Plus Achtergrond

Black Friday: naar echte korting is het goed speuren

Met een licht hoofd en een bonkende hartslag rekenen consumenten elke Black Friday weer producten af die ze eigenlijk niet nodig hebben. Wat is de magie van het kortingscircus?

Koopjesjagers bij Mediamarkt in Rotterdam tijdens Black Friday vorig jaar. Beeld ANP

Black Friday, het koopcircus morgen dat is overgewaaid uit de Verendigde Staten, belooft zinderende kortingen en gekmakende aanbiedingen. Dat noopt menig consument tot een paniekerige gang naar de (web)winkel om spullen te kopen, waarvan je een dag eerder nog niet wist dat ze nodig waren.

Waarom zijn consumenten toch zo gevoelig voor kortingen? En zijn de aanbiedingen daadwerkelijk buitengewoon goed?

Om maar met die laatste vraag te beginnen: nee. Meestal niet, tenminste. Veel deals zijn niet echt bijzonder, zegt universitair hoofddocent marketing Maarten Gijsenberg (Rijksuniversiteit Groningen). Veel producten gaan morgen met 10 of 20 procent korting weg. “Met alle respect, maar wie goed zijn huiswerk doet, vindt op elk moment in het jaar wel een website waar dergelijke kortingen worden aangeboden.”

Korting op wat?

Onderzoek van de Consumentenbond naar de aanbiedingen van vorig jaar laat zien dat de korting toen gemiddeld 20 procent was. Niet heel veel meer dan op andere momenten in het jaar. Daar komt bij dat sommige producten sowieso weg moeten – denk aan oude modellen telefoons of wasmachines – en dat sommige winkels hun spullen in de maanden voor Black Friday duurder maken, zodat ze op de dag zelf kunnen doen alsof er enorme korting op zit.

De Consumentenbond laat zien dat een TomTom op Black Friday bij een supermarkt te koop is voor 119 euro, terwijl die online voor 99 euro te krijgen is. Kijk niet naar hoe hoog de korting is, maar of het product echt goedkoper is dan elders, is het advies van de woordvoerder.

Een fenomeen als Black Friday speelt in op de neiging van consumenten om impulsief te kopen, zegt Gijsenberg. “Winkels en sites schermen met enorm hoge kortingen en zeggen met nadruk dat die korting een beperkte tijd geldt. Daardoor zijn mensen bij voorbaat bang om een fantastische deal aan zich voorbij te laten gaan, want daar zouden ze spijt van kunnen krijgen.”

Bovendien hebben winkels zowel offline als online een indrukwekkende trukendoos tot hun beschikking om consumenten tot kopen te verleiden. “Het gebruik van de kleuren zwart en rood in plaats van wit, bijvoorbeeld. Rood zet aan tot actie,” zegt consumentenpsycholoog Patrick Wessels.

“De oude prijs wordt in grote letters opgeschreven met een streep erdoor, waardoor mensen denken dat ze geld besparen als ze iets kopen.” Ook een bekende: winkels zorgen ervoor dat het druk is binnen. “Als het ergens druk is, krijgen we zoveel prikkels dat ons brein overbelast raakt,” zegt Wessels. En een overbelast brein neemt geen verstandige beslissingen.

Drukte wordt kunstmatig gecreëerd, bijvoorbeeld door winkels om middernacht open te gooien of door de winkel net iets ruimer op te maken, waardoor de gangpaden smaller worden. “Consumenten moeten het idee krijgen dat iets weg is als ze niet heel snel een beslissing nemen,” zegt Wessels.

Houd het hoofd koel

Webwinkels laten consumenten zien hoeveel of weinig producten er nog in voorraad zijn, schreeuwen ‘laatste kans’ op het scherm of wijzen weifelende kopers er fijntjes op hoeveel mensen er nu ook naar het product kijken dat zij begeren.

Dat hele circus legt de grote winkelketens geen windeieren. Een derde van de mensen die iets koopt op Black Friday was dat niet van plan, bleek in 2017 uit marktonderzoek van GFK. De grote webwinkels en elektronicazaken rapporteerden toen tot eenderde omzetstijging ten opzichte van een jaar eerder.

Een deel van de winkels houdt geld over aan Black Friday, zegt Wessels. Dat geldt vooral als oude voorraden worden weggewerkt. Voor andere winkels zijn de kortingen vooral een manier om naamsbekendheid en een goed imago te genereren.

Wessels: “Het voordeel daarvan is dat de kortingen gerelateerd zijn aan een specifieke actieperiode. Zo schaden ze niet het imago van de winkel zelf.”

Dit gezegd hebbende, zijn er op Black Friday wel degelijk kortingen die de moeite waard zijn. Die zijn vooral te vinden in de categorie elektronica en huishoudelijke apparaten. Goed speuren, is dan het devies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden