PlusNieuws

Betekent woordje ‘zodra’ in de wet dat gezinnen van asielzoekers nu of pas straks mogen komen?

Het niveau van de asielopvang in Nederland is nog steeds te slecht om veel nareizende gezinsleden van asielzoekers op te kunnen vangen. Dat stelde de Nederlandse staat vanochtend in een zitting bij de Raad van State over de politiek en juridisch zeer omstreden nareisberking. Asieladvocaten stellen dat ook de overheid zich aan de eigen wetten en verdragen moet houden.

Cyril Rosman
Asielzoekers met kleine kinderen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Beeld ANP /  ANP
Asielzoekers met kleine kinderen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel.Beeld ANP / ANP

De nareisbeperking houdt in dat asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen, hun gezin nog niet naar Nederland mogen halen zolang ze in een azc wonen. Dat gezin mag pas komen als er eigen woonruimte beschikbaar is, wat door de wooncrisis nog maanden kan duren. De maatregel werd in oktober ingevoerd en moest ervoor zorgen dat er wat meer ruimte zou komen op de overvolle azc’s. Inmiddels is de huisvestingsmaatregel al op ruim 1800 gezinsleden toegepast, het werkelijke aantal dat nu nog in het buitenland wacht ligt wel lager dan dat.

“De staat en opvangorganisatie COA spannen zich tot het uiterste in om de asielcrisis op te lossen, maar dat gaat niet van vandaag op morgen. Er slapen inmiddels geen mensen meer buiten, maar er verblijven nog steeds duizenden mensen in de noodopvang. Daar is het niet best,” stelde de advocaat van de Nederlandse staat donderdagochtend bij de Raad van State.

“De nareisbeperking is genomen om te voorkomen dat de situatie in de opvangcentra nog slechter wordt en zo het Europese verdrag ter bescherming van de rechten van de mensen wordt geschonden.”

Fors bezuinigen

De opmerking van de advocaat van de Nederlandse staat leidde tot hoon vanuit de advocaten van drie gezinnen. Zij stelden dat de Nederlandse staat juist die mensenrechten schendt door de gezinnen nog niet naar Nederland te laten komen. “Je kunt niet het recht op gezinshereniging terzijde schuiven om een eventuele schending van mensenrechten bij de asielopvang te voorkomen. Beide rechten dienen beschermd te worden,” stelde advocate Bezem namens een Turks gezin.

“Het gaat er simpelweg om dat ook de overheid zich aan de rechtsstaat moet houden,” zei advocate Ullersma van een ander gezin. “De nareismaatregel valt buiten de wet en dat was allang bekend. Vier rechters hebben hem in twee maanden tijd verworpen. En toch ligt hij hier weer voor. De staatssecretaris kiest een geitenpaadje. Die manier moet hier en nu een halt worden toegeroepen.” Daar komt volgens de advocaten nog bij dat de crisis in de asielopvang door het kabinet zelf is veroorzaakt door er de afgelopen jaren fors op te bezuinigen.

Politieke hoogspanning

De discussie over het Nederlandse asielbeleid staat onder politieke hoogspanning. Politieke leiders van de coalitiepartijen overlegden eerder deze week nog over manieren om de gestegen immigratie naar Nederland in te perken. De asieldeal die afgelopen zomer door het kabinet werd gepresenteerd is inmiddels verworden tot een onnavolgbaar traject van geitenpaadjes tussen de rechterlijke uitspraken door.

Nadat vier rechters gehakt maakten van de nareisbeperking en oordeelden dat zeker vier gezinnen, onder meer uit Turkije, Afghanistan en Myanmar, per direct naar Nederland mochten komen, ging de staatssecretaris in hoger beroep bij de Raad van State. Ondertussen verloor de staatssecretaris ook nog zaken waarmee hij wilde voorkomen dat de gezinnen al hiernaartoe zouden komen, voordat het hoger beroep diende. De Raad kijkt nu niet meer alleen naar de zaken van de individuele gezinnen, maar geeft een oordeel over het onderliggende beleid.

Zo ontspon zich onder meer een diepe juridische en taalkundige discussie over het woord ‘zodra’. De wet stelt dat een asielzoeker recht heeft op gezinshereniging ‘zodra’ hij een verblijfsvergunning in Nederland heeft gekregen. Maar betekent ‘zodra’ juridisch gezien dan ‘direct’ of ‘zo snel mogelijk’?

Ongelijkheid

Gisteren, een dag voor het hoger beroep, besloot Van der Burg dat de nareisbeperking voorlopig niet meer geldt voor asielzoekers die nu te horen krijgen dat ze mogen blijven. Lijkt het er daarmee op dat de staatssecretaris erop vooruitloopt dat ook de Raad van State de nareisbeperking van tafel veegt? Nee, stelde de landsadvocaat. “Die beslissing is bedoeld om te voorkomen dat rechtbanken worden overstroomd met nieuwe dossiers. Het zegt niets over het standpunt van de staatssecretaris over de maatregel zelf.”

Het houdt voorlopig in dat er in azc’s asielzoekers zitten die te horen hebben gekregen dat ze nog maanden moeten wachten op hun gezin (en daar tegen in beroep zijn gegaan), terwijl een kamer verderop een andere asielzoeker, die later naar Nederland is gekomen, wel per direct zijn gezin mag laten komen.

De Raad van State doet half februari uitspraak. Een exacte datum is nog niet bekend.

Minder nareizigers

Onder de streep heeft de maatregel wel geleid tot minder nareizigers, waarmee het aantal mensen dat op een azc woont minder snel stijgt dan in 2022. Daarmee lijkt het doel dat het kabinet had bij het instellen van de maatregelen, tijd kopen, geslaagd. Momenteel zijn er 51.700 asielzoekers die recht hebben op opvang door het COA, 16.000 van hen hebben al een verblijfsvergunning en wachten tot er reguliere woonruimte beschikbaar is.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden