PlusAchtergrond

Beleggers bedolven onder misleidende reclames: ‘Gratis bestaat niet’

Het aantal particuliere beleggers groeit explosief. Brokers concurreren fel om klanten en daarbij gaat het er niet altijd zuiver aan toe, zeker als het om cryptomunten gaat.

Peet Vogels
Zorgen maakt de Autoriteit Financiële Markten zich over de toenemende populariteit van cryptomunten, een markt die nog steeds nauwelijks gereguleerd is en niet onder AFM-toezicht staat. Beeld Hollandse Hoogte / C. Barton van Flymen
Zorgen maakt de Autoriteit Financiële Markten zich over de toenemende populariteit van cryptomunten, een markt die nog steeds nauwelijks gereguleerd is en niet onder AFM-toezicht staat.Beeld Hollandse Hoogte / C. Barton van Flymen

Afgelopen jaar groeide het aantal huishoudens dat belegt met 12 procent tot 1,9 miljoen, blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Daarmee is het aantal beleggende particulieren terug op het niveau van van ruim twintig jaar geleden. “Sparen levert niets op, dus kijken particulieren naar beleggen,” zegt Tom Smiers, manager retailbeleggen bij de AFM. “Daarnaast is beleggen laagdrempelig geworden door beleggingsapps op de smartphone.”

Uit het AFM-onderzoek blijkt dat er zo’n 3,1 miljoen huishoudens in aanmerking komen om te beleggen. Zij hebben een voldoende financiële buffer om een tegenvaller op te vangen. Beleggen met geld dat je niet kunt missen raadt de AFM sterk af.

Doe-het-zelvers

De meeste beleggers stoppen hun geld in een beleggingsfonds. Maar een derde van de particuliere beleggers zijn echte doe-het-zelvers. Zij kopen en verkopen aandelen of andere beleggingen rechtstreeks. Dat kan tegenwoordig met één druk op de knop in je beleggingsapp. Smiers ziet daar wel het een en ander misgaan. “We zien dat die mensen te veel handelen, te veel aan- en verkopen. Dat zorgt voor extra kosten en gaat ten koste van het rendement. Ze handelen ook vaker in risicovolle producten en spreiden hun risico’s te weinig.”

De actieve belegger is wel de beste klant voor de onlinebrokers, de bedrijven die beleggingsdiensten aanbieden. Er is dan ook een enorme concurrentieslag om particuliere beleggers binnen te halen. Die strijd zorgt voor een flinke stroom advertenties en daar gaan de brokers regelmatig de fout in, constateert de AFM.

Zo wordt er geadverteerd met gratis beleggen. “Met gratis, of commissievrij beleggen trekken ze de retailbelegger,” aldus Smiers. “Maar gratis bestaat niet. Beleggen brengt kosten met zich mee. Of ze bagatelliseren de risico’s van beleggen.” De financiële waakhond spreekt brokers daarom aan op die advertenties.

Daarnaast onderzocht de AFM de rol van influencers op beleggers, de zogenoemde finfluencers. Die hebben een groot bereik en worden door veel volgers vertrouwd. Daar bleek ook wel het een en ander mis te zijn. Zo worden sommige finfluencers betaald voor elke klant die via hen bij een broker binnenkomt. “Dat is verboden,” maakt Smiers duidelijk. Inmiddels is de AFM met ruim honderd finfluencers in gesprek om ze te vertellen wat wel en niet mag.

Wildwestmarkt

Zorgen maakt de AFM zich ook over de toenemende populariteit van cryptomunten. Dat is namelijk nog steeds een wildwestmarkt, die nauwelijks gereguleerd is. “Een cryptomunt is geen financieel product en valt dus niet onder ons toezicht,” zegt Jos Heuvelman, bestuurslid van de AFM.

Smiers ziet de ontwikkeling met lede ogen aan. “We zien veel claims van brokers in cryptomunten waar we onze vraagtekens bij zetten. Maar de markt is niet gereguleerd, dus we kunnen niet optreden.”

En de cryptobrokers hebben voorlopig nog vrij spel. De AFM wacht op Europese regelgeving om de cryptomarkt te reguleren. Maar die wetgeving is nog niet rond. Tot die tijd is het dus zaak om beleggers zo goed mogelijk te informeren over de risico’s die kleven aan beleggen in cryptomunten. Want dat het risicovol is staat voor de AFM als een paal boven water.

De AFM wist afgelopen jaar ook successen te boeken. Zo kwam er een verbod op de verkoop van zogenoemde turbo’s, beleggingsinstrumenten waarbij je veel meer kan verliezen dan de inleg. Ook was de financiële waakhond succesvol met het terugdringen van buitenlandse aanbieders van risicovolle beleggingsproducten.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden