Plus Punt voor punt

Bonden voeren druk over cao’s bij KLM op

Wordt het bij KLM een hete zomer? De gesprekken over nieuwe cao’s, die vorige keer tot zoveel ruzies leidden, staan ook deze keer weer op scherp.

De vakverenigingen willen er zowel dit jaar als in 2020 4 procent bij. Beeld ANP

Wat, alweer onrust bij KLM?

De ellenlang voortslepende cao-ruzies van de afgelopen twee jaar liggen veel reizigers nog vers in het geheugen, zeker de stiptheidsacties en werkonderbrekingen. De cao’s die toen uiteindelijk werden gesloten, zijn inmiddels alweer verlopen. Vandaag en morgen vinden de – vooralsnog – finale onderhandelingsrondes plaats over nieuwe afspraken voor de ruim 33.000 medewerkers van KLM. De maatschappij praat daar al sinds eind mei over met de acht betrokken bonden, onder leiding van een onafhankelijke voorzitter.

Wat is het verschil met de vorige keer?

De afgelopen jaren onderhandelden de bloedgroepen binnen KLM – vliegers, cabinewerk­nemers, grondmedewerkers, kantoorpersoneel en mecaniciens – los van elkaar over hun arbeidsvoorwaarden.

Dit jaar is er, zowel vanuit KLM als vanuit de bonden, voor gekozen de onderhandelingen gezamenlijk te doen, omdat beide kampen slechte ervaringen hebben met apart onderhandelen: de bonden voelden zich door KLM tegenover ­elkaar uitgespeeld, KLM wilde een einde aan bijna permanente arbeidsonrust.

Tot nu toe is dat zonder kleerscheuren verlopen. Tenminste, voor wat de bonden onderling betreft. Die staan als een blok tegenover de werkgever.

Het gaat om geld, neem ik aan?

Grotendeels, ja. KLM biedt op papier per saldo een loonsverhoging van 2,6 procent tot oktober 2020. Dat is nog geen eindbod – alhoewel sommige bonden dat zo zien – maar zit volgens KLM wel tegen de grenzen van het haalbare.

De vakverenigingen willen er zowel dit jaar als in 2020 4 procent bij. De bonden laten daarbij de 1 procent loonsverhoging van begin dit jaar – volgens de oude cao – en de winstdeling buiten schot. Over vorig jaar ontvingen KLM’ers bij elkaar 168 miljoen euro, per werknemer ruwweg anderhalf maandsalaris extra.

KLM kan toch best meer betalen, het gaat toch goed?

Dat vinden de bonden ook. Mede doordat tussen 2012 en 2017 KLM-medewerkers harder zijn gaan werken zonder meer loon te ontvangen, speelde de maatschappij geld vrij om te kunnen investeren en uitbreiden – in 2018,2019 en 2020 spendeert KLM 4,2 miljoen euro. Dat heeft geleid tot een forse groeispurt.

De bonden willen nu dat de toen gedane belofte dat werknemers meeprofiteren van herstel wordt ingelost. Maar KLM is helemaal niet zo optimistisch. De luchtvaartsector staat op een keerpunt, wat ook blijkt uit sombere voorspellingen van brancheorganisatie Iata en matige cijfers van Air France-KLM, Lufthansa en British Airways.

Door nu in te grijpen wil de maatschappij voorkomen dat ze net als vijf jaar geleden in een bestaanscrisis terechtkomt als de onvermijdelijke volgende recessie aanbreekt. De maatschappij wil dat hogere lonen gepaard gaan met hogere productiviteit en lagere kosten. Als dat niet in deze cao-ronde kan, dan wil KLM met de bonden ‘studies’ doen naar allerlei toekomstige maatregelen, zoals een heel andere opzet van de werk- en rusttijdenregelingen in cabine en cockpit, een andere inzet van grondpersoneel en nieuwe afspraken over roosters. De bonden willen alle 120 voorstellen van tafel of opgelost voordat ze nu nieuwe cao’s afsluiten.

Gaat dat lukken?

Het ziet er niet goed uit. De bonden voeren inmiddels ook buiten de onderhandelingstafel de druk op. FNV Luchtvaart overhandigde deze week 1500 handtekeningen van grondpersoneel, die eisen dat hun werkdruk omlaag gaat en KLM meer flexwerkers vast in dienst neemt.

Als het niet lukt deze week afspraken te maken, lopen de bonden zich warm voor – al dan niet gezamenlijke – acties, vergelijkbaar met die van najaar 2017 en winter 2018. KLM kan zich zulke onrust niet veroorloven; niet als de maatschappij inderdaad op een tweesprong staat, zoals ze beweert, maar vooral niet vanwege de festiviteiten voor het honderdjarig jubileum in oktober.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden