Plus

Boeren willen niet met Remkes om tafel: ‘We komen niet uit de loopgraven’

Stikstofmediator Johan Remkes stelt dat er ‘geen taboes’ zijn, maar toch dreigt er een lege gesprekstafel nu agrariërs de bemiddelingspoging boycotten en blijven actievoeren. De impasse lijkt niet te doorbreken.

Niels Klaassen en Jurriaan Nolles
27-07-22  STAPHORST - Voertuigen rijden langs hooi en aarde dat door boeren op de A28 gedumpt is.  Beeld SEM VAN DER WAL/ANP
27-07-22 STAPHORST - Voertuigen rijden langs hooi en aarde dat door boeren op de A28 gedumpt is.Beeld SEM VAN DER WAL/ANP

In zijn formele uitnodiging aan alle betrokkenen deze week lijkt Johan Remkes de ruimte te bieden voor de boeren om over alles te praten, dus ook over de heilige kabinetsdoelen. ‘Ik stel een open gesprek voor, waarin er geen taboes zijn.’

Maar die uitgestoken hand wordt vooralsnog bruut weggeduwd. Boerenorganisaties blijven bij hun eerder uitgesproken boycot van de gesprekken met Remkes, die vorige maand door het kabinet werd aangesteld om betrokkenen uit de stikstofimpasse te begeleiden. Zolang de overheid vasthoudt aan de huidige stikstofplannen heeft koffiedrinken met Remkes geen zin, redeneren LTO, Agractie en Farmers Defence Force.

Bovendien vinden ze de VVD-nestor ongeschikt, ze wantrouwen hem vanwege zijn rol als hoofdopsteller van het rapport ‘Niet alles kan’. Daarin staat dat de landbouwsector in 2030 een stikstofreductie van 50 procent moet realiseren, hetgeen het kabinet-Rutte IV – dat Remkes als formateur in elkaar sleutelde – ook overnam. “Hij geniet geen vertrouwen,” stelde Bart Kemp, voorman van Agractie, kort na Remkes’ aantreden. “Er moet over de inhoud worden gesproken, anders heeft het geen zin,” zegt hij nu, al heeft Kemp de deur nog niet helemaal dichtgegooid. “Wij willen gesprekken voeren over de fundamenten van het beleid, met de personen die er over gaan: Van der Wal en Rutte. Als dat kan, kan een gesprek zinvol zijn.”

Onafhankelijke operatie

In zijn uitnodiging benadrukt Remkes dat hij onafhankelijk opereert en dat betrokken ministers ook aanwezig zijn bij de gesprekken. Maar het radicalere Farmers Defence Force zal toch echt niet aanschuiven, waarschuwt voorman Mark van den Oever. “Als de doelen vaststaan, waar moeten wij dan over komen praten? Een theekransje kunnen we zelf ook wel organiseren. Voor deze uitnodiging komen we niet uit de loopgraven, maar blijven wij met de hakken in het zand.”

Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) gaat eveneens niet op de uitnodiging van Remkes in ‘totdat het kabinet toezegt dat serieus gesproken kan worden over doel, tijdspad en invulling van maatregelen.’ Dat tijdens de gesprekken ook leden van het kabinet aanschuiven zorgt bij LTO juist voor meer argwaan, schrijft voorzitter Sjaak van der Tak in een brief. ‘Het kabinet heeft zich bij herhaling onwillig getoond.’

Ondertussen gaan de boerenprotesten door. In het het midden en het oosten van het land versperden boeren woensdag met (brandende) hooibalen, mest, puin, tractorbanden, en zelfs asbest de weg.

Oliemannetje van Rutte

Agractievoorman Bart Kemp noemt het ‘wanhoopssprongen van boeren die zien dat er geen beweging is bij de politiek.’ Bij ministeries en in de Tweede Kamer klinkt afkeuring over de acties, al begrijpt BBB-leider Caroline van der Plas ‘de emoties’ wel. “Ik sta achter demonstraties zolang ze binnen de kaders van de wet vallen, dus langs de snelweg staan is geen probleem. Maar als er mest op de weg gestort wordt en er bermen in de fik gestoken worden, dan komt de veiligheid van anderen in het geding en roep ik op: stop daarmee.”

Van der Plas gelooft niet dat Remkes’ poging zal slagen en pleit al langer voor een nieuwe opzet, met andere gespreksleiders. “Er is heel veel weerstand tegen Remkes. Dat er geen taboes zijn, klinkt mooi, maar ik wil een bemiddelaar die de angel uit de kwestie haalt, de patstelling moet weg. Ik heb vaker gezegd: boeren stoppen niet met actievoeren totdat de plannen van tafel gaan.”

De boeren en Van der Plas staan niet alleen in hun kritiek op de rol van Remkes. Ook Aik Kramer, beleidsbemiddelaar en scheidend voorzitter van de Vereniging voor Mediators bij de Overheid (VMO) vindt de benoeming ongelukkig. “Remkes is niet onafhankelijk of neutraal. Hij is verbonden aan het stikstofdossier, hij is de fikser van de VVD. Als je een serieuze bemiddelingspoging wil, moet je iemand of meerdere personen hebben die door alle partijen geaccepteerd worden. Anders riskeer je het etiket dat je slechts als verlengstuk van het kabinet opereert, als oliemannetje van Rutte.”

Ook Kramer oppert daarom een nieuwe opzet, met een door het kabinet geaccepteerde bemiddelaar en daarnaast een door de boeren aangewezen mediator, plus mogelijk nog een derde gespreksleider erbij. “En dan moet je een open proces krijgen, een soort forum waarin je alle betrokkenen wel serieus neemt.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden