens hem een mensenrechtenschending. “Dat is een heel zuur deel van de deal, maar als we een rechtstaat willen zijn – en ik denk dat we dat willen – dan moeten we fier voor de mensenrechten staan.”

Oranje vlag

Maar Ceder noemde het uitstel ‘een administratieve handeling’. Volgens hem is het ‘lastig te zeggen of het een mensenrechtenschending is’. “Ik ga niet met Antonie mee.”

Niet alle aanwezigen vallen in de categorie ‘boze partijleden’. Emile van Velsen uit Houten heeft ‘groeiend ongemak dat ik hier überhaupt zit’, alsof de partij ‘met een oranje vlag’ zwaait naar de fractie. Hij vindt de sfeer ‘polariserend’. “Alsof we niet zelf vertegenwoordigers hebben gekozen die gewetensvol een afweging maken.” Van Velsen wil vooral ‘vertrouwen uitspreken’. “Denk dat dat nodig is.”

Jongerenorganisatie PerspectieF was aanvankelijk ook boos over de deal. “Er staan hele wrange dingen in, waar ik me slecht in kan vinden”, zegt voorzitter Jens Mostert. Hij heeft een tijdje als vrijwilliger in het Griekse vluchtelingenkamp Moria gewerkt. “Toen dacht ik: waren deze mensen maar in Nederland, dan hoefden ze niet buiten te slapen, dan waren er zo tien mensen die ik kon bellen om te helpen. Maar toen gebeurde het wel in Nederland.”

Zorgen om vertraging wet

Toch kiest hij nu een ‘constructieve’ rol, en hij sloot zich ook niet aan bij de oproep voor dit extra congres. “In plaats van kortetermijnmaatregelen, is er nu wel een langetermijnplan. Maar dan wil ik die verandering nu wel echt zien.”

Dat geldt ook voor Ceder. Hij heeft nu nog geduld, maar hij verwacht wel van de andere drie coalitiepartijen dat zij zich ‘aan de afspraken houden’. De afgesproken flexwoningen moeten er echt komen, de wet die gemeenten dwingt tot opvang ook. Die wet loopt nu al vertraging op, omdat staatssecretaris Eric van der Burg er niet in is geslaagd om het wetsvoorstel voor 1 oktober af te hebben, zoals hij had beloofd. “Daar maak ik mij zorgen over,” erkent Segers. Ceder: “Wij houden hem aan de afspraak dat die wet begin volgend jaar in werking treedt.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden