‘Bankiers van verzet’ krijgen monumenten in Bloemendaal

De twee broers Gijsbrecht en Walraven van Hall, ook wel de ‘Bankiers van het verzet’ genoemd, krijgen samen twee monumenten in Bloemendaal. De kunstwerken worden op 5 mei onthuld. 

Twee dijkjes van granieten tegelsBeeld Frans van der Ven

De monumenten zijn geplaatst in de omgeving waar de broers jarenlang hebben gewoond. De onthulling wordt verricht door Barry Atsma, die in de film Bankier van het verzet uit 2018 de rol van Walraven van Hall speelde, en Ellen Wurpel-van Hall.

De broers brachten tijdens de bezetting een fonds (het Nationaal Steun Fonds) tot stand waarmee verzetsorganisaties, koopvaardijgezinnen, stakers bij de Nederlandse Spoorwegen en onderduikers financieel werden ondersteund. Het tweetal kreeg Nederlandse banken en bedrijven zover dat zij geld uitleenden aan het fonds en verwierven hiermee een kapitaal van een huidige waarde van een half miljard euro. 

Walraven (Wally) van Hall werd in 1945 door de Duitsers in Haarlem geëxecuteerd. Gijsbrecht (Gijs) van Hall was van 1957 tot 1967 burgemeester van Amsterdam.

Eén monument is een roestvrijstalen silhouet waarop de broers, leunend op een zuil van geld, staan afgebeeld, terwijl Wally een kind in de lucht tilt. Hiermee wordt hun drang getoond om mensen tijdens de bezetting te helpen.

Zwarte tegels

Het tweede monument bestaat uit twee dijkjes van granieten tegels waarop het verhaal van het Nationaal Steun Fonds wordt verteld. Op zes zwarte tegels zijn met laser beelden en teksten gegraveerd. Ook de collega’s van de broers die met hen het fonds leidden en de koeriersters die het geld rondbrachten, hebben een plek. De namen van 84 omgekomen medewerkers van het NSF zijn vermeld. “De dijkjes staan voor de bescherming tegen geweld en overheersing,” zegt beeldhouwer Frans van der Ven.

Wally van Hall kreeg tien jaar geleden een monument op het Frederiksplein in Amsterdam: een bronzen boom die als gevallen reus naast de fontein ligt tegenover De Nederlandsche Bank. De boom is ontworpen door de Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo.

Na het uitkomen van de film Bankier van het verzet nam Marlies ter Borg uit Bloemendaal het initiatief voor een monument voor beide twee broers. “Wij wilden graag Gijs erbij hebben. Walraven had niet zonder Gijs dit werk kunnen doen.”

Beeld Frans van der Ven
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden