Plus

Baudet moet zwijgen, Wilders krijgt tegengas: een nieuwe moraal in de Tweede Kamer?

Baudet werd de mond gesnoerd om iets wat hij al veel langer doet, Wilders kreeg ervan langs vanwege een tekst die al jaren tot zijn standaardrepertoire behoort. Stelt de Tweede Kamer plots andere fatsoensgrenzen?

Niels Klaassen en Laurens Kok
Thierry Baudet (FvD) en premier Mark Rutte, nadat het voltallige kabinet de plenaire zaal woensdag verliet. Beeld ANP
Thierry Baudet (FvD) en premier Mark Rutte, nadat het voltallige kabinet de plenaire zaal woensdag verliet.Beeld ANP

Om te zeggen dat nu opeens alle normen overschreden werden, nee. De Tweede Kamer is wel wat gewend met ‘knettergek’ en ‘kopvoddentaks’ (PVV) en wilde, ongefundeerde complottheorieën over een ‘corrupte’ Jaap van Dissel, wereldwijde samenzweringen en coronatribunalen (Forum voor Democratie).

En toch trokken kabinet en Tweede Kamer een streep tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen afgelopen week. De ministers liepen één voor één de zaal uit toen Forum-leider Thierry Baudet de naam van minister Sigrid Kaag in een samenzweringstheorie over spionage en ‘deep state’ dompelde.

En Denk-leider Farid Azarkan kreeg een salvo instemmend geroffel toen hij opkwam voor de Nederlandse moslims, wier religie door PVV-leider Geert Wilders stelselmatig wordt weggezet als ideologie van ‘haat en terreur’. “Er wordt elk debat haat gezaaid, een miljoen moslims worden hier kapotgemaakt,” zei Azarkan.

Lees verder na de foto

Geert Wilders (PVV) tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld ANP
Geert Wilders (PVV) tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen.Beeld ANP

Meet de Tweede Kamer opeens met een andere maat? Na jaren waarin parlementaire freefight gedoogd werd, trekken Kamer- en fractievoorzitters dit jaar de teugels aan. PVV-veteraan Fleur Agema ervaart de nieuwe houding als ‘de Kamer die de oppositie de mond wil snoeren’, meldt ze. Leden van andere partijen signaleren vooral dat na pogingen om radicale geluiden te negeren of weg te lachen nu vaker een assertieve koers gekozen wordt.

Daarvoor is niet één aanleiding, maar betrokkenen wijzen wel op boerenprotesten in 2019 en de bestorming van het Amerikaanse Capitool in 2021 als belangrijke alarmsignalen. De coronaprotesten die leidden tot een hausse aan online intimidatie en bedreiging aan de voordeur bij politici maakten hen eens te meer duidelijk dat woorden gevolgen hebben.

CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma stelde in februari van dit jaar voor om onderzoek te laten doen naar de relatie tussen persoonlijke aanvallen in het parlement en bedreigingen op straat. En in de formatie vorig jaar hadden de coalitiepartijen al afgesproken meer gas terug te geven bij intimidaties en insinuaties. Na een rondje langs de fracties kreeg voorzitter Vera Bergkamp in het voorjaar groen licht om strenger op te treden.

“De ontsporingen in het debat hebben hun weerslag op de verhoudingen in samenleving,” zei Gert-Jan Segers (ChristenUnie) toen. “Bedreigingen tegen journalisten zijn toegenomen, GGD-medewerkers zijn aangevallen, wetenschappers worden aan hun voordeur geïntimideerd,” stelde D66’er Jan Paternotte.

Lees verder na de video

Daarmee slaat de slinger weer uit naar verwerpen van radicale geluiden. In Wilders’ beginjaren gebeurde dat ook nog veelvuldig, maar de periode daarna domineerde de doctrine dat men het ‘stuk rood vlees’ vooral moest laten verrotten. Niet reageren, negeren, geen zuurstof geven, was het devies bij middenpartijen.

Doodzwijgen wordt inmiddels als doodlopende weg beschouwd. Dus wordt Baudet het woord ontnomen en krijgt Wilders meer tegengas. Al zijn beide politici slecht met elkaar te vergelijken als het op de inhoud aankomt. Baudet verspreidt regelrechte complottheorieën en doet amper mee aan het politieke handwerk. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen was Forum voor Democratie praktisch afwezig - op het relletje rond Baudet na.

Wilders daarentegen is nog altijd druk in de weer met moties schrijven, debatteren en het parlementaire podium pakken. Al ziet een enkeling in de Kamer wel een verband. Nu ministers en Kamerleden merken dat woorden kunnen uitmonden in bedreigingen, ‘beseffen ze misschien beter wat Wilders’ tirade tegen moslims teweegbrengt’, klinkt het bij de linkse oppositie.

‘Spionnencollege’

Hoofdrolspelers beseffen dat er niet één effectieve methode is om politieke tegenstanders te benaderen. Gekozen volksvertegenwoordigers de mond snoeren is een democratische nederlaag. Daarbij vergroot een interventie als het ontnemen van het spreekrecht ook de aandacht voor de waanwereld die men liever negeert.

Baudets verhaal over het ‘spionnencollege’ in Oxford heeft waarschijnlijk een groter publiek bereikt vanwege het opstappen van Kaag en collega’s. Was dat niet gebeurd, dan was de inbreng van de Forum-leider waarschijnlijk niet verder gekomen dan de krochten van social media.

Maar toch: soms moet er een grens getrokken worden, vinden middenpartijen. Al kan deze volgende maand weer elders liggen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden