Plus

Bijna alleen nog maar niet-gevaccineerde coronapatiënten in ziekenhuis

De coronapatiënten die nog in het ziekenhuis belanden, zijn de laatste weken op een enkele uitzondering na niet of niet volledig gevaccineerd. Dat blijkt uit een rondgang van AD.

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

In het Erasmus MC in Rotterdam was van de 374 patiënten die sinds 1 maart met corona werden opgenomen niemand volledig gevaccineerd, meldt een woordvoerder van het Rotterdamse ziekenhuis. “Weleens een patiënt kort na de eerste prik, dus eigenlijk nog te vroeg om een immuunreactie te hebben op het vaccin.”

Het Amsterdam UMC telde wel een paar gevallen van mensen die al twee prikken hadden gehad. “Maar dat waren patiënten die nét voor de tweede keer waren gevaccineerd, waardoor de bescherming nog niet volledig op peil was, of mensen met een immuunstoornis,” stelt een woordvoerder.

Het Maastricht UMC spreekt van ‘een enkeling’ die al wel twee prikken heeft gehad en toch is opgenomen. In de ziekenhuizen in Nijmegen zijn de afgelopen tijd ook een aantal volledig gevaccineerden opgenomen. “Het is een mix, maar je ziet natuurlijk vaker mensen met een probleem met het immuunsysteem,” zegt de Nijmeegse medisch microbioloog Andreas Voss.

Bewuste weigeraars

In Tilburg is het beeld hetzelfde: de opgenomen patiënten zijn bijna allemaal niet gevaccineerd. “Daar zitten ook bewuste weigeraars tussen,” weet arts-microbioloog Jean-Luc Murk. En in Groningen zijn er geen gevallen van volledig gevaccineerde coronapatiënten bekend. “Ik heb het bij de patiëntenoverleggen nooit gehoord,” zegt ic-hoofd Peter van der Voort. “Terwijl dat zeker vermeld zou worden.”

Bij de geraadpleegde ziekenhuizen staan (soms vele) tientallen niet-gevaccineerde patiënten steeds tegenover hooguit een paar patiënten die al wel volledig ingeënt waren. Het is een nieuwe aanwijzing dat de coronavaccins hun werk doen. Veel Nederlanders, en vooral de ouderen die het meest kwetsbaar zijn voor Covid-19, zijn inmiddels immers gevaccineerd.

Exacte aantallen kunnen veel ziekenhuizen niet geven. Ook op landelijk niveau is er geen registratie van de vaccinatiestatus van opgenomen coronapatiënten. Dat betekent dat het RIVM geen nauwkeurig inzicht heeft in het aantal wel- en niet-geprikte patiënten in de ziekenhuizen. “Erg jammer,” stelt de Groningse intensivist Van der Voort. “Vooral richting het najaar zou het erg veel informatie op kunnen leveren. Het geeft inzicht in welke vaccins het beste werken, of de immuniteit aanhoudt en in hoeverre ze beschermen tegen varianten.”

Tekst gaat verder onder de foto.

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Peter van der Voort, hoofd intensive care van het UMCG in Groningen, pleitte er eerder dit jaar onder collega-intensivisten al voor om wel werk te maken van een landelijke registratie. “Maar ik kreeg daar toen geen steun voor. Volgens mij is het niet veel extra moeite. Patiënten krijgen tijdens hun anamnese (intake met de arts, red.) standaard de vraag of ze zijn gevaccineerd, dat wordt ook in hun patiëntendossier genoteerd.”

Dave Dongelmans, voorzitter van de stichting Nice die de ziekenhuiscijfers in Nederland bijhoudt, zegt dat het centraal registreren van de vaccinatiestatus van patiënten ‘zeker interessant zou kunnen zijn’. “Maar in Nederland is er tot dusver niet voor gekozen. Het punt is altijd: nog meer gegevens bijhouden betekent voor een bepaalde partij een extra last.”

Tekst gaat verder onder de grafiek.

‘Jammer dat we het niet doen’

Volgens Van der Voort is het niet te laat om de registratie alsnog op te tuigen. “We weten van de studies voorafgaand aan de goedkeuring natuurlijk dat de vaccins effectief zijn, en in het buitenland worden ook onderzoeken gedaan naar het effect van de inentingscampagnes. Maar het is jammer dat we dat in Nederland niet doen. Je wil graag weten wat vaccinatie concreet betekent voor de zorgvraag in de ziekenhuizen. Vooral in het najaar, als mensen al langer gevaccineerd zijn en er misschien weer nieuwe varianten opduiken.”

Volgens de Groningse intensivist is het RIVM de aangewezen partij om de registratie alsnog op poten te zetten. “Zij hebben er zelf ook belang bij.” Ook Murk, arts-microbioloog in het Tilburgse Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, vindt dat de landelijke registratie er ‘zeker moet komen'. “Als je de vaccin-effectiviteit echt wil meten, moet je dat gewoon op orde hebben.”

RIVM: GGD vraagt het na

Susan van den Hof, epidemioloog bij het RIVM, bevestigt dat de vaccinatiestatus van patiënten in Nederland niet centraal geregistreerd wordt. ‘De GGD vraagt wel de vaccinatiestatus na, dus ook bij patiënten waarvan zij weten dat deze in het ziekenhuis zijn opgenomen,’ mailt Van den Hof op vragen. ‘Wij monitoren dit uiteraard op de voet.’

De GGD-gegevens waar ze naar verwijst zijn echter onvolledig. Tussen januari en april van dit jaar registreerde de GGD ruim de helft minder ziekenhuisopnames van coronapatiënten dan de stichting Nice, die de ziekenhuiscijfers bijhoudt.

Op basis van de beschikbare informatie concludeerde het RIVM vorige maand dat het Pfizervaccin 75-plussers voor 94 procent beschermt tegen ziekenhuisopname. Voor de bescherming tegen overlijden kwam het instituut uit op een even hoog percentage.

Tekst gaat verder onder de grafiek.

Stevige terugtocht

De laatste tijd is het coronavirus in Nederland aan een stevige terugtocht bezig. In de ziekenhuizen lagen vrijdag nog 278 patiënten. Rond de jaarwisseling waren dat er bijna 3000. Dat betekent niet dat er geen zorgen zijn. In verschillende landen worden de teugels weer aangetrokken vanwege de opkomst van de deltavariant, die ook in Nederland aan terrein wint. Het RIVM schat dat de helft van de nieuwe besmettingen wordt veroorzaakt door de deltavariant, die volgens deskundigen besmettelijker is.

Deskundigen houden er rekening mee dat de variant in het najaar, als het weer kouder wordt, kan zorgen voor corona-uitbraken onder niet-gevaccineerden. “We kunnen een golf krijgen als die bij elkaar wonen. Veel landen zien dat risico en nemen nu preventief maatregelen,” stelde viroloog Ab Osterhaus vrijdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden