PlusInterview

Astronaut André Kuipers: ‘Geloof in jezelf, dan is niets onmogelijk’

Bruce McCandless was in 1984 de eerste astronaut die vrij door de ruimte zweefde.   Beeld Getty Images
Bruce McCandless was in 1984 de eerste astronaut die vrij door de ruimte zweefde.Beeld Getty Images

Astronaut André Kuipers schreef samen met wetenschapsjournalist Govert Schilling ter gelegenheid van de Kinderboekenweek Hoe word ik astronaut?. De boodschap: ‘Geloof in jezelf, dan is niets onmogelijk.’

Ook voor André Kuipers nadert duidelijk het einde van de coronaperiode. Bij het Space Research and Technology Centre van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in Noordwijk, geeft hij nog snel even een interview aan BNR over ruimtetoerisme. Daarna moet hij meteen weer door voor twee lezingen.

We manoeuvreren vakkundig door het uitgezette Marslandschap en lopen door naar het model op ware grootte van de cabine van het internationale ruimtestation ISS, waar Kuipers in totaal 204 dagen heeft verbleven.

Kuipers werd in 1998 geselecteerd als astronaut. Na jaren van training, vloog hij in 2004 voor het eerst naar het ISS. Voor de missie Delta verbleef Kuipers elf dagen in de ruimte, waar hij wetenschappelijke onderzoeken uitvoerde. In 2011 keerde hij terug voor missie Promisse en toen verbleef hij er 193 dagen – de langste ruimtevaartmissie tot dan toe.

Sinds zijn terugkeer spreekt Kuipers voor jong en oud over het belang van de ruimtevaart voor de mensheid. Veel toepassingen hebben we immers te danken aan de ruimtevaart: het weerbericht, navigatie en kennis over de kwetsbaarheid van onze planeet.

Voor kinderen van nu is astronaut, naast vlogger en profvoetballer, misschien wel het spannendste beroep dat er bestaat. In zijn nieuwe boek vertelt Kuipers op een aanstekelijke manier, ook voor volwassenen, hoe hij zijn doel heeft bereikt.

“Dat boek was het idee van Govert Schilling, die ken ik al heel lang,” zegt Kuipers. “Hij vertelde mij dat de aankomende Kinderboekenweek over beroepen gaat en wilde met mij een boek schrijven over astronauten. Ik dacht meteen: dat is een geweldig idee. Govert is bij me geweest en heeft mij een aantal vragen gesteld om de rode lijn in het boek te krijgen.”

Waarom is het zo belangrijk om over de ruimte te schrijven en te vertellen?

“De ruimte is een prachtig platform om te laten zien hoe leuk wetenschap en techniek zijn. Astronaut zijn is iets magisch. Het is avontuurlijk en spreekt enorm tot de verbeelding. Het is een mooie manier om te laten zien dat techniek en wetenschap dat allemaal mogelijk hebben gemaakt. Daarnaast kun je aan de hand van de ruimtevaart ook goed laten zien hoe mooi en kwetsbaar de aarde is – dat is ontzettend waardevol.”

U wilde vroeger graag journalist worden. Toch bent u geneeskunde gaan studeren en heeft u zich niet veel later aangemeld bij de opleiding tot astronaut.

“De fascinatie voor het heelal was al vroeg aanwezig. Ik kreeg sciencefictionboekjes van mijn oma, vol spannende verhalen over aliens en raketten. Later zag ik foto’s vanuit een raket en films over de ruimte. De ruimtevaart bleek niet alleen spannend, maar ook mooi en nuttig.”

“Ik ben geneeskunde gaan studeren omdat de ruimtevaart nog helemaal niet bestond voor Euro­peanen. Geneeskunde had voor mij dezelfde eigenschappen als de ruimtevaart: avontuur, schoonheid en nut. Het beeld van blauwe zwaailichten op een regenachtige avond en spannende operaties – ik vond het schitterend.”

“Pas toen ik ging studeren ging Europa meedoen aan de ruimtevaart. En toen was daar ineens Wubbo Ockels, een Nederlandse wetenschapper met een bril. Ik realiseerde me plots dat astronauten helemaal geen supermensen zijn, maar gewoon mensen net als ik. Toen besloot ik dat ik dat ook ging proberen.”

Welke eigenschappen heb je nodig om astronaut te worden?

“Het allerbelangrijkste is motivatie, je moet het heel graag willen. Daarnaast is het fijn als je een bètapakket hebt. Ook niet onbelangrijk: doorzettingsvermogen en geduld, want het gaat lang duren. Het is niet zo dat je wordt geselecteerd en de volgende dag in een raket zit. Tot slot gaat het ook om je persoonlijke frustratietolerantie. Het gaat nooit zoals je wilt; het is vallen en opstaan. En als het niet lukt, probeer je een andere weg. Feit is en blijft: als je iets wilt, dan moet je ervoor gaan.”

Had u al die eigenschappen?

Lachend: “Blijkbaar. Dat weet je van jezelf niet. Tijdens de opleiding word je uitgebreid getest: medische keuringen, psychologische tests, interviews. Vooral die psychologische tests vond ik indrukwekkend. Je reactievermogen, je concentratievermogen, maar ook je persoonlijkheid worden allemaal onderzocht. Zo krijgen ze een heel goed beeld van wat je kunt en wat je potenties zijn.”

Hoe realistisch is het te denken dat je astronaut kunt worden?

“De kans dat het zou lukken was superklein. Maar ik dacht: als ik het niet probeer, dan lukt het me zeker niet. Dus zo ben ik erin gestapt, ik wilde geen spijt hebben. Tot mijn verbazing kwam ik steeds een ronde verder. Dat is ook een van de boodschappen die Govert en ik met het boek willen uitdragen tijdens de Kinderboekenweek: als je iets wilt, ga ervoor!”

Stel, ze bellen u en er is een plekje vrij. Zou u weer gaan?

“Jazeker. Ik zou zo weer instappen, het is een schitterend avontuur. Het nadeel is wel dat de voorbereiding op een professionele vlucht vaak jaren kost. Maar als het een korte voorbereiding is, zou ik zo weer gaan. Mars is een ander verhaal, dan ben je wel echt 2,5 jaar weg. Met kinderen thuis is dat natuurlijk minder. Maar ja, ik zou dolgraag ook op Mars staan hoor, fantastisch!”

Hoe stelt u zich de toekomst van de ruimtevaart voor?

“Vanuit een biologisch-evolutionair oogpunt is het een normaal proces dat de mensheid zich verspreidt. Dan heb ik het over ver in de toekomst, over honderdduizenden jaren – maar de eerste stapjes maken we nu. De techniek staat nooit stil. Er komen manieren waardoor wij controle krijgen over energie en materie; dat kunnen wij ons niet eens voorstellen. Ik ben ervan overtuigd dat de mensheid in wat voor vorm dan ook op andere plekken in de ruimte komt.”

André Kuipers en Govert Schilling: Hoe word ik astronaut? Witte Leeuw, €15,99  Beeld -
André Kuipers en Govert Schilling: Hoe word ik astronaut? Witte Leeuw, €15,99Beeld -

André Kuipers (Amsterdam, 5 oktober 1958)

André Kuipers studeerde geneeskunde en behaalde in 1987 zijn diploma. In 1992 meldde hij zich aan bij de opleiding tot astronaut. In 1998 werd Kuipers geselecteerd en opgenomen in het Europese astronautenkorps. In totaal verbleef Kuipers 204 dagen in de ruimte: elf dagen tijdens missie Delta in 2004 en 193 dagen met missie Promisse in 2011/2012. Hij is ambassadeur voor SpaceBuzz, Wereld Natuur Fonds, Rode Kruis Prinses Margriet Fonds en Justdiggit. Kuipers is ook Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden