Nieuws

Beladen erfgoed: koning gaat Gouden Koets voorlopig niet gebruiken

Het koningspaar stapt ‘voorlopig’ niet in de Gouden Koets. Het koninklijke voertuig zal ‘pas weer kunnen rijden als Nederland daar klaar voor is’. En dat is nu niet het geval. Dat bericht brengt koning Willem-Alexander vandaag naar buiten.

Jeroen Schmale
Koning Willem-Alexander tijdens de opening van de tentoonstelling De Gouden Koets in het Amsterdam Museum. Beeld ANP
Koning Willem-Alexander tijdens de opening van de tentoonstelling De Gouden Koets in het Amsterdam Museum.Beeld ANP

“Onze geschiedenis bevat veel om trots op te zijn. Tegelijkertijd biedt ze ook leerstof om fouten te erkennen en in de toekomst te vermijden,” aldus de koning in een videoboodschap op sociale media.

We kunnen het verleden volgens koning Willem-Alexander niet herschrijven. “We kunnen wel samen proberen ermee in het reine te komen. Dat geldt ook voor het koloniale verleden. Het heeft geen zin om wat gebeurd is door de bril van onze tijd te veroordelen en te diskwalificeren. Simpelweg historische objecten en symbolen verbannen is beslist ook geen oplossing.”

De Gouden Koets onderging de afgelopen jaren een opknapbeurt en staat nu in een glazen behuizing op de binnenplaats in het Amsterdam Museum. De expositie is tot eind februari te zien. “De Gouden Koets zal pas weer kunnen rijden als Nederland daar klaar voor is. En dat is nu niet het geval,” aldus de koning.

De koets ligt onder vuur vanwege de beeltenis op het paneel Hulde der Koloniën, geschilderd door Nicolaas van der Waay. Volgens het museum beschouwt een groeiend aantal mensen het rijtuig als beladen erfgoed en zou het daarom niet meer gebruikt mogen worden.

Geschiedenis

Op het paneel is te zien hoe halfnaakte inwoners van de toenmalige Nederlandse koloniën (Suriname, de Nederlandse Antillen en Nederlands-Indië) op nederige wijze cadeaus aanbieden aan de Hollandse maagd. De bewoners van de koloniën knielen, de witte maagd zit op een troon.

Vijf jaar lang werd de koets gerestaureerd om ooit weer de weg op te gaan. Dat de koets voor polarisatie zorgt, was in 1898 zeker niet de bedoeling. Toen koningin Wilhelmina hem aannam als cadeau van de inwoners van Amsterdam, moest de Gouden Koets juist symbool staan voor eenheid tussen bevolking, koningshuis en de koloniën. Maar vanaf het begin was het rijtuig al een discussiepunt, bijvoorbeeld bij tegenstanders van de monarchie en mensen die vonden dat de koets te duur was. De huidige discussie spitst zich steeds meer toe op het gehekelde zijpaneel.

Willem-Alexander, die vorig jaar juni de expositie rond de Gouden Koets in Amsterdam opende, had zich er tot donderdag nog niet over uitgelaten. “Zolang er mensen in Nederland leven die dagelijks de pijn van discriminatie voelen, werpt het verleden nog zijn schaduw over onze tijd en is het nog niet voorbij,” stelt hij nu. “Alleen als we deze weg tot verzoening samen afleggen, kan de Gouden Koets weer rijden op Prinsjesdag, de dag waarop we onze democratie en onze verbondenheid als Nederlanders vieren.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden