Ambassades royaal gespekt voor feestjes op Koningsdag

Bedrijven sponsoren massaal koningsdagborrels van Nederlandse ambassades in het buitenland. De tien grootste ambassades incasseerden daarvoor vorig jaar, naast bier en lekkernijen, 161.000 euro. Dat is een stijging van ruim 40 procent in drie jaar tijd.

Koningsdagconcert in Theater Flint in Amersfoort Beeld ANP

Of het nu Heineken, ING of Shell is: vrijwel alle grote multinationals spekken de koningsdagborrels die op verschillende Nederlandse diplomatieke posten worden gehouden. Dat blijkt uit onderzoek door deze krant, met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Het totale sponsorbedrag dat de tien grootste ambassades voor de feesten incasseren, is gestegen van 114.000 euro in 2016 naar 161.000 euro in 2018. In totaal gaven de tien posten vorig jaar 289.000 euro uit aan de koningsdagborrels. Daarmee nemen bedrijven voor het eerst meer dan de helft van de kosten voor hun rekening.

Risico
Het aannemen van geld of goederen is niet zonder risico, waarschuwen kenners. Vooral met lokale sponsoren moeten ambassades voorzichtig zijn, zegt hoogleraar Integriteit Rob van Eijbergen.

"Ze kunnen dan in de situatie belanden dat buitenlandse bedrijven dingen terugverwachten, zoals visa. In andere culturen is dat vaak gebruikelijk. Als de overheid mij advies zou vragen, zou ik zeggen: niet doen.''

In het Afrikaanse Nairobi bijvoorbeeld laat de ambassade de borrel door zowel Nederlandse als Keniaanse bedrijven sponsoren. Net als bij veel andere diplomatieke posten ging het daarbij niet alleen om geld, maar ook om goederen. Zo kreeg de post in Nairobi vorig jaar voor onbekende bedragen aan bier, kaas, bloemen en verse friet geschonken voor het oranjefeest.

Kwetsbaar
Diplomatiedeskundige Robert van de Roer waarschuwt dat ambassades zich met ongebreideld gesponsorde feestjes kwetsbaar maken. "Nederlandse diplomaten zijn uiterst professioneel en integer, maar dit creëert toch een grijze zone. Zo kunnen situaties ontstaan waarin bedrijven met een minder bonafide reputatie iets terugverwachten.''

"Met sponsoring kopen bedrijven invloed, een plek aan tafel. Daar moeten we niet naïef in zijn'', zegt Tweede Kamerlid Renske Leijten van de SP. "Bedrijven willen er ook iets voor terug. Een koningsdagfeestje is prima, maar sla als ambassade dan gewoon zelf bier en bitterballen in.''

Heineken tapt geen gratis bier op ambassadefeestjes om deuren te openen die anders gesloten blijven, zegt een woordvoerder. "Als oer-Hollands merk wil Heineken daar gewoon graag bij zijn. Wij willen daar niets voor terug.''

Belangenverstrengeling
Sponsoring van koningsdagvieringen gebeurt al decennia en is ook gebruikelijk voor ambassades van gelijkgezinde landen, reageert een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

"Sponsoring moet voldoen aan principes van onpartijdigheid, transparantie, vermijding van belangenverstrengeling en inmenging in besluitvorming.'' Hij wijst erop dat ook Koningsdag in Amersfoort wordt gesponsord door een groot aantal bedrijven.

Een gemiddeld koningsdagfeestje op een ambassade kostte vorig jaar bijna 30.000 euro. De grootste feesten vonden vorig jaar plaats in Washington, Jakarta, Nairobi en New Delhi: daar werden meer dan duizend gasten op eten en drinken gefêteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden