Nieuws

Belastingdienst, DUO, CBR en UWV over ingewikkelde regels: ‘Burgers zien door de bomen het bos niet meer’

De Belastingdienst, DUO, het CBR en het UWV trekken aan de bel. Door ingewikkelde regels en het stapelen van beleid is de uitvoering van wetten en regels ‘ondoorzichtig, inflexibel en foutgevoeliger’.

Het Parool
null Beeld ANP /  ANP
Beeld ANP / ANP

Hoge ambtenaren van deze uitvoeringsorganisaties schreven de eerste Staat van de Uitvoering dat woensdag werd aangeboden aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Twee jaar geleden verscheen een belangrijk rapport van de Tweede Kamer over uitvoeringsproblemen. Volgens de ambtenaren is er sindsdien niets verbeterd. ‘Complexe wetgeving zorgt ervoor dat burgers en ondernemers vastlopen in het systeem,’ schrijft de stuurgroep onder leiding van Abdeluheb Choho, algemeen directeur van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Voor de uitvoering van wetten en beleid is de laatste tijd veel aandacht in politiek Den Haag, onder meer naar aanleiding van het toeslagenschandaal. Uitvoerders zijn de loketten waar burgers in aanraking komen met de overheid, zoals de Belastingdienst, DUO, het CBR en het UWV. Ze zijn daarom belangrijk voor het vertrouwen van mensen in diezelfde overheid. Maar burgers komen in sommige gevallen klem te zitten en zien door de ingewikkelde wetten en de toename van het aantal regels ‘door de bomen het bos niet meer.’ Dit levert ambtenaren meer werk op, terwijl er juist een tekort aan mensen is. In veel gevallen gaat het overigens wel goed, benadrukken de ambtenaren.

Ernstig zorgen

Er moet volgens de ambtenaren ‘eerder en beter worden samengewerkt tussen politiek, beleid en uitvoering.’ Kamer en kabinet moeten ‘de fundamentele weeffouten in het onderliggende systeem van beleid maken en uitvoeren’ tegen het licht houden, aldus de stuurgroep. De groep is in het leven geroepen naar aanleiding van het rapport van de Kamercommissie, onder leiding van toenmalig VVD-Kamerlid André Bosman. Hoewel het kabinet sindsdien goede stappen heeft gezet, maken de leden zich ‘ernstig zorgen over de toekomstbestendigheid van onze dienstverlening’. Volgens de stuurgroep moeten ministeries, kabinet en Kamer vaker in gesprek met mensen die hun regels uitvoeren.

Naast de ingewikkelde regels, zijn verouderde IT-systemen en een tekort aan mensen de belangrijkste oorzaken van de problemen. Verder heeft de politiek ‘torenhoge ambities’ en krijgen uitvoerders opdrachten die ‘eigenlijk niet te doen zijn, zegt Choho. ‘Dan lijkt het of de uitvoeringsorganisatie de boel niet op orde heeft, maar eigenlijk is het gewoon een onmogelijke opdracht.’ Tegenover de grote wensen van de politiek staan bovendien nog te weinig investeringen in de uitvoering, valt te lezen in het rapport.

Beloftes die niet waar te maken zijn

Uitvoerders zullen vaker ambitieuze opdrachten moeten teruggeven aan de bewindspersoon of de Tweede Kamer, zegt Choho. De politiek moet op haar beurt geen beloftes doen die niet waar te maken zijn. Bij de overhandiging van het rapport waren vooral mensen aanwezig die zelf bij uitvoerders werken. Naast een handjevol beleidsmakers van ministeries, zaten slechts enkele politici in de zaal, onder wie Kamervoorzitter Vera Bergkamp en twee ministers.

Bergkamp zei in een reactie Kamerleden vaker in contact te willen brengen met uitvoerende ambtenaren. Dat onderschrijft ook het kabinet. Minister Carola Schouten (onder meer verantwoordelijk voor de Participatiewet) schrok van de stevige taal in het rapport. Hanke Bruins Slot, minister van Binnenlandse Zaken, zegt dat er mogelijk ‘onconventionele oplossingen’ nodig zijn om de problemen in de uitvoering op te lossen. Later reageert het kabinet inhoudelijk op de aanbevelingen.

De Nationale ombudsman concludeerde al eerder dat ‘maatwerk te vaak wordt ingezet als oplossing voor slecht beleid.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden