PlusNieuws

Basisscholen waarschuwen voor bijlesbureaus: ‘Ouders liggen krom terwijl hun kind de lessen niet nodig heeft’

Basisscholen in Amsterdam constateren dat veel bijlesbureaus misbruik maken van kwetsbare ouders. De indruk wordt gewekt dat hun kinderen bijles nodig hebben, terwijl dat niet altijd het geval is. ‘Ze zijn een pain in the ass.’

Raounak Khaddari
Vooral kinderen van ouders die het niet breed hebben of ouders die niet goed Nederlands spreken, worden vaak gestrikt door manipulatieve bijlesinstituten, zien basisscholen. Beeld Getty Images/iStockphoto
Vooral kinderen van ouders die het niet breed hebben of ouders die niet goed Nederlands spreken, worden vaak gestrikt door manipulatieve bijlesinstituten, zien basisscholen.Beeld Getty Images/iStockphoto

Op schoolpleinen worden flyers uitgedeeld, er worden valse beloftes gedaan en ongunstige overeenkomsten aangeboden. Amsterdamse basisscholen ervaren dat commerciële bijlesbureaus sluw inspelen op de wanhoop of onwetendheid van ouders in de stad.

“Er gebeuren dingen in Amsterdam die niet mogen gebeuren,” zegt Alwin van Halm, directeur van de Flevoparkschool in Oost. Op zijn school zitten veel kinderen van ouders met een krap budget en ouders die niet altijd even goed Nederlands spreken. “Dat zijn de ouders die onder druk worden gezet door bijlesbedrijven,” zegt hij. “Kinderen komen thuis met zo’n folder en ouders denken: dat komt van de school. Dat is heel schadelijk, want wij weten er niets van.”

De taal niet machtig

Juist ouders die de taal niet machtig zijn, zijn vatbaar voor de beloftes van bijlesinstituten, zien Amsterdamse scholen. Maar ook ouders die het niet breed hebben, vallen ten prooi aan de beloftes van de bureaus, bijvoorbeeld omdat de ouders hun kind extra vooruit willen helpen.

Van Halm: “Bepaalde bijlesinstituten beloven bijvoorbeeld dat kinderen een beter schooladvies krijgen als ze Cito-training bij hen afnemen of ze zeggen onterecht dat een kind een achterstand heeft. Vervolgens liggen ouders krom voor de bijles van hun kind, terwijl het kind die lessen helemaal niet nodig heeft. Ik heb facturen gezien van 175 euro per maand per kind, terwijl diezelfde ouders de één euro voor de overblijf niet kunnen opbrengen.”

Pain in the ass

Ook basisscholen Al Jawhara, Polsstok, De Indische Buurt School en Nautilus Flevohof vinden de handelswijze van en wildgroei aan bijlesinstituten zorgelijk.

Bart Vervoort, directeur bij basisschool Polsstok in Zuidoost noemt de instituten contraproductief. “Ze zijn een pain in the ass voor veel leerkrachten, omdat er geen of nauwelijks communicatie is met de school. En als leerlingen in een groep les krijgen, worden kinderen van verschillende scholen bij elkaar geveegd die normaal allemaal met een andere methode werken en dan krijgen ze nu op weer een andere manier les. Wie moet het daarna repareren? De leerkracht.”

In de afgelopen jaren heeft het aanbod aan huiswerkbegeleiding- en bijlesbedrijven een vlucht genomen. Uit cijfers van de KvK blijkt dat het aantal bedrijven in de afgelopen vijf jaar met 61 procent is toegenomen: van 3396 in 2017 naar 5462 in 2022. Iedereen kan een bijlesbedrijfje beginnen, medewerkers hoeven geen bevoegdheid te hebben, particuliere bijlesdocenten bieden zich vaak aan via Marktplaats, en ook oprichters hoeven geen kennis van zaken te hebben.

‘Gekwalificeerd’

De franchise in Noord-Holland van bijlesinstituut Abacus stelt bijvoorbeeld dat docenten ‘gekwalificeerd’ zijn. Franchisehouder Andries de Vries, die uit het bankwezen komt, geeft echter toe dat hij zelf bepaalt of iemand bijles kan geven. Het kunnen overleggen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is voor een medewerker daarbij geen vereiste. Kosten voor een uur bijles? Minimaal 40 euro.

Karins Bijles Centrum verkoopt losse lessen, maar het is gebruikelijker dat ouders van leerlingen een overeenkomst afsluiten voor minimaal twee maanden, legt oprichter Karin Verheijen uit. Een uur bijles per week voor een minimale periode van 6 maanden kost 146 euro per maand. Wie tussentijds van het bijlescontract af wil, omdat de financiële situatie bijvoorbeeld verandert, moet een boete betalen.

Bijlesbedrijf StudyWorks erkent te flyeren op schoolpleinen, bijvoorbeeld bij de Flevoparkschool. Abacus en Karins Bijles Centrum vertellen allebei niet te flyeren op scholen.

Zorgelijk

Het ministerie van Onderwijs en de Onderwijsraad maken zich al langer zorgen om het private onderwijsaanbod. Minister Dennis Wiersma vindt het, net als de Onderwijsraad, noodzakelijk om meer aandacht te hebben voor de risico’s van het private onderwijsaanbod.

‘Het zorgelijkste risico vind ik dat het private aanbod in het publieke onderwijs steeds meer als normaal en vanzelfsprekend wordt gezien,’ schreef hij eerder in een Kamerbrief. ‘Aanvullend aanbod lijkt soms onlosmakelijk verbonden aan het reguliere onderwijs.’

Het is eerder regel dan uitzondering dat de bijlescentra ook aparte (duurdere) toetstrainingen aanbieden om voor de Cito-toets of andere toetsen te oefenen. Die trainingen zijn niet verboden, maar zowel onderwijzers als het ministerie van Onderwijs laten voor dit artikel weten ze ‘in het nadeel van kinderen’ te vinden en niet wenselijk, omdat de resultaten een vertekend beeld geven.

Het ministerie heeft eerder toegezegd om de ontwikkelingen rond het private aanbod te gaan monitoren. Schooldirecteur Van Halm: “Stop met die bijlessen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden