Plus Achtergrond

Ban op vuurwerk: wie neemt het voortouw?

Weer is de schade van nieuwjaarsnacht enorm, weer vielen vele slachtoffers, dus weer klinkt de roep om een vuurwerkverbod. Zal Amsterdam ook in dit debat vooroplopen?

In Rotterdam functioneerden de vuurwerkvrije zones prima. Beeld Shutterstock

Zo traditioneel als het vuurwerk rond oud en nieuw is inmiddels de discussie die in het begin van het nieuwe jaar wordt gevoerd. Moet het niet eens afgelopen zijn met het afsteken van vuurwerk door particulieren? Om welke goede reden roepen we nog steeds elk jaar al die ellende over onszelf en anderen af?

De argumenten vóór een verbod liggen in de nasmeulende puinhopen voor het grijpen, in een stad die ook deze nieuwsjaarsnacht weer her en der de trekken van een oorlogsgebied toonde. Lees het verslag dat politieman Mark Achterbergh-Copier schreef van zijn nachtdienst in Amsterdam hier.

Het dieptepunt lag dit jaar in Arnhem, waar de levens van minstens drie gezinnen werden verwoest door de brand in de flat die een vader en kind doodde, waardoor zijn vrouw en hun andere kind gewond raakten en waarna twee tieners van 12 en 13 zijn gearresteerd voor brandstichting met vuurwerk.

Zo’n beetje overal in het land ontstonden vele brandhaarden – opzettelijk aangestoken of door onvoorzichtigheid met particulier vuurwerk – wat juristen als ‘voorwaardelijke opzet’ zouden kwalificeren (bewust het risico lopen).

Roep om verbod

Korpschef Erik Akerboom herhaalde woensdag de noodkreet die zijn Nationale Politie plus 26 instanties al hadden gedaan in een paginagrote krantenadvertentie. Stop onveilig vuurwerk (van particulieren), voorkom de honderden gewonden en de doden, de miljoenen euro’s aan schade en de agressie tegen de politie en andere hulpverleners.

Akerboom herhaalde in reactie op weer een grimmige jaarwisseling dat het feest ‘op een andere manier’ gevierd zou moeten worden, zonder gevaarlijk consumentenvuurwerk en met grote, strak georganiseerde evenementen.

Onder de ondertekenaars van die, zeg, petitie uit mei waren de vier grote steden en het Nederlands Genootschap van Burgemeesters.

Dus ook de gemeente Amsterdam.

Zou het de hoofdstad niet sieren ook in dit verhitte debat het voortouw te nemen? De Zwarte Pietendiscussie is in elk geval in de Randstad wel zo’n beetje beslecht, dus er is weer ruimte voor het afbreken van een ander fenomeen dat als ‘traditie’ wordt verkocht, zou je denken.

In politiek Den Haag roeren GroenLinks en de Partij voor de Dieren zich, maar van de Tweede Kamer hoeven we voorlopig geen meerderheid voor de impopulaire ingreep te verwachten.

Burgemeester Eberhard van der Laan zei in het verleden dat het afschaffen van consumentenvuurwerk ‘een eindstation’ is ‘dat we hopelijk nooit bereiken’. Zijn opvolger als burgemeester Femke Halsema keerde zich woensdag in haar nieuwjaarstoespraak tegen de hoofd­stedelijke arrogantie en de superioriteits­gevoelens die in haar visie in het nadeel van Amsterdam beginnen te werken. Dat terwijl we landelijke steun zo hard nodig hebben om wat te kunnen doen aan de nijpende tekorten bij politie, onderwijs en de zorg.

Toch, met een door GroenLinks aangevoerd stadsbestuur lijkt een strijd tegen de jaarlijkse verspilling, de milieuvervuiling en de vernielingen voor de hand te liggen.

Succes in Rotterdam

Van de stad Den Haag lijkt geen voortrekkersrol te verwachten nu men daar de handen meer dan vol heeft aan het debat rond de vreugde­vuren en opstandige groepen in Duindorp, Scheveningen en het Laakkwartier.

Maar wellicht wel van Rotterdam.

Daar kwam een recordaantal bezoekers – 70.000 – af op het Nationale Vuurwerk, dat zonder problemen verliep, en daar functioneerden ook de vuurwerkvrije zones prima.

Burgemeester Ahmed Aboutaleb is niet bang om in gevoelige dossiers de leiding te nemen én heeft natuurlijk de wortels van zijn politieke loopbaan in Amsterdam liggen – met nog steeds een uitstekende verstandhouding als gevolg. Het lijkt een gouden kans.

Verzekeraars: schade jaarwisseling minstens 15 miljoen

De particuliere schade aan auto’s en woningen die rond de jaarwisseling is aangericht is minstens vijftien miljoen euro. Dat blijkt uit de eerste berekeningen van het Verbond van Verzekeraars. Dat is flink meer dan de 12,9 miljoen van vorig jaar.

Het bedrag zal naar verwachting nog verder oplopen door branden bij zakelijke opstal. Daarvan is de schade-omvang op dit moment nog niet bekend.

“Er zijn tijdens de jaarwisseling helaas ook een aantal grote branden geweest,” vertelt Richard Weurding, algemeen directeur van het Verbond van Verzekeraars. “Het is echter nog te vroeg om van deze branden een raming van de schade te geven.”

De voorgaande zestien jaar voor deze jaarwisseling claimde de Nederlanders gemiddeld zo’n veertien miljoen euro aan schade. Meestal komt het bedrag uit tussen de tien en vijftien miljoen euro, met enkele negatieve en positieve uitschieters: zo was de schade van de jaarwisseling 2017/2018 ‘slechts’ 8,2 miljoen (de laagste van de laatste 16 jaar) terwijl de schade een jaar daarvoor (2016/2017) liefst 19, 5 miljoen was, een van de hoogste.

Zoals altijd aan het begin van het jaar gaat het nog om een schatting en is veel onduidelijk. Zo moet de schade aan de woningen bij de flatbrand in Arnhem bijvoorbeeld nog goed geïnventariseerd worden.

De meeste schade werd de afgelopen zestien jaar geclaimd over de jaarwisseling van 2007/2008: 24,3 miljoen. Op veel plekken in het land verliep de jaarwisseling toen zeer onrustig met tal van rellen. Dat verraste toen ook het Verbond van Verzekeraar die in hun eerste schatting op 2 januari 2008 spraken van elf miljoen euro. Meestal overigens, komen de eerste schattingen van het Verbond uiteindelijk aardig overeen met de definitieve cijfers. Bovendien ging de overgang van 2007 naar 2008, net als nu, gepaard met veel mist waardoor het bedrag mede hoog opliep door auto-ongelukken.

De schatting beperkt zich tot verzekerde schade die onder de dekking valt van particuliere opstal-, inboedel- en autoverzekeringen. Schade aan huizen en auto’s vormt overigens maar een beperkt deel van de nieuwjaarsschade. Zo lopen de medische kosten ook in de papieren en is de schadepost voor bedrijven, scholen en kinderdagverblijven nog niet bekend.
Victor Schildkamp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden