PlusProfiel

Annabel Nanninga: aanvoerder van het verzet bij Forum voor Democratie

Jarenlang waren de waarschuwingen van de Amsterdamse FvD-politica Annabel Nanninga richting haar partijleider Thierry Baudet subtiel. Nu staan zij frontaal tegenover elkaar en moet de partij een keuze maken tussen de praktische politiek van Nanninga en de grote ideeën van Baudet.

Annabel Nanninga van Forum voor Democratie. Beeld anp
Annabel Nanninga van Forum voor Democratie.Beeld anp

“Nee, too little, too late,” twitterde Annabel Nanninga zondagochtend na het zoveelste onrustige weekend binnen Forum voor Democratie. De partij stond weer eens midden in de belangstelling, dit keer vanwege een reportage in Het Parool waarin onthuld werd hoe er binnen de jongerentak van de partij, JFvD, nazistische ideeën worden verspreid.

De oplossing van het bestuur en Thierry Baudet, de schorsing van enkele coördinatoren van de jongerenbeweging, was voor Nanninga de druppel. “Onacceptabel dat mensen met dit soort denkbeelden in onze partij zitten en dat daar niet meteen keihard tegen wordt opgetreden.”

Het bericht van Nanninga had een sneeuwbaleffect. In korte tijd schaarden steeds meer prominente politici van de partij zich achter Nanninga. Thierry Baudet voelde zich zo onder druk gezet dat hij maandagavond bekendmaakte dat hij zich terugtrok als lijsttrekker en voorzitter. Een tweetje van Nanninga draaide uit op een politieke coup.

De implosie van Forum is uitgedraaid op een keuze tussen twee bloedgroepen, waarvan Baudet en Nanninga er beiden één vertegenwoordigen. Zij eruit of hij eruit, schreef ze dinsdagavond met zoveel woorden in een open brief.

Schoolpleinmoeder

Dat Annabel Nanninga (43), geboren en getogen Amsterdamse, zich ontpopt als de belangrijkste FvD-politica die Baudet weg wil hebben, is misschien onbedoeld maar komt niet als een complete verrassing. Het meningsverschil tussen Nanninga en Baudet over de koers van Forum is in een paar jaar tijd steeds groter en openlijker geworden.

“Annabel is altijd straight,” zegt vriend en oud-collega Bart Nijman. “Zij is voorstander van een duidelijke scheidslijn tussen boreaal filosoferen en politiek bedrijven.” Raadslid Anton van Schijndel, die eerder door Nanninga uit FvD werd gezet, herkent het gedrag van zijn voormalige baas. “Thierry domineert graag het debat over de grote onderwerpen, dat heeft hem enorm populair gemaakt. Nanninga wil concrete dingen regelen voor de schoolpleinmoeder en de voetbalvader.”

De kritiek van Nanninga kan voor Baudet geen verrassing zijn. Hij overtuigde haar in de zomer van 2017 om een leven als journalist en opiniemaker op te geven voor een loopbaan als Amsterdamse FvD-lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen. Volgens Van Schijndel was Baudet onder de indruk van Nanninga. Hij beschouwde haar als een autodidact omdat ze niet gestudeerd had, maar in haar stukken en toespraken toch eloquent gehakt kon maken van de grachtengordel en politieke correctheid.

Nanninga, op haar beurt, stond open voor de avances van Baudet. “Uit frustratie met de situatie in de stad speelde ze toen met de gedachte om te verhuizen uit Amsterdam, maar door Baudet besloot ze de politiek in te gaan om de dingen waar ze zich aan ergerde te veranderen,” zegt Nijman.

Maar daarmee werd ze geen volgeling van Baudet. Al na een paar maanden liet zij zich gelden. In het voorjaar van 2018 tijdens de campagne dwong zij Baudet om afscheid te nemen van zijn vriend Yernaz Ramautarsing, het omstreden kandidaat-raadslid dat flirtte met racistische theorieën over intelligentieverschillen tussen bevolkingsgroepen.

Weidse academische vergezichten

Ook toen ze gekozen was in de raad, en later in de Provinciale Staten van Noord-Holland en in de Eerste Kamer, bleef zij zich uitspreken als er gedoe was binnen FvD. In 2019 waarschuwt ze dat Forum voor Democratie geen denktank meer is, maar een serieuze partij. “Discussieer met elkaar, neem kennis van ideeën, maar denk altijd aan de schoolpleinmoeder en de voetbalvader,” zei Nanninga. “Die zijn niet bezig met weidse academische vergezichten, die willen gewoon goed onderwijs of niet het enige Nederlandssprekende gezin zijn in de straat. Als gekozen volksvertegenwoordigers zit je er voor die mensen.”

Dat uitgerekend Nanninga zich opwindt om extremistische of antisemitische opmerkingen binnen FvD, is ook een beetje ironisch, erkent Nijman. Want harde polemiek was voor haar komst naar FvD juist het handelsmerk van Nanninga. Spottende opmerkingen over Joden of mensen van kleur, Nanninga vond de vrijheid van meningsuiting grenzeloos. “Van mij mag je de Holocaust best ontkennen. En als jij echt gelooft dat negers dommer en luier zijn dan witte mensen, waarom zou je dat niet mogen zeggen?” zei ze in 2016 in een interview met Het Parool.

Maar volgens Nijman trekt Nanninga een duidelijke grens tussen haar werk als opiniemaker en haar rol als politicus. “Voor haar en voor mij is dat een vorm van humor, die je leuk of laag kunt vinden,” zegt Nijman. “Nu ageert ze tegen mensen die daadwerkelijk sympathie hebben voor neonazi’s en die aangetrokken worden door Baudet. In tegenstelling tot Thierry vindt Nanninga dat je niet tegelijkertijd politicus en polemist kunt zijn.”

Aanvoerder van het verzet

De harde kritiek die Nanninga deze week heeft geuit maakt haar, als bekendste en populairste FvD’er na Baudet en Hiddema, automatisch ook tot aanvoerder van het verzet. Maar politicoloog Chris Aalberts, auteur van een recent verschenen biografie over Baudet en kenner van de partij, vraagt zich af of Nanninga zelf ambitie heeft om Forum voor Democratie te leiden.

Volgens hem is massale steun voor Nanninga vooralsnog uitgebleven sinds Baudet zijn vertrek heeft aangekondigd. “Ondanks de huidige chaos zijn er heel veel mensen in de partij die affiniteit houden met Baudet,” zegt Aalberts. “Als je Nanninga op het schild hijst, excommuniceer je die mensen en dat durven veel FvD’ers niet aan.”

Volgens Aalberts is het aannemelijker dat de Rotterdamse oud-wethouder Joost Eerdmans er uiteindelijk met de hoofdprijs vandoor gaat, omdat die gematigder is dan Nanninga en daarmee acceptabel voor beide bloedgroepen in Forum.

Baudet heeft gezegd dat hij graag een lijsttrekkersverkiezing wil organiseren, waaraan hij zelf ook meedoet. Nanninga laat in een reactie weten nu niet te willen ingaan op vragen over haar toekomst binnen Forum voor Democratie.

Maar in de open brief die ze dinsdag publiceerde lijkt ze zich te realiseren dat haar stormachtige periode in de politiek zomaar weer voorbij kan zijn. “De kans bestaat dat het bestuur mij hierom royeert. Dat zou betekenen dat je binnen (J)FvD beter nazistisch gedachtegoed kan propageren dan je er tegen uitspreken. Dat zij dan zo, ik heb het in ieder geval geprobeerd.”

Annabel Nanninga

Annabel Nanninga werd in 1977 geboren in Amsterdam, ging naar het Barlaeus Gymnasium en werkte daarna onder meer bij de OBA en als dierenartsassistente. Ze was betrokken bij het online discussieforum van stadszender AT5 en rolde op die manier de journalistiek in. Ze ontwikkelde zich tot schrijver en columnist bij platforms en websites zoals The Post Online, De Jaap en Geenstijl.

In 2018 werd ze gekozen als raadslid in Amsterdam, een jaar later volgden een verkiezing als Statenlid en Eerste Kamerlid. Momenteel is Nanninga wegens zwangerschapsverlof niet in het stadhuis te vinden. Eerder deze maand is zij bevallen van een zoon. Met haar partner woont ze in de Dapperbuurt, uit een eerder huwelijk heeft Nanninga nog twee dochters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden