PlusInterview

Boodschap aan vaccintwijfelaars: ‘Zoek betrouwbare informatie, praat met je arts’

Marc Kaptein is medisch directeur Nederland van Pfizer, de farmaceut die samen met BioNTech tekent voor het ‘winnende’ coronavaccin. ‘Het is prachtig, maar er echt van genieten, dat lukt nog niet.’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Een twijfelende verpleegster in een verzorgingstehuis proberen te overtuigen om het coronavaccin van Pfizer-BioNTech straks echt te nemen? Dat zal Marc Kaptein niet snel doen, zegt hij.

“Ik zou tegen mensen willen zeggen: ga op zoek naar betrouwbare informatie. Ik heb geleerd dat je niet moet proberen te overtuigen. Je moet luisteren: waar komen twijfels vandaan? Als je dat weet, kun je zeggen: ‘Vind je het goed dat ik je wat vertel over vaccins vanuit míjn ervaring?’ Als mensen daarop positief antwoorden, dan kun je een vruchtbaar gesprek voeren.”

Want Pfizer en BioNTech kunnen nog met zulke mooie rapportcijfers de eindstreep gehaald hebben – 95 procent effectiviteit, geen ernstige bijwerkingen in de studies onder tienduizenden mensen – een flinke groep Nederlanders twijfelt over vaccineren, of piekert er zelfs niet over.

De Amerikaanse farmagigant Pfizer, waar Kaptein sinds 2016 medisch directeur Nederland is, en het Duitse immunotherapiebedrijf BioNTech ontwikkelden een mRNA-vaccin. mRNA, voluit messenger-RNA, is een relatief nieuwe techniek die nog nooit op grote schaal bij vaccins is gebruikt. Dat kan mensen huiverig maken om zich te laten prikken, beseft Kaptein.

Natuurlijk molecuul

“MRNA klinkt inderdaad futuristisch, maar het is een techniek die bij andere behandelingen al is toegepast en die wij dus al een tijdje kennen. Het is niet meer dan een natuurlijk molecuul dat in een vetbolletje naar het immuunsysteem wordt gestuurd met de boodschap welk virus eraan komt, en die het immuunsysteem stimuleert om zich daarvoor klaar te maken. Het RNA valt niet lang daarna uit elkaar. Voor de jongeren: zie het als een bericht op Snapchat. Er blijft niets achter in het lichaam.”

Dan zijn er nog de onzekerheden over de gevolgen die het vaccin kan hebben, bijvoorbeeld voor zwangere vrouwen. Dat vrouwen die in blijde verwachting zijn, borstvoeding geven of binnenkort zwanger zouden willen worden het advies krijgen om voor vaccinatie eerst met hun arts te praten, is niet omdat er gevaar dreigt, stelt Kaptein.

Precair en mooi

“De reden is dat je zwangeren of vrouwen met een kinderwens niet laat meedoen aan de grote studies waarin het vaccin wordt getest, juist omdat het krijgen van kinderen zoiets precairs en moois is. Dat wil je niet in gevaar brengen. Door die keuze hebben we geen uitgebreide data van het effect van het vaccin op zwangere vrouwen en kunnen we er nog niet met grote stelligheid iets over zeggen.”

Dat betekent niet dat Pfizer en BioNTech vermoeden dat het vaccin gevaarlijk is voor (aanstaande) moeders of hun kind. “Integendeel: ik weet bijna 100 procent zeker dat dat niet zo is. Van de 44.000 deelnemers blijken toch 23 vrouwen in verwachting te zijn geraakt. We gaan natuurlijk goed onderzoeken hoe het met hen gaat. En ook nu het vaccineren begint, zullen er toch vrouwen zwanger worden. Met al die data kunnen we er straks wél stellige uitspraken over doen.”

Hetzelfde geldt voor het effect op mensen met een verminderde afweer, zegt Kaptein, en kinderen van 12 tot 16 jaar. “Die gegevens hebben we gewoon nog niet allemaal binnen. Het is niet zo dat we denken dat het voor hen gevaarlijk is.”

Allergische reactie

In de Amerikaanse staat Alaska kreeg een zorgmedewerker na de inenting met het Pfizervaccin een ernstige allergische reactie, zonder dat diegene daar een voorgeschiedenis mee had. Kaptein: “In de studies onder tienduizenden mensen hebben we dat niet gezien. Het is voor een individuele persoon heel vervelend dat zoiets gebeurt, maar het kan als je miljoenen mensen een vaccin geeft helaas een keer gebeuren. Ons advies aan mensen die een historie hebben van ernstige overgevoeligheidsreacties: praat met je dokter. En maak samen de afweging of het voordeel van vaccineren opweegt tegen het mogelijke nadeel van een allergische reactie, iets wat overigens goed behandelbaar is.”

Een andere angst, ten slotte: werkt het vaccin nog wel tegen de nieuwe Britse virusvariant? “Dat zijn we aan het onderzoeken, maar het lijkt me echt hoogst onwaarschijnlijk dat het niet zo is,” zegt Kaptein. “In het uiterste geval dat het vaccin niet meer zou werken, zijn we samen met BioNTech in staat om het aan te passen. Maar nogmaals: ik geloof echt niet dat het nodig is.”

Tijd om het succes van ‘zijn’ vaccin te vieren, heeft Kaptein nog niet gehad. “Het is prachtig, maar er echt van genieten, dat lukt nog niet. Ik denk dat het komt, omdat ik zelf arts ben. De pandemie is nog lang niet over. Dus als ik verhalen hoor van artsen en verpleegkundigen die met kerst geen vrij kunnen nemen, omdat het zo druk is in het ziekenhuis, dan vind ik dat echt heel naar om te horen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden