PlusAnalyse

Bij tekort aan tests dreigt de lockdown. Wat nu?

Testen is een hoeksteen van het coronabeleid, maar Nederland heeft een tekort aan tests. Zonder zicht op de virusverspreiding wordt controle steeds moeilijker, tenzij de overheid opnieuw grof geschut inzet.

Beeld AP

Hoe lukt het om in de wintermaanden dagelijks 70.000 tests of meer uit te voeren als het nu al niet lukt 30.000 mensen te testen? Om de testcapaciteit zinvol te benutten, moeten alleen mensen met corona-achtige klachten zich bij een GGD melden, vindt het ministerie van Volksgezondheid. Zij hebben immers een grotere kans op Covid-19, en de zelfisolatie van geïnfecteerden en hun nauwe contacten remt de virustransmissie.

Het tekort aan tests komt voornamelijk door schaarste aan testmaterialen, aldus het ministerie. Volgens Edwin Zoontjes komt het ook doordat de coronatests in Nederland alleen worden uitgevoerd door medische laboratoria, terwijl volgens hem niet-medische laboratoria dat net zo goed kunnen. Niet-medische laboratoria kloppen al sinds maart op de deur van het ministerie en het RIVM, maar pas sinds deze week is er samenwerking, aldus Zoontjes, secretaris van de branchevereniging van niet-medische labs, Fenelab.

Ook met de medewerking van niet-medische laboratoria is het onzeker of de testcapaciteit in de pas kan blijven lopen met het aantal mensen met corona-achtige symptomen. In de wintermaanden circuleren meer luchtwegvirussen die dezelfde klachten geven als corona, waardoor volgens het RIVM 70.000 of meer mensen in aanmerking komen voor een test.

Keuzes maken

Wat als Nederland dat niet aankan? “Dan moet je keuzes maken,” zegt veldepidemioloog-microbioloog Amrish Baidjoe, adviseur van het Global Outbreak Alert and Response Network van de Wereldgezondheidsorganisatie. “Risicogroepen met een hogere overlijdenskans en zorgmedewerkers die contact hebben met deze groepen krijgen dan eerder een test dan jonge reizigers die terugkomen uit een oranje vakantiegebied.”

Nederland loopt al in een vroeg stadium aan tegen de grenzen van de testcapaciteit, vindt Baidjoe. “We hebben maanden de tijd gehad om dat op orde te krijgen, maar ondanks alle inspanningen is dat helaas niet gelukt. Ook het bron- en contactonderzoek hebben we niet volledig van de grond gekregen. Dat is wel essentieel bij het indammen van de pandemie.”

Onder de radar

Vooralsnog hebben die tekortkomingen geen grote gevolgen. Dat Amsterdammers met ziektesymptomen voor een coronatest naar Den Helder of Utrecht moeten, oogt onprofessioneel en is zeer onhandig, maar Nederland is op dit moment ver verwijderd van de signaalwaarden op het coronadashboard; er zijn ziekenhuisbedden te over voor coronapatiënten.

Toch is Baidjoe bezorgd. “Door gebrek aan tests mis je geïnfecteerden.” Mensen die niet weten dat ze besmettelijk zijn, zullen meer bijdragen aan de virustransmissie. Onder de radar raken daardoor steeds meer mensen geïnfecteerd.

Dat beperkte zicht op het virus maakt indammen moeilijk. “Als je weet wie er besmet is, kun je voor die groep specifieke maatregelen nemen,” zegt Martin Bootsma, verbonden aan de vakgroep epidemiologie van het UMC Utrecht. “Als je niet weet wie er besmet is, moet je maatregelen nemen die de hele bevolking treffen.”

De 1,5 metermaatregel is zo’n algemene maatregel. Grover geschut was het verplichte thuiswerken. Het paardenmiddel zette de overheid in maart in: een lockdown. Het was de enige manier om coronapatiënten uit het ziekenhuis te houden.

Baidjoe is er niet gerust op dat de lockdown eenmalig is geweest. De problemen rondom de testcapaciteit en het bron- en contactonderzoek zijn illustratief voor het tekortschietende overheidsbeleid, vindt hij. “De dijken waren nog niet gebouwd, maar de sluizen zijn wel opengezet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden