Animo voor acties en stakingen blijft groot

In 2018 legden Nederlandse werk­nemers 28 keer het werk neer. Dat is veel, al was het een afname van 12,5 procent na 2017, toen werknemers 32 keer op de barricades gingen, blijkt uit cijfers van het CBS.

Medewerkers van Shell tijdens een manifestatie voor de raffinaderij in Moerdijk. Beeld anp

Niettemin blijft 2018 een 'topjaar': sinds 1999 waren er alleen in 2006 en 2017 meer stakingen dan in 2018. Afgelopen jaar gingen er 239.000 werkdagen verloren aan stakingen, in 2017 waren dat er 306.000.

De hogere cijfers in 2017 waren voornamelijk te verklaren door de stakingen in het basisonderwijs: bijna alle leerkrachten waren betrokken bij de grote stakingen in dat jaar. "De lerarenstaking is van zo'n omvang geweest dat het zorgde voor een piek," zegt CBS-onderzoeker Tanja Traag. "Je ziet in de cijfers dat dat ook in 2018 nog na-ijlt en ook dit jaar is de onvrede niet opgelost."

Onvrede en boosheid
Vakbond FNV ziet de afgelopen twee jaar, ondanks de afname ten opzichte van een jaar eerder, een trend in het hoge aantal stakingen. Arbeidsvoorwaardencoördinator Zakaria Boufangacha: "We hebben te maken met een groeiende economie, hartstikke mooi. Maar werknemers zien alleen dat de werkdruk toeneemt, lonen niet meestijgen en het leven duurder wordt. Dat geeft een cocktail van onvrede en boosheid."

Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden die CBS en TNO deden, blijkt dat drie op de tien werknemers (28 procent) in 2018 ontevreden waren over hun salaris. Traag: "Staken heeft te maken met onvrede over allerlei factoren. Onprettige arbeidsomstandigheden, onvrede over salarissen of de status van de economie."

Ikea en Bijenkorf
De afname in het aantal stakingen komt volgens Boufangacha doordat minder cao's zijn vernieuwd en het niet altijd kwam tot het stilleggen van het werk. "Bij de Bijenkorf en Ikea waren acties, maar is niet daadwerkelijk gestaakt."

Het eerste kwartaal van 2019 geeft volgens Boufangacha geen aanleiding om te spreken over een definitieve daling. "Recentelijk is gestaakt bij PostNL, in het onderwijs en bij Shell. Ook wordt dit jaar onderhandeld over cao's in de zorg."

Zelf praat hij liever, maar schuwt het stakingswapen niet: "In sectoren waar actie is gevoerd zijn de lonen met 2,8 procent toegenomen. 0,4 procentpunt hoger dan in sectoren waar geen actie is ondernomen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden