PlusReportage

Bijen tellen moeilijk? ‘Dubbelen is niet erg, het is alleen oppassen voor de zweefvlieg’

Dit weekend was de Nationale Bijentellin: Nederlanders werd gevraagd een halfuurtje bijen te tellen en het resultaat door te geven op de website nationalebijentelling.nl. Bijenexpert Johan van ’t Bosch deed mee.

Johan van 't Bosch van EIS Kenniscentrum Insecten telt bijen samen met Annemiek Nelissen (midden) en Tetje Falentijn in de achtertuinen aan de Frans Halsstraat. Beeld Jean-Pierre Jans
Johan van 't Bosch van EIS Kenniscentrum Insecten telt bijen samen met Annemiek Nelissen (midden) en Tetje Falentijn in de achtertuinen aan de Frans Halsstraat.Beeld Jean-Pierre Jans

Het is nog een beetje fris, deze zaterdagochtend. “Het zou inderdaad nog een beetje aan de koude kant kunnen zijn om veel bijen te zien,” zegt bijenexpert Johan van ’t Bosch van EIS Kenniscentrum Insecten, verbonden aan Naturalis. Maar meteen ziet hij al een hommel bij het bijenhotel, een kastje met holle houtstaafjes waar met name metselbijen zich graag in nestelen. Maar deze telt niet; het halfuurtje bijentellen van Van ’t Bosch moet nog beginnen en hij moet streng zijn.

Het is het weekend van de Nationale Bijentelling, de vierde alweer. Aan alle Nederlanders wordt gevraagd massaal een halfuur lang bijen te tellen in hun tuin, op hun balkon of in een parkje in de buurt. Elke plek is goed, als er maar een beeld komt van het aantal bijen in Nederland en hoe het aantal van deze bedreigde diergroep zich ontwikkelt.

Parel in De Pijp

Van ’t Bosch staat in de werkelijk schitterende binnentuin van de vereniging Frans Hals Tuinen, een verstopte parel middenin De Pijp die alleen toegankelijk is voor bezitters van een eigen tuintje – en daarvoor is een lange wachtlijst. De bijenexpert heeft zijn schepnetje mee. “Voor de telling is het niet echt nodig, maar ik heb hem altijd bij me. Dat is meer beroepsdeformatie.”

Zijn halfuur gaat in en niet lang daarna is de eerste bij gespot. Het is een sachembij, een snelle en beweeglijke soort die te herkennen is doordat ze vaak laag over de grond vliegen. En even later nog een. Van ’t Bosch: “De sachembij doet het goed in deze tuinen.”

Vermomming

Het is alleen oppassen voor zweefvliegen. “Die vermommen zich als bijen, maar je kunt ze toch goed herkennen, onder meer omdat bijen een lange antenne hebben, langer dan hun kop. Zweefvliegen hebben dat niet.” Verder is de vuistregel om hommels te onderscheiden: de aardhommel heeft een witte kont, de steenhommel een rode kont en de akkerhommel een bruine rug.

Het gaat niet goed met de bij in Nederland. De helft van de bijna 360 bijensoorten die hier leven, is bedreigd. Dat is heel slecht nieuws voor de bestuiving van bloemen en planten, maar ook voor mensen heeft dit grote gevolgen. Van de eetbare gewassen is namelijk 80 procent afhankelijk van bestuiving door bijen en andere insecten. Daarom deze jaarlijkse nationale telling. Van ’t Bosch: “Wij tellen zelf een aantal keer per jaar, maar dan vooral in natuurgebieden en parken. Wij komen niet in tuinen.”

Leuk voor kinderen

De nationale telling is altijd medio april en dat lijkt wat vroeg. Het is nog niet warm genoeg voor grote aantallen bijen. Maar volgens Van ’t Bosch is het daarom nu juist nog redelijk overzichtelijk. “Er zijn wel degelijk al veel bijen, maar nog niet zoveel verschillende soorten. Over een maandje zie je door de bomen het bos niet meer. En zo is het ook leuk voor kinderen.”

Maar wat als iemand dezelfde bij in die dertig minuten twee keer tegenkomt en per ongeluk dubbel telt? Van ’t Bosch: “Probeer het in de gaten te houden, maar het is helemaal niet erg een bij dubbel te tellen. Het gaat ons om gemiddelden, om de trend, hoe de aantallen in de loop van de jaren verandert.”

Zijn score: 6 sachembijen, 1 rosse metselbij en 1 akkerhommel. Maar wel met heel veel kletsen tussendoor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden