Plus

Binnenhof in de ban van een architectenrel

Een patstelling tussen twee architecten, een crisismanager en morrende gebruikers: de verbouwing van het Binnenhof dreigt vertraging op te lopen door onenigheid over de aanpak van het Tweede Kamergebouw.

Het storten van beton voor de huidige plenaire zaal van de Tweede Kamer, opgeleverd in 1992. Beeld Rijksvastgoedbedrijf

De architectenkeuze van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) heeft de verhoudingen tussen alle betrokkenen bij het project verziekt. De Rotterdamse toparchitect Ellen van Loon lijkt definitief te stoppen na felle kritiek uit de Tweede Kamer op haar ontwerpen. Voormalig D66-leider Alexander Pechtold moet als crisismanager zorgen dat de renovatie, die een half miljard euro gaat kosten, op schema blijft.

Uit vertrouwelijke stukken blijkt dat het Rijksvastgoedbedrijf, beheerder van alle overheidsgebouwen, al in 2016 overwoog Pi de Bruijn aan te stellen als uitvoerend architect van de renovatie. De Bruijn (76) ontwierp in 1992 het nieuwbouwgedeelte van de huidige Tweede Kamer.

De keuze viel uiteindelijk niet op De Bruijn, maar op Koen van Velsen, ontwerper van onder meer het entreegebouw van Paleis Het Loo. Nadat de contractonderhandelingen waren stukgelopen viel de tweede keuze op Van Loon, werkzaam bij het bekende Rotterdamse architectenbureau OMA van Rem Koolhaas. De Bruijn viel af, omdat hij ‘te behoudend’ zou zijn.

Het kabinet wilde juist van meet af aan dat de renovatie ‘sober en doelmatig’ zou worden. Desondanks staat in een vertrouwelijk advies dat het ‘risicovol’ is om De Bruijn een grote rol te geven. De RVB-ambtenaren schrijven bang te zijn dat de architect te weinig wil veranderen aan het gebouw. In het advies staat letterlijk dat er een risico is op ‘een (te) behoudende ontwerpaanpak van het Tweede Kamercomplex’.

Ook wijzen de ambtenaren in het interne advies op de hoge leeftijd van De Bruijn en het risico dat hij tijdens de langdurige renovatie van het Binnenhof, die volgend jaar moet beginnen, komt te overlijden.

Schadevergoeding

Op aandringen van Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib is De Bruijn begin dit jaar alsnog gevraagd om de renovatie van de Tweede Kamer op zich te nemen, omdat hij het gebouw het beste kent en goed overweg kan met de gebruikers. Staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor het RVB, heeft nog geen reactie van De Bruijn gekregen op dat ontwerpverzoek.

De architect zou dan moeten samenwerken met Van Loon, die het contract voor de renovatie heeft. Als dat contract wordt verbroken, heeft Van Loon recht op schadevergoeding.

Volgens Arib zijn er ‘sterk verschillende visies’ bij De Bruijn en Van Loon. Zij waarschuwde eerder al voor het gevaar van ‘twee kapiteins op één schip’. Intussen nadert de deadline voor het voorlopig ontwerp van de renovatie. Op 1 juli moet dat zijn vastgesteld, zodat het project geen vertraging oploopt. Gebruikers van het Binnenhof hebben op basis van de eerste tekeningen van het voorlopig ontwerp al kritiek op de ontwerpplannen van Van Loon.

Laminaatvloer

“Er is niet naar ons geluisterd,” zegt een betrokkene. “We wilden soberheid en doelmatigheid, maar daar wordt nog steeds onnodig van afgeweken.” Zo klagen gebruikers dat het restaurant voor Tweede Kamerleden flink wordt vergroot en dat sommige kleine zalen hun authentieke karakter verliezen. Ook is er kritiek op ‘de moderne saus’ die Van Loon over het Kamergebouw wil gooien. Zo zou er in de Oude Zaal, waar het parlement tot 1992 vergaderde, een laminaatvloer worden gelegd.

Eerder kraakten gebruikers van het Binnenhof de plannen om een tropische kantoortuin aan te leggen en verschillende vergaderzalen te verplaatsen. Als de gebruikers van het Binnenhof niet voor 1 juli instemmen met het voorlopig ontwerp, heeft staatssecretaris Knops een probleem. Het is dan de vraag of de renovatie van het Binnenhof in het najaar van 2020 kan beginnen.

Het is nu aan voormalig D66-leider Alexander Pechtold om de crisis op te lossen. Op verzoek van Kamervoorzitter Arib gaat hij bemiddelen tussen alle betrokkenen, vanwege zijn ‘kennis en expertise’. Een klus die hij gratis en voor niets doet, zegt een woordvoerder van Knops. Sinds zijn vertrek bij D66, in oktober vorig jaar, ontvangt Pechtold wachtgeld.

De eerste kwestie die hij waarschijnlijk op zijn bord krijgt: het onvermijdelijke vertrek van architect Van Loon. Betrokkenen zijn zó ontevreden over haar werk, dat ze zelf ook zou willen stoppen. Tegenover deze krant wil Van Loon daar niets over kwijt. Welk prijskaartje aan het beëindigen van het contract met de architect hangt, is onbekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden