Kinderen spelen op straat tijdens een autoloze zondag in 1973.

Plus

Autoloze zondag: serieuze optie door stikstofcrisis

Kinderen spelen op straat tijdens een autoloze zondag in 1973. Beeld ANP

Het kabinet bekijkt of een maandelijkse autoloze zondag een oplossing is voor de stikstofcrisis. Ook een algemene snelheidsverlaging op alle snelwegen naar 100 kilometer per uur is een maatregel die het kabinet op dit moment onderzoekt.

Dat melden Haagse ingewijden. Het kabinet laat op dit moment uitrekenen hoeveel stikstofruimte bepaalde onorthodoxe maatregelen opleveren. Met die maatregelen wil het kabinet al op hele korte termijn ruimte maken voor woningbouwprojecten, die nu nog stilliggen door de stikstofimpasse.

Het gaat om een lijst met zo’n twintig maatregelen die zijn aangedragen door ambtenaren en coalitiepartijen. Van de stikstofbesparende maatregelen op de lijst zullen er een paar de eindstreep halen, zo is de verwachting. Het kabinet wil aanstaande vrijdag bekend maken welke maatregelen dat zijn.

Luchtkwaliteit

De invoering van een maandelijkse autoloze zondag - op bijvoorbeeld de eerste of de laatste zondag van de maand - staat óók op de lijst van maatregelen die nu worden bekeken. “Er moeten genoeg mollen gewonnen worden,” zegt een Haagse bron. Mol is de eenheid waarin stikstof wordt gemeten. Een maandelijkse autoloze zondag zou zo’n 2 mol per hectare per jaar opleveren: daarmee kunnen bepaalde bouwprojecten toch doorgaan.

Regeringspartij ChristenUnie pleitte vorige maand, samen met GroenLinks, voor de autoloze zondag. “We hebben te maken met een klimaatcrisis, een stikstofprobleem en slechte luchtkwaliteit in steden,” zei ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber toen. “Daar moeten we met z’n allen de schouders onder zetten.”

Gevoelig

Een andere maatregel waar het kabinet deze week serieus naar kijkt, is een verlaging van de snelheidslimiet naar 100 kilometer per uur op álle snelwegen. Uit een voorlopige berekening door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat door zo’n algemene snelheidsverlaging ruimte ontstaat voor de bouw van 75.000 woningen in 2020.

Voor coalitiepartij VVD ligt een algemene snelheidsverlaging extreem gevoelig. Eerder zei VVD-Kamerlid Mark Harbers in het AD dat het stikstofprobleem ‘daarmee niet wordt opgelost’. Maar de afgelopen dagen lieten premier Rutte en VVD-fractievoorzitter Dijkhoff doorschemeren dat een algemene snelheidsverlaging ‘geen taboe’ meer is.

“Alles ligt open,” sprak premier Rutte afgelopen vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. De VVD-leider gaf toe dat zélfs een algemene snelheidsverlaging op de snelweg van 130 naar 100 kilometer per uur voor zijn partij bespreekbaar is. Het nadeel van langzamer rijden weegt volgens Rutte niet op tegen het risico dat duizenden mensen in de bouw hun baan kwijtraken door de stikstofcrisis.

Schelden

Daarom rekent het kabinet nu uit wat zo’n snelheidsverlaging precies oplevert. Het was Rutte die zijn VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) vorige week dinsdag de oren waste toen bleek dat zij niet exact wist te vertellen wat de stikstofwinst is van langzamer rijden. “Een scheldende en tierende premier gaf haar te verstaan dat die berekeningen er direct moesten komen,” zegt een Haagse ingewijde.

Ook VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff maakt de geesten binnen zijn partij rijp voor een - onder zijn achterban impopulaire - snelheidsverlaging. “Er zullen dingen moeten gebeuren waar ik van baal,” zei hij maandag nog. Langzamer rijden op de snelweg doet hij ‘liever niet’. “Maar ik wil er serieus naar kijken als iemand mij aantoont dat je daarmee bijvoorbeeld de bouwsector redt.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) kreeg er volgens ingewijden vorige week van langs van premier Rutte. Beeld ANP

Toch wijzen coalitiebronnen erop dat de kans klein is dat binnenkort nérgens meer in Nederland 130 kilometer per uur gereden mag worden. Op sommige wegen, uit de buurt van natuurgebieden, kan straks gewoon nog het gaspedaal worden ingedrukt. Maar het aantal 130 kilometer-wegen zal wel fors afnemen, zo is de verwachting. Door te schermen met een algemene snelheidsverlaging kan het voor de VVD-achterban straks alleen maar meevallen, zo zegt een coalitiebron.

Ook de kans dat een maandelijkse autoloze zondag wordt ingevoerd, lijkt klein. Regeringspartij ChristenUnie voelt daar wel voor, maar de andere coalitiepartijen zijn een stuk minder enthousiast. Verkeersminister Van Nieuwenhuizen zei vorige maand nog geen voorstander te zijn van een verplichte autovrije zondag. “Ik ben er niet voor om mensen te verplichten op één dag hun auto te laten staan. Je zal die dag maar net een verjaardag hebben gepland.”

Landbouw

Toch worden deze opties nu wel onderzocht. Naast verkeersmaatregelen kijkt het kabinet naar aanpassingen in de landbouw. De agrarische sector is de grootste veroorzaker van stikstofneerslag in de natuur. Boeren moeten straks mogelijk hun veevoer aanpassen. Ook kan het zijn dat zij minder vaak mest mogen uitrijden op hun land.

Woensdag komen de fractievoorzitters van de coalitiepartijen voor een ingelast overleg bij elkaar om de mogelijke stikstofmaatregelen te bespreken. Een dag later hakken de betrokken ministers, onder leiding van premier Rutte, knopen door.

Overigens blijkt uit onderzoek door Peil.nl dat de meeste Nederlanders zich kunnen vinden in een snelheidsverlaging naar 100 kilometer per uur. Van alle kiezers is 52 procent voor en 42 procent tegen. Onder VVD-kiezers is 27 procent voor, onder CDA-kiezers is het 39 procent en onder D66-kiezers steunt maar liefst 89 procent een snelheidsverlaging.

Premier Mark Rutte, afgelopen vrijdag na de ministerraad. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden