Reportage

Bonte demonstratie op de Dam: tegen stikstof, media en ‘het coronagebeuren’

Zaterdagmiddag verzamelden rond het middaguur enkele honderden mensen zich op de Dam om te demonstreren voor Nederlandse boeren – en tegen een hele hoop andere dingen.

Teun Dominicus
De demonstratie op de Dam. Beeld ANP
De demonstratie op de Dam.Beeld ANP

De demonstratie die door de stad trekt doet denken aan Het carnaval der burgers van Menno ter Braak. Enkel qua titel, maar toch. De parade van antivaxers, complotdenkers, ‘bezorgde’ stadslui, een enkele verdwaalde boer, Forum voor Democratieprominenten, stikstofontkenners en wat er nog meer tussen loopt wordt vooral bij elkaar gehouden door één woord: tegen.

Tegen het uitkopen van boeren. Tegen de ‘liegende media’. Tegen Mark Rutte. Tegen vluchtelingen, die inwoning zouden krijgen bij onwillige burgers. Tegen het toeslagenschandaal, waarvan vooral Nederlanders met een migratieachtergrond slachtoffer waren. En tegen nog meer. Altijd tégen.

Christien, Maria en Lucia zijn vanuit Den Bosch naar de demonstratie gekomen. De zestigers en zeventigers hebben geen vertrouwen in de ‘leugens van de media’, maar praten toch met de verslaggever van Het Parool. “Wij zijn normale mensen die zelf nadenken en op onderzoek gaan. De media worden gecensureerd en verspreiden enkel propaganda.” Wel heeft Maria een abonnement op de Volkskrant, maar ze is er ‘niet blij mee’.

Hoe de vrouwen weten dat ‘de media’ propaganda verspreiden, terwijl ze zelf kranten lezen? “Dat voelen wij aan.”

De sprekers en aanwezigen maken de gehele bingokaart van complottheorieën vol, met soms een antisemitisch tintje: ze strijden tegen ‘de globalisten’, waarmee wordt gerefereerd aan een verzonnen Joods wereldcomplot met een internationale elite die achter de schermen aan de touwtjes trekt. Ook beschuldigen aanwezigen de Amerikaanse president Joe Biden van pedofilie. Een enkele keer is er een prinsenvlag te zien.

null Beeld Teun Dominicus
Beeld Teun Dominicus

Rondje door de stad

Rond kwart over een beginnen de demonstranten te lopen. De route van de demonstratie loopt langs de Raadhuisstraat, de Marnixstraat, het Leidseplein, het Frederiksplein en het Rembrandtplein. Via het Rokin lopen ze weer terug naar de Dam.

Wie de bonte stoet door de stad ziet trekken, kan zich in Nijmegen wanen. Het Vierdaagsegevoel is alom aanwezig, zolang je de protestborden negeert. Uit de boxen schalt een eclectische mix van muziek. Another Brick in the Wall, Part II van Pink Floyd galmt over de Marnixstraat. Michael Jackson bezingt dat ‘zij’ toch niet om ons geven. Bob Marley sust de aanwezigen dat alles wel goed komt.

Er lopen vrouwen met new-agekralenkettingen mee, mannen in bij elkaar geraapte legeruniformen, veelal zwaaiend met gele paraplu’s. Op bordjes staat dat ‘het niet klopt’. Er wordt gegoocheld met coronacijfers en geroepen dat er, net als voor de daders van de Joegoslavië-oorlog, ook een tribunaal voor Rutte moet komen.

Jeugdige nuance

Eva ten Have (14) heeft samen met haar ouders drie uur in de auto gezeten om hier aanwezig te zijn. Beltrum, in de buurt van Lichtenvoorde, is een flink eind van de hoofdstad vandaan. Ze komt zelf niet uit een boerenfamilie, maar staat hier wel voor ‘haar vrijheid, haar toekomst’. Op dit moment volgt ze een opleiding tot automonteur, dus ze wordt niet direct getroffen door de stikstofmaatregelen. Waarom dan toch zes uur in de auto op zo’n hete dag?

“Mijn buurman is boer, hij heeft varkens en melkkoeien en kan moeilijk rondkomen. Het bedrag waarvoor hij uitgekocht kan worden is te laag,” zegt ze. Mag het boerenbedrijf voor een hoger bedrag dan wel verdwijnen? Even denkt ze na. “Nee, ik wil gewoon dat hij een eerlijkere prijs krijgt voor zijn vlees en zuivel, dat zou hem helpen.” Bij een hogere prijs kan hij minder beesten houden, en daalt ook de stikstofuitstoot. Maar hoopvol is ze niet. “Ik zie het niet snel gebeuren dat mijn buurman meer geld voor zijn producten krijgt.”

Trekkers

De organisatie zegt dat trekkers aan de rand van de stad zijn tegengehouden. Dat wordt bevestigd door de gemeente. Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat een beperkt aantal tractoren op het plein wordt toegestaan als decor voor de demonstratie. Volgens hem zijn inmiddels op meerdere plekken in de stad tractoren tegengehouden om te voorkomen dat er te veel naar de Dam komen. “We kijken of ze tijdelijk ergens kunnen staan, zodat mensen te voet verder kunnen.”

De trekkers op de Dam hebben geen kenteken, wat ze sinds dit jaar verplicht zijn. De politie laat weten dat ze boetes gaat uitdelen als de voertuigen gaan rijden.

Het opvallende aan de demonstratie: er lijkt geen boerenorganisatie bij betrokken. De actiegroep Nederland in Verzet van Michel Reijinga, die de afgelopen twee jaar vooral bekend werd als organisator van demonstraties op het Museumplein tegen het coronabeleid van het Nederlandse kabinet, heeft de demonstratie georganiseerd.

Tip Het Parool via WhatsApp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Luister onze wekelijkse podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden