PlusInterview

Arib aan onderhandelaars: ‘Belangrijk dat nieuwe Tweede Kamer meer ruimte krijgt’

Nederland moet nog naar de stembus, maar Kamervoorzitter Khadija Arib is al volop bezig met de kabinetsformatie. Opgelet onderhandelaars: zorg voor meer dualisme en betere informatie.

null Beeld Harmen De Jong
Beeld Harmen De Jong

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib volgde het lijsttrekkersdebat gisteravond in haar werkkamer. Van daaruit heeft ze eerder al de circa zeventien vermoedelijke fractievoorzitters gebeld. ,,Ik heb ze uitgenodigd voor morgenmiddag om twee uur. Met de vraag of ze willen nadenken over een verkenner en wat voor advies ze die verkenner willen meegeven.’’

Arib is aan zet, nu het initiatief van de kabinetsformatie sinds 2012 niet meer bij de koning ligt, maar bij de Tweede Kamer. ,,We hoeven in de overgangsperiode van de oude naar de nieuwe Tweede Kamer niet op onze handen te zitten. Dan kun je daarna als nieuwe Kamer meteen het debat voeren en een informateur aanwijzen.’’

Nieuwelingen

Het valt haar op dat er veel nieuwelingen zijn. Veel van de gevestigde partijen zoals CDA, D66 en PvdA hebben nieuwe fractievoorzitters, maar er lijken ook veel nieuwe partijen te komen. Zo kregen niet alleen Joost Eerdmans van JA21 en Volt-lijsttrekker Laurens Dassen Arib aan de lijn voor een uitnodiging, maar ook Sylvana Simons (BIJ1) en de lijsttrekker van BoerBurgerBeweging Caroline van der Plas. ,,Het gaat om de beoogde fractievoorzitters.’’

De definitieve uitslag komt acht dagen later. Arib ontvangt de verkenner waarschijnlijk al morgen. Ze adviseert de fractievoorzitters hun advies aan de verkenner meteen openbaar te maken.

Onderdeel van het leiden van de kabinetsformatie is ook het huisvesten in de Tweede Kamer van vijf medewerkers van de informateur: twee raadsadviseurs van Algemene Zaken, twee secretaresses en een medewerker van de Rijksvoorlichtingsdienst.

Open

Dit is de derde kabinetsformatie nieuwe stijl, waarbij niet de koning maar de Kamervoorzitter het initiatief heeft. Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg werd in 2012 op de vingers getikt door D66-leider Pechtold, omdat ze bij koningin Beatrix langs was gegaan om haar te informeren zonder dat de Kamer daarvan wist.

,,Ik heb geleerd van mijn voorgangster, het was nieuw voor haar. Iedereen stapte naar de koning. Maar vanaf 2012 ligt de regie bij de Kamer en moeten we open en transparant zijn over dat proces. Ik ben in de kabinetsformatie van 2017 ook een paar keer naar de koning gegaan, maar heb dat wel voorgelegd aan de fractievoorzitters.’’

Arib doet een beroep op de onderhandelaars, die straks het nieuwe kabinet formeren. Als lid van een coalitiefractie (2012-2017, PvdA) tijdens Rutte II, maar ook tijdens het laatste kabinet, zag ze dat de rol van de Tweede Kamer in de verdrukking kwam. ,,Ik wil de onderhandelaars meegeven dat het heel belangrijk is dat de nieuwe Tweede Kamer meer ruimte krijgt. Ze moeten als onafhankelijke Kamerleden kunnen opereren zonder meteen in conflictsituaties te komen. Zodra alles is dichtgetimmerd, kan de Kamer moeilijk opereren.’’

Sterk

De positie van de Tweede Kamer moet sterk zijn, vindt Arib. ,,Ze moet de ruimte hebben voor meer dualisme. Je moet met eigen voorstellen kunnen komen. Als dat niet past binnen het kader is er vaak een probleem. Maar kiezers waarderen dat juist.’’

Arib wijst ook op het rapport van de commissie-Van Dam, die signaleerde dat de Tweede Kamer vaak slechte informatie kreeg. ,,De Kamer moet gewoon goed worden geïnformeerd, daar schortte het aan, zo bleek uit de Toeslagenaffaire.’’

De voorzitter hoopt dat de nieuwe regering anders omgaat met de nieuwe Tweede Kamer. ,,Informatievoorziening aan de Kamer is cruciaal voor het goed functioneren van de parlementaire democratie en de controlerende functie van de Kamer. Er moet een streep door de cultuur van conservatieve en minimalistische informatievoorziening aan de Kamer. Anders blijven we hier maar verbaasd of verontwaardigd reageren.’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden