PlusAchtergrond

Basisscholen zo goed mogelijk voorbereid op eindtoets in coronatijd

Basisscholen nemen tussen nu en half mei de digitale eindtoets af bij hun leerlingen. De papieren versie staat gepland voor morgen en overmorgen. Lukt het de scholen wel onder de coronamaatregelen bij alle leerlingen de toets af te nemen? ‘We staan er hier allemaal heel relaxed in.’

De eindtoets voor groep 8 gaat dit jaar door – op papier, maar ook digitaal.  Beeld Hollandse Hoogte/ANP
De eindtoets voor groep 8 gaat dit jaar door – op papier, maar ook digitaal.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

“We zijn voorbereid op een onmiddellijke lockdown,” vertelt zorgcoördinator Titia Kemper op het IKC VanKampen in Vlaardingen. Mocht een leerling op haar basisschool de papieren eindtoets bijvoorbeeld door ziekte niet kunnen maken, dan is er in overleg met toetsaanbieder IEP een uitwijkdatum. “Maar we hopen dat we gewoon zonder kleerscheuren deze week doorkomen.” Volgens Kemper heeft de mentor of leraar, zeker in coronatijd, de leerling het beste in beeld. “Maar de eindtoets is toch een bevestiging voor ons en de ouders.”

Tijdens het vorige schooljaar besloot onderwijsminister Arie Slob nog de eindtoets te annuleren. De eerste coronamaatregelen waren op dat moment net van kracht. Slob gaf scholen de mogelijkheid om voorrang te geven aan het opstarten van de opvang van leerlingen en de organisatie van onderwijs op afstand. Dit jaar zijn basisscholen weer verplicht om bij hun leerlingen in groep 8 de eindtoets af te nemen.

Opgelopen achterstanden

In de richtlijnen voor scholen staat dat in de normering rekening wordt gehouden met opgelopen achterstanden als gevolg van de scholensluiting vorig jaar en dit jaar. Leerlingen krijgen dit schooljaar ook een toetsadvies dat ‘past bij hun potentie voor het vervolgonderwijs’. Naast het toetsadvies geeft de eindtoets inzicht in de beheersing van taal en rekenen. Zo krijgen scholen een goed idee waar hun leerlingen op dat moment staan.

Volgens meester Joost Rothuis van de Utrechtse basisschool De Cirkel gaan zijn leerlingen rustig de eindtoets tegemoet. “We staan er hier allemaal heel relaxed in en zeggen: maak die eindtoets gewoon en we zien wel. Ze hebben immers al een minimumadvies op zak en weten naar welke school ze gaan. Dat moment bezorgt kinderen vooraf de meeste stress. Dus we krijgen niet zo veel vragen over de eindtoets, al houd je er natuurlijk rekening mee dat leerlingen ziek kunnen worden.”

Als een leerling inderdaad thuis komt te zitten vanwege ziekte of quarantaine of een school dicht is vanwege besmettingen is de afspraak dat de toetsaanbieder een alternatief zoekt. Denk aan afname op een andere datum binnen de wettelijke periode of een digitale versie. Mocht er echt niets te regelen zijn, dan heeft een leerling of school altijd nog de Centrale Eindtoets van de overheid als terugvaloptie.

Half maart al schooladvies

Vroeger was dat de Cito-toets, maar sinds 2015 mogen meerdere aanbieders de verplichte eindtoets verstrekken aan scholen. Zo werken op dit moment zo’n 2400 van de 6700 basisscholen (35 procent) met de IEP Eindtoets. Leerkrachten geven daarvóór al een eindadvies, dit keer was dat uiterlijk op 15 maart. Dat doen ze op basis van wat een leerling acht jaar op de basisschool heeft laten zien. “Een leerkracht kijkt verder dan alleen taal en rekenen en neemt juist de ‘zachtere vaardigheden’ van een leerling ook mee, bijvoorbeeld met het IEP Leerlingvolgsysteem,” zegt Irene Fokkens van Bureau ICE, dat ook de IEP Eindtoets aanbiedt. Een goed voorbeeld is de sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind. “Die is minstens zo belangrijk als taal en rekenen.”

“De eindtoets is een second opinion,” zegt Fokkens’ collega Janneke Helsloot. “Ook kun je iets zinvols doen met de resultaten van de eindtoets, zeker in deze tijd. Het maakt duidelijk waar je de komende maanden met leerlingen nog aandacht aan kunt besteden, richting het voortgezet onderwijs. We willen inzichtelijk maken waar de leerling het beste op zijn of haar plek is.”

Anko van Hoepen, vicevoorzitter van de PO-Raad, zegt over de eindtoets: “Het is een kansenvergroter, en kwetsbare kinderen profiteren daar normaal gesproken het meest van. De kans bestaat dat zij de eindtoets dit jaar minder goed maken. De PO-Raad heeft daarom dit jaar ook gepleit voor een kansrijk schooladvies in groep 8 en kansrijk plaatsen in het voortgezet onderwijs.” Met ‘kansrijk’ wordt bedoeld dat rekening wordt gehouden met de talenten en vaardigheden van leerlingen onder normale omstandigheden.

Flexibeler stelsel

Volgens Van Hoepen is een ommezwaai nodig naar een flexibeler stelsel met een latere selectie. “Er ligt te veel nadruk op de overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs.” Vorige week stelde de Onderwijsraad al voor om het moment van de keuze voor een schoolrichting uit te stellen tot na een brede driejarige brugperiode. Het nieuwe kabinet moet daar straks een beslissing over nemen.

De komende jaren is de eindtoets er nog. Het ministerie noemt deze toets ‘een belangrijk instrument voor kansengelijkheid in de overgang van primair naar voortgezet onderwijs.’ “Dat de eindtoets vorig schooljaar niet kon doorgaan, was ontzettend vervelend voor de leerlingen, lera­ren en scholen. Er is geen reden om de eindtoetsafname dit jaar te annuleren. Samen met de toetsaanbieders zijn afspraken gemaakt over een betrouwbare afname, ook in coronatijd.”

Er zijn afspraken gemaakt over de stappen die volgen als een leerling de eindtoets door corona niet kan maken of een school de toets niet kan afnemen. Beeld PO-Raad
Er zijn afspraken gemaakt over de stappen die volgen als een leerling de eindtoets door corona niet kan maken of een school de toets niet kan afnemen.Beeld PO-Raad
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden