Plus

Alfastudies gaan teloor na werving bèta's

Nederland is de belangstelling voor de eigen taal verloren. De VU heft de studie Nederlands zelfs helemaal op. 'Taal wordt weggezet als linkse hobby.'

Woordenboeken Nederlands Beeld Koen Suyk

Kies exact. Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. Wie voor bèta kiest kan rekenen. Campagnes van de overheid, vanaf de jaren tachtig tot nu, om de Nederlandse scholier toch maar vooral voor een bètastudie te laten kiezen - want daar zat de Nederlandse economie om te springen.

Die campagnes hebben wel erg goed gewerkt. Alle taal- en cultuurstudies zagen de afgelopen jaren het aantal aanmeldingen slinken. Dat gold verder alleen voor de richting landbouw. Het aantal studenten Nederlands aan de VU Amsterdam was zo laag, dat de universiteit afgelopen week besloot de stekker eruit te trekken. Studenten kunnen hun studie afmaken, er wordt geen nieuw jaar gestart. De opleiding heeft op dit moment evenveel stafleden als studenten.

Aanzien
Diederik Oostdijk, hoofd taal, literatuur en communicatie aan de VU, schrijft die neergang deels toe aan de campagnes. "De politiek heeft succesvol campagne gevoerd voor technische studies. Het aantal studenten voor technische opleidingen is met 25 procent gestegen."

Talenstudies hebben over het algemeen niet zoveel aanzien, stelt ook Sonja van Overmeeren, docentenopleider aan de Universiteit van Amsterdam en leraar Nederlands op een middelbare school, vast. "Die worden weggezet als linkse hobby's. Wie kiest voor een cultuurprofiel op de middelbare school doet haast niet meer mee. Bètaprofielen zijn veel meer in trek; jongeren kijken naar wat ze later kunnen verdienen."

Aan de kansen op een baan ligt het niet: docent Nederlands is na de groepsleerkracht op een basisschool de meest voorkomende onderwijsvacature. "Studenten bij mij op de opleiding hebben nog voor ze zijn afgestudeerd een baan." Hans Bennis, directeur van de Taalunie en oud-hoogleraar Nederlandse taalkunde, pleit voor een campagne. "We zijn geneigd ons heil te zoeken in economie, rechten en de bètastudies. Het is nu tijd voor aandacht voor taal."

Het belang van de Nederlandse taal moet je niet onderschatten, zegt hij. "We moeten bijvoorbeeld nieuwkomers wegwijs maken in de taal, zodat ze kunnen meedoen in onze maatschappij. Daar heb je neerlandici voor nodig. En bij de Frankfurter Buchmesse in Duitsland speelt de Nederlandse literatuur een grote rol - hoe moet dat als we straks niet meer van en naar het Nederlands kunnen vertalen?"

Hongaars
De schaarste speelt niet alleen bij Nederlands. De studies Hongaars of Portugees zijn nergens in het land meer te volgen, terwijl je in die landen nog wel Nederlands kunt studeren.

Er klinkt ook kritiek op de invulling van het onderwijs bij de studies Nederlands. Zo trok hoogleraar Lotte Jensen in de zomer van 2017 aan de bel, omdat een van haar studenten een werkstuk over Joost van den Vondel in het Engels moest schrijven.

Vereiste van de examencommissie. Na alle ophef is die eis vervallen, maar ook nu nog klagen studenten erover. Een literatuurcollege over Grunbergs Blauwe maandagen moest en zou in het Engels plaatsvinden. De VU overweegt de studie aan te bieden in de vorm van een minor (half jaar).

Beeld VSNU LVDB/HET PAROOL
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden